२. पुरिमकोटिपञ्हो

२. राजा आह ‘‘भन्ते नागसेन, यं पनेतं ब्रूसि ‘पुरिमा कोटि न पञ्ञायती’ति, तस्स ओपम्मं करोही’’ति. ‘‘यथा, महाराज, पुरिसो परित्तं [परिपक्कं (क.)] बीजं पथवियं निक्खिपेय्य, ततो अङ्कुरो उट्ठहित्वा अनुपुब्बेन वुड्ढिं विरूळ्हिं वेपुल्लं आपज्जित्वा फलं ददेय्य. ततो बीजं गहेत्वा पुन रोपेय्य, ततोपि अङ्कुरो उट्ठहित्वा अनुपुब्बेन वुड्ढिं विरूळ्हिं वेपुल्लं आपज्जित्वा फलं ददेय्य. एवमेतिस्सा सन्ततिया अत्थि अन्तो’’ति? ‘‘नत्थि भन्ते’’ति. ‘‘एवमेव खो, महाराज, अद्धानस्सापि पुरिमा कोटि न पञ्ञायती’’ति.

‘‘भिय्यो ओपम्मं करोही’’ति. ‘‘यथा, महाराज, कुक्कुटिया अण्डं भवेय्य, अण्डतो कुक्कुटी कुक्कुटिया अण्डन्ति. एवमेतिस्सा सन्ततिया अत्थि अन्तो’’ति? ‘‘नत्थि भन्ते’’ति. ‘‘एवमेव खो, महाराज, अद्धानस्सापि पुरिमा कोटि न पञ्ञायती’’ति.

‘‘भिय्यो ओपम्मं करोही’’ति. थेरो पथविया चक्कं लिखित्वा मिलिन्दं राजानं एतदवोच ‘‘अत्थि, महाराज, इमस्स चक्कस्स अन्तो’’ति? ‘‘नत्थि भन्ते’’ति. ‘‘एवमेव खो, महाराज, इमानि चक्कानि वुत्तानि भगवता ‘चक्खुञ्च पटिच्च रूपे च उप्पज्जति चक्खुविञ्ञाणं, तिण्णं सङ्गति फस्सो, फस्सपच्चया वेदना, वेदनापच्चया तण्हा, तण्हापच्चया उपादानं, उपादानपच्चया कम्मं, कम्मतो पुन चक्खुं जायती’ति. एवमेतिस्सा सन्ततिया अत्थि अन्तो’’ति? ‘‘नत्थि भन्ते’’ति.

‘‘‘सोतञ्च पटिच्च सद्दे च…पे… मनञ्च पटिच्च धम्मे च उप्पज्जति मनोविञ्ञाणं, तिण्णं सङ्गति फस्सो, फस्सपच्चया वेदना, वेदनापच्चया तण्हा, तण्हापच्चया उपादानं, उपादानपच्चया कम्मं, कम्मतो पुन मनो जायती’ति. एवमेतिस्सा सन्ततिया अत्थि अन्तो’’ति? ‘‘नत्थि भन्ते’’ति. ‘‘एवमेव खो, महाराज, अद्धानस्सापि पुरिमा कोटि न पञ्ञायती’’ति.

‘‘कल्लोसि, भन्ते नागसेना’’ति.

पुरिमकोटिपञ्हो दुतियो.