२९-३१. ञाणत्तयनिद्देसो

७८. कथं विहारनानत्ते पञ्ञा विहारट्ठे ञाणं, समापत्तिनानत्ते पञ्ञा समापत्तट्ठे ञाणं, विहारसमापत्तिनानत्ते पञ्ञा विहारसमापत्तट्ठे ञाणं? निमित्तं भयतो सम्पस्समानो अनिमित्ते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति – अनिमित्तो विहारो. पणिधिं भयतो सम्पस्समानो अप्पणिहिते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति – अप्पणिहितो विहारो. अभिनिवेसं भयतो सम्पस्समानो सुञ्ञते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति – सुञ्ञतो विहारो.

निमित्तं भयतो सम्पस्समानो अनिमित्ते अधिमुत्तत्ता पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अनिमित्तं आवज्जित्वा समापज्जति – अनिमित्ता समापत्ति. पणिधिं भयतो सम्पस्समानो अप्पणिहिते अधिमुत्तत्ता पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अप्पणिहितं आवज्जित्वा समापज्जति – अप्पणिहिता समापत्ति. अभिनिवेसं भयतो सम्पस्समानो सुञ्ञते अधिमुत्तत्ता पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं सुञ्ञतं आवज्जित्वा समापज्जति – सुञ्ञता समापत्ति.

निमित्तं भयतो सम्पस्समानो अनिमित्ते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति, पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अनिमित्तं आवज्जित्वा समापज्जति – अनिमित्तविहारसमापत्ति. पणिधिं भयतो सम्पस्समानो अप्पणिहिते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति, पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अप्पणिहितं आवज्जित्वा समापज्जति – अप्पणिहितविहारसमापत्ति. अभिनिवेसं भयतो सम्पस्समानो सुञ्ञते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति, पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं सुञ्ञतं आवज्जित्वा समापज्जति – सुञ्ञतविहारसमापत्ति.

७९. रूपनिमित्तं भयतो सम्पस्समानो अनिमित्ते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति – अनिमित्तो विहारो. रूपपणिधिं भयतो सम्पस्समानो अप्पणिहिते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति – अप्पणिहितो विहारो. रूपाभिनिवेसं भयतो सम्पस्समानो सुञ्ञते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति – सुञ्ञतो विहारो.

रूपनिमित्तं भयतो सम्पस्समानो अनिमित्ते अधिमुत्तत्ता पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अनिमित्तं आवज्जित्वा समापज्जति – अनिमित्ता समापत्ति. रूपपणिधिं भयतो सम्पस्समानो अप्पणिहिते अधिमुत्तत्ता पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अप्पणिहितं आवज्जित्वा समापज्जति – अप्पणिहिता समापत्ति. रूपाभिनिवेसं भयतो सम्पस्समानो सुञ्ञते अधिमुत्तत्ता पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं सुञ्ञतं आवज्जित्वा समापज्जति – सुञ्ञता समापत्ति.

रूपनिमित्तं भयतो सम्पस्समानो अनिमित्ते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति, पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अनिमित्तं आवज्जित्वा समापज्जति – अनिमित्तविहारसमापत्ति. रूपपणिधिं भयतो सम्पस्समानो अप्पणिहिते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति, पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अप्पणिहितं आवज्जित्वा समापज्जति – अप्पणिहितविहारसमापत्ति. रूपाभिनिवेसं भयतो सम्पस्समानो सुञ्ञते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति, पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं सुञ्ञतं आवज्जित्वा समापज्जति – सुञ्ञतविहारसमापत्ति.

वेदनानिमित्तं …पे… सञ्ञानिमित्तं… सङ्खारनिमित्तं… विञ्ञाणनिमित्तं… चक्खुनिमित्तं…पे… जरामरणनिमित्तं भयतो सम्पस्समानो अनिमित्ते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति – अनिमित्तो विहारो. जरामरणपणिधिं भयतो सम्पस्समानो अप्पणिहिते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति – अप्पणिहितो विहारो. जरामरणाभिनिवेसं भयतो सम्पस्समानो सुञ्ञते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति – सुञ्ञतो विहारो.

जरामरणनिमित्तं भयतो सम्पस्समानो अनिमित्ते अधिमुत्तत्ता पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अनिमित्तं आवज्जित्वा समापज्जति – अनिमित्ता समापत्ति. जरामरणपणिधिं भयतो सम्पस्समानो अप्पणिहिते अधिमुत्तत्ता पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अप्पणिहितं आवज्जित्वा समापज्जति – अप्पणिहिता समापत्ति. जरामरणाभिनिवेसं भयतो सम्पस्समानो सुञ्ञते अधिमुत्तत्ता पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं सुञ्ञतं आवज्जित्वा समापज्जति – सुञ्ञता समापत्ति.

जरामरणनिमित्तं भयतो सम्पस्समानो अनिमित्ते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति, पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अनिमित्तं आवज्जित्वा समापज्जति – अनिमित्तविहारसमापत्ति. जरामरणपणिधिं भयतो सम्पस्समानो अप्पणिहिते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति, पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं अप्पणिहितं आवज्जित्वा समापज्जति – अप्पणिहितविहारसमापत्ति. जरामरणाभिनिवेसं भयतो सम्पस्समानो सुञ्ञते अधिमुत्तत्ता फुस्स फुस्स वयं पस्सति, पवत्तं अज्झुपेक्खित्वा निरोधं निब्बानं सुञ्ञतं आवज्जित्वा समापज्जति – सुञ्ञतविहारसमापत्ति. अञ्ञो अनिमित्तो विहारो, अञ्ञो अप्पणिहितो विहारो, अञ्ञो सुञ्ञतो विहारो. अञ्ञा अनिमित्तसमापत्ति, अञ्ञा अप्पणिहितसमापत्ति, अञ्ञा सुञ्ञतसमापत्ति. अञ्ञा अनिमित्ता विहारसमापत्ति, अञ्ञा अप्पणिहिता विहारसमापत्ति, अञ्ञा सुञ्ञता विहारसमापत्ति. तं ञातट्ठेन ञाणं, पजाननट्ठेन पञ्ञा. तेन वुच्चति – ‘‘विहारनानत्ते पञ्ञा विहारट्ठे ञाणं, समापत्तिनानत्ते पञ्ञा समापत्तट्ठे ञाणं, विहारसमापत्तिनानत्ते पञ्ञा विहारसमापत्तट्ठे ञाणं’’.

ञाणत्तयनिद्देसो एकतिंसतिमो.