१०. सुञ्ञकथा

४६. एवं मे सुतं – एकं समयं भगवा सावत्थियं विहरति जेतवने अनाथपिण्डिकस्स आरामे. अथ खो आयस्मा आनन्दो येन भगवा तेनुपसङ्कमि; उपसङ्कमित्वा भगवन्तं अभिवादेत्वा एकमन्तं निसीदि. एकमन्तं निसिन्नो खो आयस्मा आनन्दो भगवन्तं एतदवोच –

‘‘‘सुञ्ञो लोको, सुञ्ञो लोको’ति, भन्ते, वुच्चति. कित्तावता नु खो, भन्ते, ‘सुञ्ञो लोको’ति वुच्चती’’ति? ‘‘यस्मा खो, आनन्द, सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा, तस्मा ‘सुञ्ञो लोको’ति वुच्चति. किञ्चानन्द [किञ्च आनन्द सं. नि. ४.८५], सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा? चक्खु खो, आनन्द, सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा. रूपा सुञ्ञा अत्तेन वा अत्तनियेन वा. चक्खुविञ्ञाणं सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा. चक्खुसम्फस्सो सुञ्ञो अत्तेन वा अत्तनियेन वा. यम्पिदं [यदिदं (क.) सं. नि. ४.८५ पस्सितब्बा] चक्खुसम्फस्सपच्चया उप्पज्जति वेदयितं सुखं वा दुक्खं वा अदुक्खमसुखं वा, तम्पि सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा.

‘‘सोतं सुञ्ञं…पे… सद्दा सुञ्ञा… घानं सुञ्ञं… गन्धा सुञ्ञा… जिव्हा सुञ्ञा… रसा सुञ्ञा… कायो सुञ्ञो… फोट्ठब्बा सुञ्ञा… मनो सुञ्ञो अत्तेन वा अत्तनियेन वा. धम्मा सुञ्ञा अत्तेन वा अत्तनियेन वा. मनोविञ्ञाणं सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा. मनोसम्फस्सो सुञ्ञो अत्तेन वा अत्तनियेन वा. यम्पिदं मनोसम्फस्सपच्चया उप्पज्जति वेदयितं सुखं वा दुक्खं वा अदुक्खमसुखं वा, तम्पि सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा. यस्मा खो, आनन्द, सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा तस्मा ‘सुञ्ञो लोको’ति वुच्चती’’ति.

१. मातिका

४७. सुञ्ञसुञ्ञं [सुञ्ञं सुञ्ञं (स्या.)], सङ्खारसुञ्ञं, विपरिणामसुञ्ञं, अग्गसुञ्ञं, लक्खणसुञ्ञं, विक्खम्भनसुञ्ञं, तदङ्गसुञ्ञं, समुच्छेदसुञ्ञं, पटिप्पस्सद्धिसुञ्ञं, निस्सरणसुञ्ञं, अज्झत्तसुञ्ञं, बहिद्धासुञ्ञं, दुभतोसुञ्ञं, सभागसुञ्ञं, विसभागसुञ्ञं, एसनासुञ्ञं, परिग्गहसुञ्ञं, पटिलाभसुञ्ञं, पटिवेधसुञ्ञं, एकत्तसुञ्ञं, नानत्तसुञ्ञं, खन्तिसुञ्ञं, अधिट्ठानसुञ्ञं, परियोगाहणसुञ्ञं [परियोगाहनसुञ्ञं (स्या.)], सम्पजानस्स पवत्तपरियादानं सब्बसुञ्ञतानं परमत्थसुञ्ञं.

२. निद्देसो

४८. कतमं सुञ्ञसुञ्ञं? चक्खु सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा निच्चेन वा धुवेन वा सस्सतेन वा अविपरिणामधम्मेन वा. सोतं सुञ्ञं…पे… घानं सुञ्ञं… जिव्हा सुञ्ञा… कायो सुञ्ञो… मनो सुञ्ञो अत्तेन वा अत्तनियेन वा निच्चेन वा धुवेन वा सस्सतेन वा अविपरिणामधम्मेन वा. इदं सुञ्ञसुञ्ञं.

कतमं सङ्खारसुञ्ञं? तयो सङ्खारा – पुञ्ञाभिसङ्खारो, अपुञ्ञाभिसङ्खारो, आनेञ्जाभिसङ्खारो. पुञ्ञाभिसङ्खारो अपुञ्ञाभिसङ्खारेन च आनेञ्जाभिसङ्खारेन च सुञ्ञो. अपुञ्ञाभिसङ्खारो पुञ्ञाभिसङ्खारेन च आनेञ्जाभिसङ्खारेन च सुञ्ञो. आनेञ्जाभिसङ्खारो पुञ्ञाभिसङ्खारेन च अपुञ्ञाभिसङ्खारेन च सुञ्ञो. इमे तयो सङ्खारा.

अपरेपि तयो सङ्खारा – कायसङ्खारो, वचीसङ्खारो, चित्तसङ्खारो. कायसङ्खारो वचीसङ्खारेन च चित्तसङ्खारेन च सुञ्ञो. वचीसङ्खारो कायसङ्खारेन च चित्तसङ्खारेन च सुञ्ञो. चित्तसङ्खारो कायसङ्खारेन च वचीसङ्खारेन च सुञ्ञो. इमे तयो सङ्खारा.

अपरेपि तयो सङ्खारा – अतीता सङ्खारा, अनागता सङ्खारा, पच्चुप्पन्ना सङ्खारा. अतीता सङ्खारा अनागतेहि च पच्चुप्पन्नेहि च सङ्खारेहि सुञ्ञा. अनागता सङ्खारा अतीतेहि च पच्चुप्पन्नेहि च सङ्खारेहि सुञ्ञा पच्चुप्पन्ना सङ्खारा अतीतेहि च अनागतेहि च सङ्खारेहि सुञ्ञा. इमे तयो सङ्खारा; इदं सङ्खारसुञ्ञं.

कतमं विपरिणामसुञ्ञं? जातं रूपं सभावेन सुञ्ञं. विगतं रूपं विपरिणतञ्चेव सुञ्ञञ्च. जाता वेदना सभावेन सुञ्ञा. विगता वेदना विपरिणता चेव सुञ्ञा च …पे… जाता सञ्ञा… जाता सङ्खारा… जातं विञ्ञाणं… जातं चक्खु…पे… जातो भवो सभावेन सुञ्ञो. विगतो भवो विपरिणतो चेव सुञ्ञो च. इदं विपरिणामसुञ्ञं.

कतमं अग्गसुञ्ञं? अग्गमेतं पदं सेट्ठमेतं पदं विसिट्ठमेतं [विसेट्ठमेतं (क.)] पदं यदिदं सब्बसङ्खारसमथो सब्बूपधिपटिनिस्सग्गो तण्हक्खयो विरागो निरोधो निब्बानं. इदं अग्गसुञ्ञं.

कतमं लक्खणसुञ्ञं? द्वे लक्खणानि – बाललक्खणञ्च पण्डितलक्खणञ्च. बाललक्खणं पण्डितलक्खणेन सुञ्ञं. पण्डितलक्खणं बाललक्खणेन सुञ्ञं. तीणि लक्खणानि – उप्पादलक्खणं, वयलक्खणं, ठितञ्ञथत्तलक्खणं. उप्पादलक्खणं वयलक्खणेन च ठितञ्ञथत्तलक्खणेन च सुञ्ञं. वयलक्खणं उप्पादलक्खणेन च ठितञ्ञथत्तलक्खणेन च सुञ्ञं, ठितञ्ञथत्तलक्खणं उप्पादलक्खणेन च वयलक्खणेन च सुञ्ञं.

रूपस्स उप्पादलक्खणं वयलक्खणेन च ठितञ्ञथत्तलक्खणेन च सुञ्ञं. रूपस्स वयलक्खणं उप्पादलक्खणेन च ठितञ्ञथत्तलक्खणेन च सुञ्ञं. रूपस्स ठितञ्ञथत्तलक्खणं उप्पादलक्खणेन च वयलक्खणेन च सुञ्ञं. वेदनाय…पे… सञ्ञाय… सङ्खारानं… विञ्ञाणस्स… चक्खुस्स… जरामरणस्स उप्पादलक्खणं वयलक्खणेन च ठितञ्ञथत्तलक्खणेन च सुञ्ञं. जरामरणस्स वयलक्खणं उप्पादलक्खणेन च ठितञ्ञथत्तलक्खणेन च सुञ्ञं. जरामरणस्स ठितञ्ञथत्तलक्खणं उप्पादलक्खणेन च वयलक्खणेन च सुञ्ञं. इदं लक्खणसुञ्ञं.

कतमं विक्खम्भनसुञ्ञं? नेक्खम्मेन कामच्छन्दो विक्खम्भितो चेव सुञ्ञो च. अब्यापादेन ब्यापादो विक्खम्भितो चेव सुञ्ञो च. आलोकसञ्ञाय थिनमिद्धं विक्खम्भितञ्चेव सुञ्ञञ्च. अविक्खेपेन उद्धच्चं विक्खम्भितञ्चेव सुञ्ञञ्च. धम्मववत्थानेन विचिकिच्छा विक्खम्भिता चेव सुञ्ञा च. ञाणेन अविज्जा विक्खम्भिता चेव सुञ्ञा च. पामोज्जेन अरति विक्खम्भिता चेव सुञ्ञा च. पठमेन झानेन नीवरणा विक्खम्भिता चेव सुञ्ञा च…पे… अरहत्तमग्गेन सब्बकिलेसा विक्खम्भिता चेव सुञ्ञा च. इदं विक्खम्भनसुञ्ञं.

कतमं तदङ्गसुञ्ञं? नेक्खम्मेन कामच्छन्दो तदङ्गसुञ्ञो. अब्यापादेन ब्यापादो तदङ्गसुञ्ञो. आलोकसञ्ञाय थिनमिद्धं तदङ्गसुञ्ञं. अविक्खेपेन उद्धच्चं तदङ्गसुञ्ञं. धम्मववत्थानेन विचिकिच्छा तदङ्गसुञ्ञा. ञाणेन अविज्जा तदङ्गसुञ्ञा. पामोज्जेन अरति तदङ्गसुञ्ञा. पठमेन झानेन नीवरणा तदङ्गसुञ्ञा…पे… विवट्टनानुपस्सनाय सञ्ञोगाभिनिवेसो तदङ्गसुञ्ञो. इदं तदङ्गसुञ्ञं.

कतमं समुच्छेदसुञ्ञं? नेक्खम्मेन कामच्छन्दो समुच्छिन्नो चेव सुञ्ञो च. अब्यापादेन ब्यापादो समुच्छिन्नो चेव सुञ्ञो च. आलोकसञ्ञाय थिनमिद्धं समुच्छिन्नञ्चेव सुञ्ञञ्च. अविक्खेपेन उद्धच्चं समुच्छिन्नञ्चेव सुञ्ञञ्च. धम्मववत्थानेन विचिकिच्छा समुच्छिन्ना चेव सुञ्ञा च. ञाणेन अविज्जा समुच्छिन्ना चेव सुञ्ञा च. पामोज्जेन अरति समुच्छिन्ना चेव सुञ्ञा च. पठमेन झानेन नीवरणा समुच्छिन्ना चेव सुञ्ञा च…पे… अरहत्तमग्गेन सब्बकिलेसा समुच्छिन्ना चेव सुञ्ञा च. इदं समुच्छेदसुञ्ञं.

कतमं पटिप्पस्सद्धिसुञ्ञं? नेक्खम्मेन कामच्छन्दो पटिप्पस्सद्धो चेव सुञ्ञो च. अब्यापादेन ब्यापादो पटिप्पस्सद्धो चेव सुञ्ञो च. आलोकसञ्ञाय थिनमिद्धं पटिप्पस्सद्धञ्चेव सुञ्ञञ्च. अविक्खेपेन उद्धच्चं पटिप्पस्सद्धञ्चेव सुञ्ञञ्च. धम्मववत्थानेन विचिकिच्छा पटिप्पस्सद्धा चेव सुञ्ञा च. ञाणेन अविज्जा पटिप्पस्सद्धा चेव सुञ्ञा च. पामोज्जेन अरति पटिप्पस्सद्धा चेव सुञ्ञा च. पठमेन झानेन नीवरणा पटिप्पस्सद्धा चेव सुञ्ञा च…पे… अरहत्तमग्गेन सब्बकिलेसा पटिप्पस्सद्धा चेव सुञ्ञा च. इदं पटिप्पस्सद्धिसुञ्ञं.

कतमं निस्सरणसुञ्ञं? नेक्खम्मेन कामच्छन्दो निस्सटो चेव सुञ्ञो च. अब्यापादेन ब्यापादो निस्सटो चेव सुञ्ञो च. आलोकसञ्ञाय थिनमिद्धं निस्सटञ्चेव सुञ्ञञ्च. अविक्खेपेन उद्धच्चं निस्सटञ्चेव सुञ्ञञ्च. धम्मववत्थानेन विचिकिच्छा निस्सटा चेव सुञ्ञा च. ञाणेन अविज्जा निस्सटा चेव सुञ्ञा च. पामोज्जेन अरति निस्सटा चेव सुञ्ञा च. पठमेन झानेन नीवरणा निस्सटा चेव सुञ्ञा च …पे… अरहत्तमग्गेन सब्बकिलेसा निस्सटा चेव सुञ्ञा च. इदं निस्सरणसुञ्ञं.

कतमं अज्झत्तसुञ्ञं? अज्झत्तं चक्खुं सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा निच्चेन वा धुवेन वा सस्सतेन वा अविपरिणामधम्मेन वा. अज्झत्तं सोतं सुञ्ञं… अज्झत्तं घानं सुञ्ञं… अज्झत्तं जिव्हा सुञ्ञा… अज्झत्तं कायो सुञ्ञो… अज्झत्तं मनो सुञ्ञो अत्तेन वा अत्तनियेन वा निच्चेन वा धुवेन वा सस्सतेन वा अविपरिणामधम्मेन वा. इदं अज्झत्तसुञ्ञं.

कतमं बहिद्धासुञ्ञं? बहिद्धा रूपा सुञ्ञा…पे… बहिद्धा धम्मा सुञ्ञा अत्तेन वा अत्तनियेन वा निच्चेन वा धुवेन वा सस्सतेन वा अविपरिणामधम्मेन वा. इदं बहिद्धासुञ्ञं.

कतमं दुभतोसुञ्ञं? यञ्च अज्झत्तं चक्खु ये च बहिद्धा रूपा उभयमेतं सुञ्ञं [उभयतो तं सुञ्ञा (स्या.)] अत्तेन वा अत्तनियेन वा निच्चेन वा धुवेन वा सस्सतेन वा अविपरिणामधम्मेन वा. यञ्च अज्झत्तं सोतं ये च बहिद्धा सद्दा…पे… यञ्च अज्झत्तं घानं ये च बहिद्धा गन्धा… या च अज्झत्तं जिव्हा ये च बहिद्धा रसा… यो च अज्झत्तं कायो ये च बहिद्धा फोट्ठब्बा… यो च अज्झत्तं मनो ये च बहिद्धा धम्मा उभयमेतं सुञ्ञं अत्तेन वा अत्तनियेन वा निच्चेन वा धुवेन वा सस्सतेन वा अविपरिणामधम्मेन वा. इदं दुभतोसुञ्ञं.

कतमं सभागसुञ्ञं? छ अज्झत्तिकानि आयतनानि सभागानि चेव सुञ्ञानि च. छ बाहिरानि आयतनानि सभागानि चेव सुञ्ञानि च. छ विञ्ञाणकाया सभागा चेव सुञ्ञा च. छ फस्सकाया सभागा चेव सुञ्ञा च. छ वेदनाकाया सभागा चेव सुञ्ञा च. छ सञ्ञाकाया सभागा चेव सुञ्ञा च. छ चेतनाकाया सभागा चेव सुञ्ञा च. इदं सभागसुञ्ञं.

कतमं विसभागसुञ्ञं? छ अज्झत्तिकानि आयतनानि छहि बाहिरेहि आयतनेहि विसभागानि चेव सुञ्ञानि च. छ बाहिरानि आयतनानि छहि विञ्ञाणकायेहि विसभागानि चेव सुञ्ञानि च. छ विञ्ञाणकाया छहि फस्सकायेहि विसभागा चेव सुञ्ञा च. छ फस्सकाया छहि वेदनाकायेहि विसभागा चेव सुञ्ञा च. छ वेदनाकाया छहि सञ्ञाकायेहि विसभागा चेव सुञ्ञा च. छ सञ्ञाकाया छहि चेतनाकायेहि विसभागा चेव सुञ्ञा च. इदं विसभागसुञ्ञं.

कतमं एसनासुञ्ञं? नेक्खम्मेसना कामच्छन्देन सुञ्ञा. अब्यापादेसना ब्यापादेन सुञ्ञा. आलोकसञ्ञेसना थिनमिद्धेन सुञ्ञा. अविक्खेपेसना उद्धच्चेन सुञ्ञा. धम्मववत्थानेसना विचिकिच्छाय सुञ्ञा. ञाणेसना अविज्जाय सुञ्ञा. पामोज्जेसना अरतिया सुञ्ञा. पठमज्झानेसना नीवरणेहि सुञ्ञा…पे… अरहत्तमग्गेसना सब्बकिलेसेहि सुञ्ञा. इदं एसनासुञ्ञं.

कतमं परिग्गहसुञ्ञं? नेक्खम्मपरिग्गहो कामच्छन्देन सुञ्ञो. अब्यापादपरिग्गहो ब्यापादेन सुञ्ञो. आलोकसञ्ञापरिग्गहो थिनमिद्धेन सुञ्ञो. अविक्खेपपरिग्गहो उद्धच्चेन सुञ्ञो. धम्मववत्थानपरिग्गहो विचिकिच्छाय सुञ्ञो. ञाणपरिग्गहो अविज्जाय सुञ्ञो. पामोज्जपरिग्गहो अरतिया सुञ्ञो. पठमज्झानपरिग्गहो नीवरणेहि सुञ्ञो…पे… अरहत्तमग्गपरिग्गहो सब्बकिलेसेहि सुञ्ञो. इदं परिग्गहसुञ्ञं.

कतमं पटिलाभसुञ्ञं? नेक्खम्मपटिलाभो कामच्छन्देन सुञ्ञो. अब्यापादपटिलाभो ब्यापादेन सुञ्ञो. आलोकसञ्ञापटिलाभो थिनमिद्धेन सुञ्ञो. अविक्खेपपटिलाभो उद्धच्चेन सुञ्ञो. धम्मववत्थानपटिलाभो विचिकिच्छाय सुञ्ञो. ञाणपटिलाभो अविज्जाय सुञ्ञो. पामोज्जपटिलाभो अरतिया सुञ्ञो. पठमज्झानपटिलाभो नीवरणेहि सुञ्ञो…पे… अरहत्तमग्गपटिलाभो सब्बकिलेसेहि सुञ्ञो. इदं पटिलाभसुञ्ञं.

कतमं पटिवेधसुञ्ञं? नेक्खम्मप्पटिवेधो कामच्छन्देन सुञ्ञो. अब्यापादप्पटिवेधो ब्यापादेन सुञ्ञो. आलोकसञ्ञाप्पटिवेधो थिनमिद्धेन सुञ्ञो. अविक्खेपप्पटिवेधो उद्धच्चेन सुञ्ञो. धम्मववत्थानप्पटिवेधो विचिकिच्छाय सुञ्ञो. ञाणप्पटिवेधो अविज्जाय सुञ्ञो. पामोज्जप्पटिवेधो अरतिया सुञ्ञो. पठमज्झानप्पटिवेधो नीवरणेहि सुञ्ञो…पे… अरहत्तमग्गप्पटिवेधो सब्बकिलेसेहि सुञ्ञो. इदं पटिवेधसुञ्ञं.

कतमं एकत्तसुञ्ञं, नानत्तसुञ्ञं? कामच्छन्दो नानत्तं, नेक्खम्मं एकत्तं. नेक्खम्मेकत्तं चेतयतो कामच्छन्देन सुञ्ञं. ब्यापादो नानत्तं, अब्यापादो एकत्तं. अब्यापादेकत्तं चेतयतो ब्यापादेन सुञ्ञं. थिनमिद्धं नानत्तं, आलोकसञ्ञा एकत्तं. आलोकसञ्ञेकत्तं चेतयतो थिनमिद्धेन सुञ्ञं. उद्धच्चं नानत्तं, अविक्खेपो एकत्तं. अविक्खेपेकत्तं चेतयतो उद्धच्चेन सुञ्ञं. विचिकिच्छा नानत्तं, धम्मववत्थानं एकत्तं. धम्मववत्थानेकत्तं चेतयतो विचिकिच्छाय सुञ्ञं. अविज्जा नानत्तं, ञाणं एकत्तं. ञाणेकत्तं चेतयतो अविज्जाय सुञ्ञं. अरति नानत्तं, पामोज्जं एकत्तं. पामोज्जेकत्तं चेतयतो अरतिया सुञ्ञं. नीवरणा नानत्तं, पठमज्झानं एकत्तं. पठमज्झानेकत्तं चेतयतो नीवरणेहि सुञ्ञं…पे… सब्बकिलेसा नानत्तं, अरहत्तमग्गो एकत्तं. अरहत्तमग्गेकत्तं चेतयतो सब्बकिलेसेहि सुञ्ञं. इदं एकत्तसुञ्ञं नानत्तसुञ्ञं.

कतमं खन्तिसुञ्ञं? नेक्खम्मखन्ति कामच्छन्देन सुञ्ञा. अब्यापादखन्ति ब्यापादेन सुञ्ञा. आलोकसञ्ञाखन्ति थिनमिद्धेन सुञ्ञा. अविक्खेपखन्ति उद्धच्चेन सुञ्ञा. धम्मववत्थानखन्ति विचिकिच्छाय सुञ्ञा. ञाणखन्ति अविज्जाय सुञ्ञा. पामोज्जखन्ति अरतिया सुञ्ञा. पठमज्झानखन्ति नीवरणेहि सुञ्ञा…पे… अरहत्तमग्गखन्ति सब्बकिलेसेहि सुञ्ञा. इदं खन्तिसुञ्ञं.

कतमं अधिट्ठानसुञ्ञं? नेक्खम्माधिट्ठानं कामच्छन्देन सुञ्ञं. अब्यापादाधिट्ठानं ब्यापादेन सुञ्ञं. आलोकसञ्ञाधिट्ठानं थिनमिद्धेन सुञ्ञं. अविक्खेपाधिट्ठानं उद्धच्चेन सुञ्ञं. धम्मववत्थानाधिट्ठानं विचिकिच्छाय सुञ्ञं. ञाणाधिट्ठानं अविज्जाय सुञ्ञं. पामोज्जाधिट्ठानं अरतिया सुञ्ञं. पठमज्झानाधिट्ठानं नीवरणेहि सुञ्ञं…पे… अरहत्तमग्गाधिट्ठानं सब्बकिलेसेहि सुञ्ञं. इदं अधिट्ठानसुञ्ञं.

कतमं परियोगाहणसुञ्ञं? नेक्खम्मपरियोगाहणं कामच्छन्देन सुञ्ञं. अब्यापादपरियोगाहणं ब्यापादेन सुञ्ञं. आलोकसञ्ञापरियोगाहणं थिनमिद्धेन सुञ्ञं. अविक्खेपपरियोगाहणं उद्धच्चेन सुञ्ञं. धम्मववत्थानपरियोगाहणं विचिकिच्छाय सुञ्ञं. ञाणपरियोगाहणं अविज्जाय सुञ्ञं. पामोज्जपरियोगाहणं अरतिया सुञ्ञं. पठमज्झानपरियोगाहणं नीवरणेहि सुञ्ञं…पे… अरहत्तमग्गपरियोगाहणं सब्बकिलेसेहि सुञ्ञं. इदं परियोगाहणसुञ्ञं.

कतमं सम्पजानस्स पवत्तपरियादानं सब्बसुञ्ञतानं परमत्थसुञ्ञं? इध सम्पजानो नेक्खम्मेन कामच्छन्दस्स पवत्तं परियादियति, अब्यापादेन ब्यापादस्स पवत्तं परियादियति, आलोकसञ्ञाय थिनमिद्धस्स पवत्तं परियादियति, अविक्खेपेन उद्धच्चस्स पवत्तं परियादियति, धम्मववत्थानेन विचिकिच्छाय पवत्तं परियादियति, ञाणेन अविज्जाय पवत्तं परियादियति, पामोज्जेन अरतिया पवत्तं परियादियति, पठमेन झानेन नीवरणानं पवत्तं परियादियति…पे… अरहत्तमग्गेन सब्बकिलेसानं पवत्तं परियादियति. अथ वा पन सम्पजानस्स अनुपादिसेसाय निब्बानधातुया परिनिब्बायन्तस्स इदं चेव चक्खुपवत्तं परियादियति, अञ्ञञ्च चक्खुपवत्तं न उप्पज्जति. इदञ्चेव सोतपवत्तं…पे… घानपवत्तं… जिव्हापवत्तं… कायपवत्तं… मनोपवत्तं परियादियति, अञ्ञञ्च मनोपवत्तं न उप्पज्जति. इदं सम्पजानस्स पवत्तपरियादानं सब्बसुञ्ञतानं परमत्थसुञ्ञन्ति.

सुञ्ञकथा निट्ठिता.

युगनद्धवग्गो दुतियो.