६. बीजनिवग्गो

१. विधूपनदायकत्थेरअपदानं

१. ‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स, लोकजेट्ठस्स तादिनो;

बीजनिका [वीजनिका (सी. स्या.)] मया दिन्ना, द्विपदिन्दस्स तादिनो.

२. ‘‘सकं चित्तं पसादेत्वा, पग्गहेत्वान अञ्जलिं;

सम्बुद्धमभिवादेत्वा, पक्कमिं उत्तरामुखो.

३. ‘‘बीजनिं पग्गहेत्वान, सत्था लोकग्गनायको [लोके अनुत्तरो (सी.)];

भिक्खुसङ्घे ठितो सन्तो, इमा गाथा अभासथ.

४. ‘‘‘इमिना बीजनिदानेन, चित्तस्स पणिधीहि [चेतनापणिधीहि (अञ्ञत्थ)] च;

कप्पानं सतसहस्सं, विनिपातं न गच्छति’.

५. ‘‘आरद्धवीरियो पहितत्तो, चेतोगुणसमाहितो;

जातिया सत्तवस्सोहं, अरहत्तं अपापुणिं.

६. ‘‘सट्ठिकप्पसहस्सम्हि, बीजमानसनामका;

सोळसासिंसु राजानो, चक्कवत्ती महब्बला.

७. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे;

छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा विधूपनदायको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

विधूपनदायकत्थेरस्सापदानं पठमं.

२. सतरंसित्थेरअपदानं

८. ‘‘उब्बिद्धं सेलमारुय्ह, निसीदि पुरिसुत्तमो;

पब्बतस्साविदूरम्हि, ब्राह्मणो मन्तपारगू.

९. ‘‘उपविट्ठं महावीरं, देवदेवं नरासभं;

अञ्जलिं पग्गहेत्वान, सन्थविं लोकनायकं.

१०. ‘‘‘एस बुद्धो महावीरो, वरधम्मप्पकासको;

जलति अग्गिखन्धोव, भिक्खुसङ्घपुरक्खतो.

११. ‘‘‘महासमुद्दोव‘क्खुब्भो [’क्खोभो (सी. स्या.)], अण्णवोव दुरुत्तरो;

मिगराजावसम्भीतो [छम्भितो (क.)], धम्मं देसेति चक्खुमा’.

१२. ‘‘मम सङ्कप्पमञ्ञाय, पदुमुत्तरनायको;

भिक्खुसङ्घे ठितो सत्था, इमा गाथा अभासथ.

१३. ‘‘‘येनायं [येनाहं (क.)] अञ्जली दिन्नो, बुद्धसेट्ठो च थोमितो;

तिंसकप्पसहस्सानि, देवरज्जं करिस्सति.

१४. ‘‘‘कप्पसतसहस्सम्हि, अङ्गीरससनामको;

विवट्टच्छदो [विवत्थच्छद्दो (सी.)] सम्बुद्धो, उप्पज्जिस्सति तावदे.

१५. ‘‘‘तस्स धम्मेसु दायादो, ओरसो धम्मनिम्मितो;

सतरंसीति नामेन, अरहा सो भविस्सति’.

१६. ‘‘जातिया सत्तवस्सोहं, पब्बजिं अनगारियं;

सतरंसिम्हि नामेन, पभा निद्धावते मम.

१७. ‘‘मण्डपे रुक्खमूले वा, झायी झानरतो अहं;

धारेमि अन्तिमं देहं, सम्मासम्बुद्धसासने.

१८. ‘‘सट्ठिकप्पसहस्सम्हि, चतुरो रामनामका;

सत्तरतनसम्पन्ना, चक्कवत्ती महब्बला.

१९. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा सतरंसि थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

सतरंसित्थेरस्सापदानं दुतियं.

३. सयनदायकत्थेरअपदानं

२०. ‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स, सब्बलोकानुकम्पिनो;

सयनं तस्स पादासिं, विप्पसन्नेन चेतसा.

२१. ‘‘तेन सयनदानेन, सुखेत्ते बीजसम्पदा;

भोगा निब्बत्तरे तस्स, सयनस्स इदं फलं.

२२. ‘‘आकासे सेय्यं कप्पेमि, धारेमि पथविं इमं;

पाणेसु मे इस्सरियं, सयनस्स इदं फलं.

२३. ‘‘पञ्चकप्पसहस्सम्हि, अट्ठ आसुं महातेजा [महावरा (सी.), महावीरा (स्या.)];

चतुत्तिंसे कप्पसते, चतुरो च महब्बला.

२४. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा सयनदायको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

सयनदायकत्थेरस्सापदानं ततियं.

४. गन्धोदकियत्थेरअपदानं

२५. ‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स, महाबोधिमहो अहु;

विचित्तं घटमादाय, गन्धोदकमदासहं.

२६. ‘‘न्हानकाले च बोधिया, महामेघो पवस्सथ;

निन्नादो च महा आसि, असनिया फलन्तिया.

२७. ‘‘तेनेवासनिवेगेन, तत्थ कालङ्कतो [कालकतो (सी. स्या.)] अहं [अहुं (सी.)];

देवलोके ठितो सन्तो, इमा गाथा अभासहं.

२८. ‘‘‘अहो बुद्धो अहो धम्मो, अहो नो सत्थुसम्पदा;

कळेवरं [कलेबरं (सी.)] मे पतितं, देवलोके रमामहं.

२९. ‘‘‘उब्बिद्धं भवनं मय्हं, सतभूमं समुग्गतं;

कञ्ञासतसहस्सानि, परिवारेन्ति मं सदा.

३०. ‘‘‘आबाधा मे न विज्जन्ति, सोको मय्हं न विज्जति;

परिळाहं न पस्सामि, पुञ्ञकम्मस्सिदं फलं.

३१. ‘‘‘अट्ठवीसे कप्पसते, राजा संवसितो अहुं;

सत्तरतनसम्पन्नो, चक्कवत्ती महब्बलो’.

३२. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा गन्धोदकियो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

गन्धोदकियत्थेरस्सापदानं चतुत्थं.

५. ओपवय्हत्थेरअपदानं

३३. ‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स, आजानीयमदासहं;

निय्यादेत्वान सम्बुद्धे [सम्बुद्धं (सी. क.)], अगमासिं सकं घरं.

३४. ‘‘देवलो नाम नामेन, सत्थुनो अग्गसावको;

वरधम्मस्स दायादो, आगच्छि मम सन्तिकं.

३५. ‘‘सपत्तभारो भगवा, आजानेय्यो न कप्पति;

तव सङ्कप्पमञ्ञाय, अधिवासेसि चक्खुमा.

३६. ‘‘अग्घापेत्वा वातजवं, सिन्धवं सीघवाहनं;

पदुमुत्तरबुद्धस्स, खमनीयमदासहं.

३७. ‘‘यं यं योनुपपज्जामि, देवत्तं अथ मानुसं [देवे च मानुसे भवे (सी. क.)];

खमनीयं वातजवं, चित्तं निब्बत्तते [आजानीया वातजवा, वित्ति निब्बत्तरे (स्या.), खमनीया वातजवा, चित्ता निब्बत्तरे (सी.)] मम.

३८. ‘‘लाभं तेसं सुलद्धंव, ये लभन्तुपसम्पदं;

पुनपि पयिरुपासेय्यं, बुद्धो लोके सचे भवे.

३९. ‘‘अट्ठवीसतिक्खत्तुंहं, राजा आसिं महब्बलो;

चातुरन्तो विजितावी, जम्बुसण्डस्स [जम्बुदीपस्स (स्या.), जम्बुमण्डस्स (क.)] जम्बुइस्सरो.

४०. ‘‘इदं पच्छिमकं मय्हं, चरिमो वत्तते भवो;

पत्तोस्मि अचलं ठानं, हित्वा जयपराजयं.

४१. ‘‘चतुतिंससहस्सम्हि, महातेजोसि खत्तियो;

सतरतनसम्पन्नो, चक्कवत्ती महब्बलो.

४२. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा ओपवय्हो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

ओपवय्हत्थेरस्सापदानं पञ्चमं.

६. सपरिवारासनत्थेरअपदानं

४३. ‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स, पिण्डपातं अदासहं;

गन्त्वा किलिट्ठकं ठानं [तं भोजनट्ठानं (सी.)], मल्लिकाहि परिक्खितं [परिक्खिपिं (सी.)].

४४. ‘‘तम्हासनम्हि आसीनो, बुद्धो लोकग्गनायको;

अकित्तयि पिण्डपातं, उजुभूतो समाहितो.

४५. ‘‘यथापि भद्दके खेत्ते, बीजं अप्पम्पि रोपितं;

सम्मा धारं पवेच्छन्ते, फलं तोसेति कस्सकं.

४६. ‘‘तथेवायं पिण्डपातो, सुखेत्ते रोपितो तया;

भवे निब्बत्तमानम्हि, फलं ते [निब्बत्तमानं हि, फलतो (सी.)] तोसयिस्सति [तप्पयिस्सति (क.)].

४७. ‘‘इदं वत्वान सम्बुद्धो, जलजुत्तमनामको;

पिण्डपातं गहेत्वान, पक्कामि उत्तरामुखो.

४८. ‘‘संवुतो पातिमोक्खस्मिं, इन्द्रियेसु च पञ्चसु;

पविवेकमनुयुत्तो, विहरामि अनासवो.

४९. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा सपरिवारासनो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

सपरिवारासनत्थेरस्सापदानं छट्ठं.

७. पञ्चदीपकत्थेरअपदानं

५०. ‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स, सब्बभूतानुकम्पिनो;

सद्दहित्वान [सुसण्ठहित्वा (सी.)] सद्धम्मे, उजुदिट्ठि अहोसहं.

५१. ‘‘पदीपदानं पादासिं, परिवारेत्वान बोधियं;

सद्दहन्तो पदीपानि, अकरिं तावदे अहं.

५२. ‘‘यं यं योनुपपज्जामि, देवत्तं अथ मानुसं;

आकासे उक्कं धारेन्ति, दीपदानस्सिदं फलं.

५३. ‘‘तिरोकुट्टं तिरोसेलं, समतिग्गय्ह पब्बतं;

समन्ता योजनसतं, दस्सनं अनुभोमहं.

५४. ‘‘तेन कम्मावसेसेन, पत्तोम्हि आसवक्खयं;

धारेमि अन्तिमं देहं, द्विपदिन्दस्स सासने.

५५. ‘‘चतुत्तिंसे कप्पसते, सतचक्खुसनामका;

राजाहेसुं महातेजा, चक्कवत्ती महब्बला.

५६. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा पञ्चदीपको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

पञ्चदीपकत्थेरस्सापदानं सत्तमं.

८. धजदायकत्थेरअपदानं

५७. ‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स, बोधिया पादपुत्तमे;

हट्ठो हट्ठेन चित्तेन, धजमारोपयिं अहं.

५८. ‘‘पतितपत्तानि गण्हित्वा, बहिद्धा छड्डयिं अहं;

अन्तोसुद्धं बहिसुद्धं, अधिमुत्तमनासवं.

५९. ‘‘सम्मुखा विय सम्बुद्धं, अवन्दिं बोधिमुत्तमं;

पदुमुत्तरो लोकविदू, आहुतीनं पटिग्गहो.

६०. ‘‘भिक्खुसङ्घे ठितो सत्था, इमा गाथा अभासथ;

‘‘‘इमिना धजदानेन, उपट्ठानेन चूभयं.

६१. ‘‘‘कप्पानं सतसहस्सं, दुग्गतिं सो न गच्छति;

देवेसु देवसोभग्यं, अनुभोस्सतिनप्पकं.

६२. ‘‘‘अनेकसतक्खत्तुञ्च, राजा रट्ठे भविस्सति;

उग्गतो नाम नामेन, चक्कवत्ती भविस्सति.

६३. ‘‘‘सम्पत्तिं अनुभोत्वान, सुक्कमूलेन चोदितो;

गोतमस्स भगवतो, सासनेभिरमिस्सति’.

६४. ‘‘पधानपहितत्तोम्हि, उपसन्तो निरूपधि;

धारेमि अन्तिमं देहं, सम्मासम्बुद्धसासने.

६५. ‘‘एकपञ्ञाससहस्से, कप्पे उग्गतसव्हयो [सव्हया (स्या.)];

पञ्ञाससतसहस्से, खत्तियो मेघसव्हयो [खत्तिया खेमसव्हया (स्या.)].

६६. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा धजदायको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

धजदायकत्थेरस्सापदानं अट्ठमं.