३. गोपालकसुत्तं

३३. एवं मे सुतं – एकं समयं भगवा कोसलेसु चारिकं चरति महता भिक्खुसङ्घेन सद्धिं. अथ खो भगवा मग्गा ओक्कम्म येन अञ्ञतरं रुक्खमूलं तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि.

अथ खो अञ्ञतरो गोपालको येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नं खो तं गोपालकं भगवा धम्मिया कथाय सन्दस्सेसि समादपेसि [समादापेसि (?)] समुत्तेजेसि सम्पहंसेसि.

अथ खो सो गोपालको भगवता धम्मिया कथाय सन्दस्सितो समादपितो [समादिपितो (?)] समुत्तेजितो सम्पहंसितो भगवन्तं एतदवोच – ‘‘अधिवासेतु मे, भन्ते, भगवा स्वातनाय भत्तं सद्धिं भिक्खुसङ्घेना’’ति. अधिवासेसि भगवा तुण्हीभावेन. अथ खो सो गोपालको भगवतो अधिवासनं विदित्वा उट्ठायासना भगवन्तं अभिवादेत्वा पदक्खिणं कत्वा पक्कामि.

अथ खो सो गोपालको तस्सा रत्तिया अच्चयेन सके निवेसने पहूतं अप्पोदकपायसं [अप्पोदकपायासं (सब्बत्थ)] पटियादापेत्वा नवञ्च सप्पिं भगवतो कालं आरोचेसि – ‘‘कालो, भन्ते, निट्ठितं भत्त’’न्ति. अथ खो भगवा पुब्बण्हसमयं निवासेत्वा पत्तचीवरमादाय सद्धिं भिक्खुसङ्घेन येन तस्स गोपालकस्स निवेसनं तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा पञ्ञत्ते आसने निसीदि. अथ खो सो गोपालको बुद्धप्पमुखं भिक्खुसङ्घं अप्पोदकपायसेन [अप्पोदकपायासेन च (स्या. पी.)] नवेन च सप्पिना सहत्था सन्तप्पेसि सम्पवारेसि. अथ खो सो गोपालको भगवन्तं भुत्ताविं ओनीतपत्तपाणिं अञ्ञतरं नीचं आसनं गहेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नं खो तं गोपालकं भगवा धम्मिया कथाय सन्दस्सेत्वा समादपेत्वा समुत्तेजेत्वा सम्पहंसेत्वा उट्ठायासना पक्कामि. अथ खो अचिरपक्कन्तस्स भगवतो तं गोपालकं अञ्ञतरो पुरिसो सीमन्तरिकाय जीविता वोरोपेसि.

अथ खो सम्बहुला भिक्खू येन भगवा तेनुपसङ्कमिंसु; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदिंसु. एकमन्तं निसिन्ना खो ते भिक्खू भगवन्तं एतदवोचुं – ‘‘येन, भन्ते, गोपालकेन अज्ज बुद्धप्पमुखो भिक्खुसङ्घो अप्पोदकपायसेन नवेन च सप्पिना सहत्था सन्तप्पितो सम्पवारितो सो किर, भन्ते, गोपालको अञ्ञतरेन पुरिसेन सीमन्तरिकाय जीविता वोरोपितो’’ति.

अथ खो भगवा एतमत्थं विदित्वा तायं वेलायं इमं उदानं उदानेसि –

‘‘दिसो दिसं यं तं कयिरा, वेरी वा पन वेरिनं;

मिच्छापणिहितं चित्तं, पापियो नं ततो करे’’ति. ततियं;