३३. अरणविहारञाणनिद्देसो
८२. कथं दस्सनाधिपतेय्यं सन्तो च विहाराधिगमो पणीताधिमुत्तता पञ्ञा अरणविहारे ञाणं? दस्सनाधिपतेय्यन्ति अनिच्चानुपस्सना दस्सनाधिपतेय्यं, दुक्खानुपस्सना दस्सनाधिपतेय्यं, अनत्तानुपस्सना दस्सनाधिपतेय्यं, रूपे अनिच्चानुपस्सना दस्सनाधिपतेय्यं, रूपे दुक्खानुपस्सना दस्सनाधिपतेय्यं, रूपे अनत्तानुपस्सना दस्सनाधिपतेय्यं; वेदनाय…पे… सञ्ञाय… सङ्खारेसु… विञ्ञाणे… चक्खुस्मिं…पे… जरामरणे अनिच्चानुपस्सना दस्सनाधिपतेय्यं, जरामरणे दुक्खानुपस्सना दस्सनाधिपतेय्यं, जरामरणे अनत्तानुपस्सना दस्सनाधिपतेय्यं.
सन्तो च विहाराधिगमोति सुञ्ञतो विहारो सन्तो विहाराधिगमो. अनिमित्तो विहारो सन्तो विहाराधिगमो. अप्पणिहितो विहारो सन्तो विहाराधिगमो.
पणीताधिमुत्तताति सुञ्ञते अधिमुत्तता पणीताधिमुत्तता. अनिमित्ते अधिमुत्तता पणीताधिमुत्तता. अप्पणिहिते अधिमुत्तता पणीताधिमुत्तता.
अरणविहारोति पठमं झानं अरणविहारो. दुतियं झानं अरणविहारो. ततियं झानं अरणविहारो. चतुत्थं झानं अरणविहारो. आकासानञ्चायतनसमापत्ति अरणविहारो…पे… नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसमापत्ति अरणविहारो.
अरणविहारोति केनट्ठेन अरणविहारो? पठमेन झानेन नीवरणे हरतीति – अरणविहारो. दुतियेन झानेन वितक्कविचारे हरतीति – अरणविहारो. ततियेन झानेन पीतिं हरतीति – अरणविहारो. चतुत्थेन झानेन सुखदुक्खे हरतीति – अरणविहारो. आकासानञ्चायतनसमापत्तिया रूपसञ्ञं पटिघसञ्ञं नानत्तसञ्ञं हरतीति – अरणविहारो. विञ्ञाणञ्चायतनसमापत्तिया आकासानञ्चायतनसञ्ञं हरतीति – अरणविहारो. आकिञ्चञ्ञायतनसमापत्तिया विञ्ञाणञ्चायतनसञ्ञं हरतीति – अरणविहारो. नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसमापत्तिया आकिञ्चञ्ञायतनसञ्ञं हरतीति – अरणविहारो. अयं अरणविहारो. तं ञातट्ठेन ञाणं, पजाननट्ठेन पञ्ञा. तेन वुच्चति – ‘‘दस्सनाधिपतेय्यं सन्तो च विहाराधिगमो पणीताधिमुत्तता पञ्ञा अरणविहारे ञाणं’’.
अरणविहारञाणनिद्देसो तेत्तिंसतिमो.