६. नेरयिकग्गिउण्हभावपञ्हो

६. राजा आह ‘‘भन्ते नागसेन, तुम्हे भणथ ‘पाकतिकअग्गितो नेरयिको अग्गि महाभितापतरो होति, खुद्दकोपि पासाणो पाकतिके अग्गिम्हि पक्खित्तो दिवसम्पि पच्चमानो [धममानो (सी. पी.)] न विलयं गच्छति, कूटागारमत्तोपि पासाणो नेरयिकग्गिम्हि पक्खित्तो खणेन विलयं गच्छती’ति, एतं वचनं न सद्दहामि, एवञ्च पन वदेथ ‘ये च तत्थ उप्पन्ना सत्ता, ते अनेकानिपि वस्ससहस्सानि निरये पच्चमाना न विलयं गच्छन्ती’ति, तम्पि वचनं न सद्दहामी’’ति.

थेरो आह ‘‘तं किं मञ्ञसि, महाराज, या ता सन्ति मकरिनियोपि सुसुमारिनियोपि कच्छपिनियोपि मोरिनियोपि कपोतिनियोपि, किंनु ता कक्खळानि पासाणानि सक्खरायो च खादन्ती’’ति? ‘‘आम, भन्ते, खादन्ती’’ति. ‘‘किं पन तानि तासं कुच्छियं कोट्ठब्भन्तरगतानि विलयं गच्छन्ती’’ति? ‘‘आम, भन्ते, विलयं गच्छन्ती’’ति. ‘‘यो पन तासं कुच्छियं गब्भो, सोपि विलयं गच्छती’’ति? ‘‘न हि भन्ते’’ति. ‘‘केन कारणेना’’ति? ‘‘मञ्ञामि, भन्ते, कम्माधिकतेन न विलयं गच्छती’’ति. ‘‘एवमेव खो, महाराज, कम्माधिकतेन नेरयिका सत्ता अनेकानिपि वस्ससहस्सानि निरये पच्चमाना न विलयं गच्छन्ति. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता – ‘सो न ताव कालं करोति, याव न तं पापकम्मं ब्यन्तीहोती’’’ति.

‘‘भिय्यो ओपम्मं करोही’’ति. ‘‘तं किं मञ्ञसि, महाराज, या ता सन्ति सीहिनियोपि ब्यग्घिनियोपि दीपिनियोपि कुक्कुरिनियोपि, किंनु ता कक्खळानि अट्ठिकानि मंसानि खादन्तीति? ‘‘आम, भन्ते, खादन्ती’’ति. ‘‘किं पन तानि तासं कुच्छियं कोट्ठब्भन्तरगतानि विलयं गच्छन्ती’’ति? ‘‘आम, भन्ते, विलयं गच्छन्ती’’ति. ‘‘यो पन तासं कुच्छियं गब्भो, सोपि विलयं गच्छती’’ति? ‘‘न हि भन्ते’’ति. ‘‘केन कारणेना’’ति? ‘‘मञ्ञामि, भन्ते, कम्माधिकतेन न विलयं गच्छती’’ति. ‘‘एवमेव खो, महाराज, कम्माधिकतेन नेरयिका सत्ता अनेकानिपि वस्ससहस्सानि निरये पच्चमाना न विलयं गच्छन्ती’’ति.

‘‘भिय्यो ओपम्मं करोही’’ति. ‘‘तं किं मञ्ञसि, महाराज, या ता सन्ति योनकसुखुमालिनियोपि खत्तियसुखुमालिनियोपि ब्राह्मणसुखुमालिनियोपि गहपतिसुखुमालिनियोपि, किंनु ता कक्खळानि खज्जकानि मंसानि खादन्ती’’ति? ‘‘आम, भन्ते, खादन्ती’’ति. ‘‘किं पन तानि तासं कुच्छियं कोट्ठब्भन्तरगतानि विलयं गच्छन्ती’’ति? ‘‘आम, भन्ते, विलयं गच्छन्ती’’ति. ‘‘यो पन तासं कुच्छियं गब्भो सोपि विलयं गच्छती’’ति? ‘‘न हि भन्ते’’ति. ‘‘केन कारणेना’’ति. ‘‘मञ्ञामि, भन्ते, कम्माधिकतेन न विलयं गच्छती’’ति. ‘‘एवमेव खो, महाराज, कम्माधिकतेन नेरयिका सत्ता अनेकानिपि वस्ससहस्सानि निरये पच्चमाना न विलयं गच्छन्ति. भासितम्पेतं, महाराज, भगवता – ‘‘सो न ताव कालं करोति, याव न तं पापकम्मं ब्यन्तीहोती’’ति.

‘‘कल्लोसि, भन्ते नागसेना’’ति.

नेरयिकग्गिउण्हभावपञ्हो छट्ठो.