२. दुकनिपातो

१. पठमवग्गो

१. उत्तरत्थेरगाथा

१२१. ‘‘नत्थि कोचि भवो निच्चो, सङ्खारा वापि सस्सता;

उप्पज्जन्ति च ते खन्धा, चवन्ति अपरापरं.

१२२. ‘‘एतमादीनं ञत्वा, भवेनम्हि अनत्थिको;

निस्सटो सब्बकामेहि, पत्तो मे आसवक्खयो’’ति.

इत्थं सुदं आयस्मा उत्तरो थेरो गाथायो अभासित्थाति.

२. पिण्डोलभारद्वाजत्थेरगाथा

१२३. ‘‘नयिदं अनयेन जीवितं, नाहारो हदयस्स सन्तिको;

आहारट्ठितिको समुस्सयो, इति दिस्वान चरामि एसनं.

१२४. ‘‘पङ्कोति हि नं पवेदयुं, यायं वन्दनपूजना कुलेसु;

सुखुमं सल्लं दुरुब्बहं, सक्कारो कापुरिसेन दुज्जहो’’ति.

इत्थं सुदं आयस्मा पिण्डोलभारद्वाजो थेरो गाथायो अभासित्थाति.

३. वल्लियत्थेरगाथा

१२५. ‘‘मक्कटो पञ्चद्वारायं, कुटिकायं पसक्किय;

द्वारेन अनुपरियेति, घट्टयन्तो मुहुं मुहुं.

१२६. ‘‘तिट्ठ मक्कट मा धावि, न हि ते तं यथा पुरे;

निग्गहीतोसि पञ्ञाय, नेव दूरं गमिस्सती’’ति.

… वल्लियो थेरो….

४. गङ्गातीरियत्थेरगाथा

१२७. ‘‘तिण्णं मे तालपत्तानं, गङ्गातीरे कुटी कता;

छवसित्तोव मे पत्तो, पंसुकूलञ्च चीवरं.

१२८. ‘‘द्विन्नं अन्तरवस्सानं, एका वाचा मे भासिता;

ततिये अन्तरवस्सम्हि, तमोखन्धो [तमोक्खन्धो (सी. स्या.)] पदालितो’’ति.

… गङ्गातीरियो थेरो….

५. अजिनत्थेरगाथा

१२९. ‘‘अपि चे होति तेविज्जो, मच्चुहायी अनासवो;

अप्पञ्ञातोति नं बाला, अवजानन्ति अजानता.

१३०. ‘‘यो च खो अन्नपानस्स, लाभी होतीध पुग्गलो;

पापधम्मोपि चे होति, सो नेसं होति सक्कतो’’ति.

… अजिनो थेरो….

६. मेळजिनत्थेरगाथा

१३१. ‘‘यदाहं धम्ममस्सोसिं, भासमानस्स सत्थुनो;

न कङ्खमभिजानामि, सब्बञ्ञूअपराजिते.

१३२. ‘‘सत्थवाहे महावीरे, सारथीनं वरुत्तमे;

मग्गे पटिपदायं वा, कङ्खा मय्हं न विज्जती’’ति.

… मेळजिनो थेरो….

७. राधत्थेरगाथा

१३३. [ध. प. १३ धम्मपदे] ‘‘यथा अगारं दुच्छन्नं, वुट्ठी समतिविज्झति;

एवं अभावितं चित्तं, रागो समतिविज्झति.

१३४. [ध. प. १४ धम्मपदे] ‘‘यथा अगारं सुच्छन्नं, वुड्ढी न समतिविज्झति;

एवं सुभावितं चित्तं, रागो न समतिविज्झती’’ति.

… राधो थेरो….

८. सुराधत्थेरगाथा

१३५. ‘‘खीणा हि मय्हं जाति, वुसितं जिनसासनं;

पहीनो जालसङ्खातो, भवनेत्ति समूहता.

१३६. ‘‘यस्सत्थाय पब्बजितो, अगारस्मानगारियं;

सो मे अत्थो अनुप्पत्तो, सब्बसंयोजनक्खयो’’ति.

… सुराधो थेरो….

९. गोतमत्थेरगाथा

१३७. ‘‘सुखं सुपन्ति मुनयो, ये इत्थीसु न बज्झरे;

सदा वे रक्खितब्बासु, यासु सच्चं सुदुल्लभं.

१३८. ‘‘वधं चरिम्ह ते काम, अनणा दानि ते मयं;

गच्छाम दानि निब्बानं, यत्थ गन्त्वा न सोचती’’ति.

… गोतमो थेरो….

१०. वसभत्थेरगाथा

१३९. ‘‘पुब्बे हनति अत्तानं, पच्छा हनति सो परे;

सुहतं हन्ति अत्तानं, वीतंसेनेव पक्खिमा.

१४०. ‘‘न ब्राह्मणो बहिवण्णो, अन्तो वण्णो हि ब्राह्मणो;

यस्मिं पापानि कम्मानि, स वे कण्हो सुजम्पती’’ति.

… वसभो थेरो….

वग्गो पठमो निट्ठितो.

तस्सुद्दानं –

उत्तरो चेव पिण्डोलो, वल्लियो तीरियो इसि;

अजिनो च मेळजिनो, राधो सुराधो गोतमो;

वसभेन इमे होन्ति, दस थेरा महिद्धिकाति.

२. दुतियवग्गो

१. महाचुन्दत्थेरगाथा

१४१. ‘‘सुस्सूसा सुतवद्धनी, सुतं पञ्ञाय वद्धनं;

पञ्ञाय अत्थं जानाति, ञातो अत्थो सुखावहो.

१४२. ‘‘सेवेथ पन्तानि सेनासनानि, चरेय्य संयोजनविप्पमोक्खं;

सचे रतिं नाधिगच्छेय्य तत्थ, सङ्घे वसे रक्खितत्तो सतिमा’’ति.

… महाचुन्दो थेरो….

२. जोतिदासत्थेरगाथा

१४३. ‘‘ये खो ते वेठमिस्सेन [वेघमिस्सेन (सी. स्या.), वे गमिस्सेन, वेखमिस्सेन (क.)], नानत्तेन च कम्मुना;

मनुस्से उपरुन्धन्ति, फरुसूपक्कमा जना;

तेपि तत्थेव कीरन्ति, न हि कम्मं पनस्सति.

१४४. ‘‘यं करोति नरो कम्मं, कल्याणं यदि पापकं;

तस्स तस्सेव दायादो, यं यं कम्मं पकुब्बती’’ति.

… जोतिदासो थेरो….

३. हेरञ्ञकानित्थेरगाथा

१४५. ‘‘अच्चयन्ति अहोरत्ता, जीवितं उपरुज्झति;

आयु खीयति मच्चानं, कुन्नदीनंव ओदकं.

१४६. ‘‘अथ पापानि कम्मानि, करं बालो न बुज्झति;

पच्छास्स कटुकं होति, विपाको हिस्स पापको’’ति.

… हेरञ्ञकानित्थेरो….

४. सोममित्तत्थेरगाथा

१४७. ‘‘परित्तं दारुमारुय्ह, यथा सीदे महण्णवे;

एवं कुसीतमागम्म, साधुजीवीपि सीदति;

तस्मा तं परिवज्जेय्य, कुसीतं हीनवीरियं.

१४८. ‘‘पविवित्तेहि अरियेहि, पहितत्तेहि झायिभि;

निच्चं आरद्धवीरियेहि, पण्डितेहि सहावसे’’ति.

… सोममित्तो थेरो….

५. सब्बमित्तत्थेरगाथा

१४९. ‘‘जनो जनम्हि सम्बद्धो [सम्बद्धो (स्या. क.)], जनमेवस्सितो जनो;

जनो जनेन हेठीयति, हेठेति च [बोधियति, बाधेति च (क.)] जनो जनं.

१५०. ‘‘को हि तस्स जनेनत्थो, जनेन जनितेन वा;

जनं ओहाय गच्छं तं, हेठयित्वा [बाधयित्वा (क.)] बहुं जन’’न्ति.

… सब्बमित्तो थेरो….

६. महाकाळत्थेरगाथा

१५१. ‘‘काळी इत्थी ब्रहती धङ्करूपा, सत्थिञ्च भेत्वा अपरञ्च सत्थिं;

बाहञ्च भेत्वा अपरञ्च बाहं, सीसञ्च भेत्वा दधिथालकंव;

एसा निसिन्ना अभिसन्दहित्वा.

१५२. ‘‘यो वे अविद्वा उपधिं करोति, पुनप्पुनं दुक्खमुपेति मन्दो;

तस्मा पजानं उपधिं न कयिरा, माहं पुन भिन्नसिरो सयिस्स’’न्ति [पस्सिस्सन्ति (क.)].

… महाकाळो थेरो….

७. तिस्सत्थेरगाथा

१५३. ‘‘बहू सपत्ते लभति, मुण्डो सङ्घाटिपारुतो;

लाभी अन्नस्स पानस्स, वत्थस्स सयनस्स च.

१५४. ‘‘एतमादीनवं ञत्वा, सक्कारेसु महब्भयं;

अप्पलाभो अनवस्सुतो, सतो भिक्खु परिब्बजे’’ति.

… तिस्सो थेरो….

८. किमिलत्थेरगाथा

१५५. ‘‘पाचीनवंसदायम्हि, सक्यपुत्ता सहायका;

पहायानप्पके भोगे, उञ्छापत्तागते रता.

१५६. ‘‘आरद्धवीरिया पहितत्ता, निच्चं दळ्हपरक्कमा;

रमन्ति धम्मरतिया, हित्वान लोकियं रति’’न्ति.

… किमिलो [किम्बिलो (सी. स्या. पी.)] थेरो….

९. नन्दत्थेरगाथा

१५७. ‘‘अयोनिसो मनसिकारा, मण्डनं अनुयुञ्जिसं;

उद्धतो चपलो चासिं, कामरागेन अट्टितो.

१५८. ‘‘उपायकुसलेनाहं, बुद्धेनादिच्चबन्धुना;

योनिसो पटिपज्जित्वा, भवे चित्तं उदब्बहि’’न्ति.

… नन्दो थेरो….

१०. सिरिमत्थेरगाथा

१५९. ‘‘परे च नं पसंसन्ति, अत्ता चे असमाहितो;

मोघं परे पसंसन्ति, अत्ता हि असमाहितो.

१६०. ‘‘परे च नं गरहन्ति, अत्ता चे सुसमाहितो;

मोघं परे गरहन्ति, अत्ता हि सुसमाहितो’’ति.

… सिरिमा थेरो….

वग्गो दुतियो निट्ठितो.

तस्सुद्दानं –

चुन्दो च जोतिदासो च, थेरो हेरञ्ञकानि च;

सोममित्तो सब्बमित्तो, कालो तिस्सो च किमिलो [किम्बिलो (सी. स्या. पी.), छन्दलक्खणानुलोमं];

नन्दो च सिरिमा चेव, दस थेरा महिद्धिकाति.

३. ततियवग्गो

१. उत्तरत्थेरगाथा

१६१. ‘‘खन्धा मया परिञ्ञाता, तण्हा मे सुसमूहता;

भाविता मम बोज्झङ्गा, पत्तो मे आसवक्खयो.

१६२. ‘‘सोहं खन्धे परिञ्ञाय, अब्बहित्वान [अब्बुहित्वान (क.)] जालिनिं;

भावयित्वान बोज्झङ्गे, निब्बायिस्सं अनासवो’’ति.

… उत्तरो थेरो….

२. भद्दजित्थेरगाथा

१६३. ‘‘पनादो नाम सो राजा, यस्स यूपो सुवण्णयो;

तिरियं सोळसुब्बेधो [सोळसपब्बेधो (सी. अट्ठ.), सोळसब्बाणो (?)], उब्भमाहु [उद्धमाहु (सी.), उच्चमाहु (स्या.)] सहस्सधा.

१६४. ‘‘सहस्सकण्डो सतगेण्डु, धजालु हरितामयो;

अनच्चुं तत्थ गन्धब्बा, छसहस्सानि सत्तधा’’ति.

… भद्दजित्थेरो….

३. सोभितत्थेरगाथा