३. कुम्मसुत्तं

१५९. सावत्थियं विहरति…पे… ‘‘दारुणो, भिक्खवे, लाभसक्कारसिलोको…पे… अधिगमाय. भूतपुब्बं, भिक्खवे, अञ्ञतरस्मिं उदकरहदे महाकुम्मकुलं चिरनिवासि अहोसि. अथ खो, भिक्खवे, अञ्ञतरो कुम्मो अञ्ञतरं कुम्मं एतदवोच – ‘मा खो त्वं, तात कुम्म, एतं पदेसं अगमासी’ति. अगमासि खो, भिक्खवे, सो कुम्मो तं पदेसं. तमेनं लुद्दो पपताय विज्झि. अथ खो, भिक्खवे, सो कुम्मो येन सो कुम्मो तेनुपसङ्कमि. अद्दसा खो, भिक्खवे, सो कुम्मो तं कुम्मं दूरतोव आगच्छन्तं. दिस्वान तं कुम्मं एतदवोच – ‘कच्चि त्वं, तात कुम्म, न तं पदेसं अगमासी’ति? ‘अगमासिं ख्वाहं, तात कुम्म, तं पदेस’न्ति. ‘कच्चि पनासि, तात कुम्म, अक्खतो अनुपहतो’ति? ‘अक्खतो खोम्हि, तात कुम्म, अनुपहतो, अत्थि च मे इदं सुत्तकं पिट्ठितो पिट्ठितो अनुबन्ध’न्ति. ‘तग्घसि, तात कुम्म, खतो, तग्घ उपहतो. एतेन हि ते, तात कुम्म, सुत्तकेन पितरो च पितामहा च अनयं आपन्ना ब्यसनं आपन्ना. गच्छ दानि त्वं, तात कुम्म, न दानि त्वं अम्हाक’’’न्ति.

‘‘लुद्दोति खो, भिक्खवे, मारस्सेतं पापिमतो अधिवचनं. पपताति खो, भिक्खवे, लाभसक्कारसिलोकस्सेतं अधिवचनं. सुत्तकन्ति खो, भिक्खवे, नन्दिरागस्सेतं अधिवचनं. यो हि कोचि, भिक्खवे, भिक्खु उप्पन्नं लाभसक्कारसिलोकं अस्सादेति निकामेति – अयं वुच्चति, भिक्खवे, भिक्खु गिद्धो पपताय [भिक्खु पपताय (स्या. कं.), भिक्खु विद्धो पपताय (?)] अनयं आपन्नो ब्यसनं आपन्नो यथाकामकरणीयो पापिमतो. एवं दारुणो खो, भिक्खवे, लाभसक्कारसिलोको…पे… एवञ्हि वो, भिक्खवे, सिक्खितब्ब’’न्ति. ततियं.