५. उपालिवग्गो

१. भागिनेय्युपालित्थेरअपदानं

१. ‘‘खीणासवसहस्सेहि, परिवुतो [परेतो (क. अट्ठ)] लोकनायको;

विवेकमनुयुत्तो सो, गच्छते पटिसल्लितुं.

२. ‘‘अजिनेन निवत्थोहं, तिदण्डपरिधारको;

भिक्खुसङ्घपरिब्यूळ्हं, अद्दसं लोकनायकं.

३. ‘‘एकंसं अजिनं कत्वा, सिरे कत्वान अञ्जलिं;

सम्बुद्धं अभिवादेत्वा, सन्थविं लोकनायकं.

४. ‘‘यथाण्डजा च संसेदा, ओपपाती जलाबुजा;

काकादिपक्खिनो सब्बे, अन्तलिक्खचरा सदा.

५. ‘‘ये केचि पाणभूतत्थि, सञ्ञिनो वा असञ्ञिनो;

सब्बे ते तव ञाणम्हि, अन्तो होन्ति समोगधा.

६. ‘‘गन्धा च पब्बतेय्या ये, हिमवन्तनगुत्तमे;

सब्बे ते तव सीलम्हि, कलायपि न युज्जरे.

७. ‘‘मोहन्धकारपक्खन्दो, अयं लोको सदेवको;

तव ञाणम्हि जोतन्ते, अन्धकारा विधंसिता.

८. ‘‘यथा अत्थङ्गते सूरिये, होन्ति सत्ता तमोगता;

एवं बुद्धे अनुप्पन्ने, होति लोको तमोगतो.

९. ‘‘यथोदयन्तो आदिच्चो, विनोदेति तमं सदा;

तथेव त्वं बुद्धसेट्ठ, विद्धंसेसि तमं सदा.

१०. ‘‘पधानपहितत्तोसि, बुद्धो लोके सदेवके;

तव कम्माभिरद्धेन, तोसेसि जनतं बहुं.

११. ‘‘तं सब्बं अनुमोदित्वा, पदुमुत्तरो महामुनि;

नभं अब्भुग्गमी धीरो, हंसराजाव अम्बरे.

१२. ‘‘अब्भुग्गन्त्वान सम्बुद्धो, महेसि पदुमुत्तरो;

अन्तलिक्खे ठितो सत्था, इमा गाथा अभासथ.

१३. ‘‘येनिदं थवितं ञाणं, ओपम्मेहि समायुतं;

तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो.

१४. ‘‘‘अट्ठारसञ्च खत्तुं सो, देवराजा भविस्सति;

पथब्या रज्जं तिसतं, वसुधं आवसिस्सति.

१५. ‘‘‘पञ्चवीसतिक्खत्तुञ्च, चक्कवत्ती भविस्सति;

पदेसरज्जं विपुलं, गणनातो असङ्खियं.

१६. ‘‘‘कप्पसतसहस्सम्हि, ओक्काककुलसम्भवो;

गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति.

१७. ‘‘‘तुसिता हि चवित्वान, सुक्कमूलेन चोदितो;

हीनोव जातिया सन्तो, उपालि नाम हेस्सति.

१८. ‘‘‘सो पच्छा पब्बजित्वान, विराजेत्वान पापकं;

सब्बासवे परिञ्ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो.

१९. ‘‘‘तुट्ठो च गोतमो बुद्धो, सक्यपुत्तो महायसो;

विनयाधिगतं तस्स, एतदग्गे ठपेस्सति’.

२०. ‘‘सद्धायाहं पब्बजितो, कतकिच्चो अनासवो;

सब्बासवे परिञ्ञाय, विहरामि अनासवो.

२१. ‘‘भगवा चानुकम्पी मं, विनयेहं विसारदो;

सककम्माभिरद्धो च, विहरामि अनासवो.

२२. ‘‘संवुतो पातिमोक्खम्हि, इन्द्रियेसु च पञ्चसु;

धारेमि विनयं सब्बं, केवलं रतनाकरं [रतनग्घरं (क.)].

२३. ‘‘ममञ्च गुणमञ्ञाय, सत्था लोके अनुत्तरो;

भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, एतदग्गे ठपेसि मं.

२४. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे;

छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा उपालिथेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

भागिनेय्युपालित्थेरस्सापदानं पठमं.

२. सोणकोळिविसत्थेरअपदानं

२५. ‘‘अनोमदस्सिस्स मुनिनो, लोकजेट्ठस्स तादिनो;

सुधाय लेपनं कत्वा, चङ्कमं कारयिं अहं.

२६. ‘‘नानावणेहि पुप्फेहि, चङ्कमं सन्थरिं अहं;

आकासे वितानं कत्वा, भोजयिं बुद्धमुत्तमं.

२७. ‘‘अञ्जलिं पग्गहेत्वान, अभिवादेत्वान सुब्बतं [पुप्फकं (क.)];

दीघसालं भगवतो, निय्यादेसिमहं तदा.

२८. ‘‘मम सङ्कप्पमञ्ञाय, सत्था लोके अनुत्तरो;

पटिग्गहेसि भगवा, अनुकम्पाय चक्खुमा.

२९. ‘‘पटिग्गहेत्वान सम्बुद्धो, दक्खिणेय्यो सदेवके;

भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ.

३०. ‘‘‘यो सो हट्ठेन चित्तेन, दीघसालं अदासि [अकासि (सी.)] मे;

तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो.

३१. ‘‘‘इमस्स मच्चुकालम्हि, पुञ्ञकम्मसमङ्गिनो;

सहस्सयुत्तस्सरथो, उपट्ठिस्सति तावदे.

३२. ‘‘‘तेन यानेनयं पोसो, देवलोकं गमिस्सति;

अनुमोदिस्सरे देवा, सम्पत्ते कुसलब्भवे [कुसले भवे (सी. स्या.)].

३३. ‘‘‘महारहं ब्यम्हं सेट्ठं, रतनमत्तिकलेपनं;

कूटागारवरूपेतं, ब्यम्हं अज्झावसिस्सति.

३४. ‘‘‘तिंसकप्पसहस्सानि, देवलोके रमिस्सति;

पञ्चवीसति कप्पानि, देवराजा भविस्सति.

३५. ‘‘‘सत्तसत्ततिक्खत्तुञ्च, चक्कवत्ती भविस्सति;

यसोधरसनामा [यसेधरा समाना (सी.)] ते, सब्बेपि एकनामका.

३६. ‘‘‘द्वे सम्पत्ती अनुभोत्वा, वड्ढेत्वा [चिनित्वा (स्या.)] पुञ्ञसञ्चयं;

अट्ठवीसतिकप्पम्हि, चक्कवत्ती भविस्सति.

३७. ‘‘‘तत्रापि ब्यम्हं पवरं, विस्सकम्मेन मापितं;

दससद्दाविवित्तं तं, पुरमज्झावसिस्सति.

३८. ‘‘‘अपरिमेय्ये इतो कप्पे, भूमिपालो महिद्धिको;

ओक्काको नाम नामेन, राजा रट्ठे भविस्सति.

३९. ‘‘‘सोळसित्थिसहस्सानं, सब्बासं पवरा च सा [पवराव या (स्या.), पवरा पिया (?)];

अभिजाता खत्तियानी, नव पुत्ते जनेस्सति.

४०. ‘‘‘नव पुत्ते जनेत्वान, खत्तियानी मरिस्सति;

तरुणी च पिया कञ्ञा, महेसित्तं करिस्सति.

४१. ‘‘‘ओक्काकं तोसयित्वान, वरं कञ्ञा लभिस्सति;

वरं लद्धान सा कञ्ञा, पुत्ते पब्बाजयिस्सति.

४२. ‘‘‘पब्बाजिता च ते सब्बे, गमिस्सन्ति नगुत्तमं;

जातिभेदभया सब्बे, भगिनीहि वसिस्सरे [संवसिस्सरे (सी.)].

४३. ‘‘‘एका च कञ्ञा ब्याधीहि, भविस्सति परिक्खता [पुरक्खता (स्या. क.)];

मा नो जाति पभिज्जीति, निखणिस्सन्ति खत्तिया.

४४. ‘‘‘खत्तियो नीहरित्वान, ताय सद्धिं वसिस्सति;

भविस्सति तदा भेदो, ओक्काककुलसम्भवो.

४५. ‘‘‘तेसं पजा भविस्सन्ति, कोळिया नाम जातिया;

तत्थ मानुसकं भोगं, अनुभोस्सतिनप्पकं.

४६. ‘‘‘तम्हा काया चवित्वान, देवलोकं गमिस्सति;

तत्रापि पवरं ब्यम्हं, लभिस्सति मनोरमं.

४७. ‘‘‘देवलोका चवित्वान, सुक्कमूलेन चोदितो;

आगन्त्वान मनुस्सत्तं, सोणो नाम भविस्सति.

४८. ‘‘‘आरद्धवीरियो पहितत्तो, पदहं सत्थु सासने;

सब्बासवे परिञ्ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो.

४९. ‘‘‘अनन्तदस्सी भगवा, गोतमो सक्यपुङ्गवो;

विसेसञ्ञू महावीरो, अग्गट्ठाने ठपेस्सति’.

५०. ‘‘वुट्ठम्हि देवे चतुरङ्गुलम्हि, तिणे अनिलेरितअङ्गणम्हि;

ठत्वान योगस्स पयुत्ततादिनो, ततोत्तरिं पारमता न विज्जति.

५१. ‘‘उत्तमे दमथे दन्तो, चित्तं मे सुपणीहितं;

भारो मे ओहितो सब्बो, निब्बुतोम्हि अनासवो.

५२. ‘‘अङ्गीरसो महानागो, अभिजातोव केसरी;

भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, एतदग्गे ठपेसि मं.

५३. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा सोणो कोळिविसो [कोळियवेस्सो (सी. स्या.), कोटिकण्णो (क.)] थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

सोणकोळिविसत्थेरस्सापदानं दुतियं.

३. काळिगोधापुत्तभद्दियत्थेरअपदानं

५४. ‘‘पदुमुत्तरसम्बुद्धं, मेत्तचित्तं महामुनिं;

उपेति जनता सब्बा, सब्बलोकग्गनायकं.

५५. ‘‘सत्तुकञ्च बद्धकञ्च [वत्थं सेनासनञ्चेव (सी.), सत्तुकञ्च पदकञ्च (सी. अट्ठ.), सत्तुकञ्च पवाकञ्च (स्या.)], आमिसं पानभोजनं;

ददन्ति सत्थुनो सब्बे, पुञ्ञक्खेत्ते अनुत्तरे.

५६. ‘‘अहम्पि दानं दस्सामि, देवदेवस्स तादिनो;

बुद्धसेट्ठं निमन्तेत्वा, सङ्घम्पि च अनुत्तरं.

५७. ‘‘उय्योजिता मया चेते, निमन्तेसुं तथागतं;

केवलं भिक्खुसङ्घञ्च, पुञ्ञक्खेत्तं अनुत्तरं.

५८. ‘‘सतसहस्सपल्लङ्कं, सोवण्णं गोनकत्थतं;

तूलिकापटलिकाय, खोमकप्पासिकेहि च;

महारहं पञ्ञापयिं, आसनं बुद्धयुत्तकं.

५९. ‘‘पदुमुत्तरो लोकविदू, देवदेवो नरासभो;

भिक्खुसङ्घपरिब्यूळ्हो, मम द्वारमुपागमि.

६०. ‘‘पच्चुग्गन्त्वान सम्बुद्धं, लोकनाथं यसस्सिनं;

पसन्नचित्तो सुमनो, अभिनामयिं सङ्घरं [सकं घरं (सी.)].

६१. ‘‘भिक्खूनं सतसहस्सं, बुद्धञ्च लोकनायकं;

पसन्नचित्तो सुमनो, परमन्नेन तप्पयिं.

६२. ‘‘पदुमुत्तरो लोकविदू, आहुतीनं पटिग्गहो;

भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ.

६३. ‘‘‘येनिदं आसनं दिन्नं, सोवण्णं गोनकत्थतं;

तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो.

६४. ‘‘‘चतुसत्ततिक्खत्तुं सो, देवरज्जं करिस्सति;

अनुभोस्सति सम्पत्तिं, अच्छराहि पुरक्खतो.

६५. ‘‘‘पदेसरज्जं सहस्सं, वसुधं आवसिस्सति;

एकपञ्ञासक्खत्तुञ्च, चक्कवत्ती भविस्सति.

६६. ‘‘‘सब्बासु भवयोनीसु, उच्चाकुली [उच्चाकुले (क.)] भविस्सति;

सो च पच्छा पब्बजित्वा, सुक्कमूलेन चोदितो;

भद्दियो नाम नामेन, हेस्सति सत्थु सावको.

६७. ‘‘‘विवेकमनुयुत्तोम्हि, पन्तसेननिवासहं;

फलञ्चाधिगतं सब्बं, चत्तक्लेसोम्हि अज्जहं.

६८. ‘‘‘मम सब्बं [कम्मं (?)] अभिञ्ञाय, सब्बञ्ञू लोकनायको;

भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, एतदग्गे ठपेसि मं’.

६९. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा भद्दियो काळिगोधाय पुत्तो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

भद्दियस्स काळिगोधाय पुत्तत्थेरस्सापदानं ततियं.

४. सन्निट्ठापकत्थेरअपदानं

७०. ‘‘अरञ्ञे कुटिकं कत्वा, वसामि पब्बतन्तरे;