४१. मेत्तेय्यवग्गो

१. तिस्समेत्तेय्यत्थेरअपदानं

१. ‘‘पब्भारकूटं निस्साय, सोभितो नाम तापसो;

पवत्तफलं भुञ्जित्वा, वसति पब्बतन्तरे.

२. ‘‘अग्गिं दारुं आहरित्वा, उज्जालेसिं अहं तदा;

उत्तमत्थं गवेसन्तो, ब्रह्मलोकूपपत्तिया.

३. ‘‘पदुमुत्तरो लोकविदू, आहुतीनं पटिग्गहो;

ममुद्धरितुकामो सो, आगच्छि मम सन्तिके.

४. ‘‘किं करोसि महापुञ्ञ, देहि मे अग्गिदारुकं;

अहमग्गिं परिचरे, ततो मे सुद्धि होहिति [हेहिति (सी.)].

५. ‘‘सुभद्दको त्वं मनुजे, देवते त्वं पजानसि;

तुवं अग्गिं परिचर, हन्द ते अग्गिदारुकं.

६. ‘‘ततो कट्ठं गहेत्वान, अग्गिं उज्जालयी जिनो;

न तत्थ कट्ठं पज्झायि, पाटिहेरं महेसिनो.

७. ‘‘न ते अग्गि पज्जलति, आहुती ते न विज्जति;

निरत्थकं वतं तुय्हं, अग्गिं परिचरस्सु मे.

८. ‘‘कीदिसो सो [ते (स्या. क.)] महावीर, अग्गि तव पवुच्चति;

मय्हम्पि कथयस्सेतं, उभो परिचरामसे.

९. ‘‘हेतुधम्मनिरोधाय, किलेससमणाय च;

इस्सामच्छरियं हित्वा, तयो एते ममाहुती.

१०. ‘‘कीदिसो त्वं महावीर, कथं गोत्तोसि मारिस;

आचारपटिपत्ति ते, बाळ्हं खो मम रुच्चति.

११. ‘‘खत्तियम्हि कुले जातो, अभिञ्ञापारमिं गतो;

सब्बासवपरिक्खीणो, नत्थि दानि पुनब्भवो.

१२. ‘‘यदि बुद्धोसि सब्बञ्ञू, पभङ्कर तमोनुद;

नमस्सिस्सामि तं देव, दुक्खस्सन्तकरो तुवं.

१३. ‘‘पत्थरित्वाजिनचम्मं, निसीदनमदासहं;

निसीद नाथ सब्बञ्ञु, उपट्ठिस्सामहं तुवं.

१४. ‘‘निसीदि भगवा तत्थ, अजिनम्हि सुवित्थते;

निमन्तयित्वा सम्बुद्धं, पब्बतं अगमासहं.

१५. ‘‘खारिभारञ्च पूरेत्वा, तिन्दुकफलमाहरिं;

मधुना योजयित्वान, फलं बुद्धस्सदासहं.

१६. ‘‘मम निज्झायमानस्स, परिभुञ्जि तदा जिनो;

तत्थ चित्तं पसादेसिं, पेक्खन्तो लोकनायकं.

१७. ‘‘पदुमुत्तरो लोकविदू, आहुतीनं पटिग्गहो;

ममस्समे निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ.

१८. ‘‘‘यो मं फलेन तप्पेसि, पसन्नो सेहि पाणिभि;

तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो.

१९. ‘‘‘पञ्चवीसतिक्खत्तुं सो, देवरज्जं करिस्सति;

सहस्सक्खत्तुं राजा च, चक्कवत्ती भविस्सति.

२०. ‘‘‘तस्स सङ्कप्पमञ्ञाय, पुब्बकम्मसमङ्गिनो;

अन्नं पानञ्च वत्थञ्च, सयनञ्च महारहं.

२१. ‘‘‘पुञ्ञकम्मेन संयुत्ता, निब्बत्तिस्सन्ति तावदे;

सदा पमुदितो चायं, भविस्सति अनामयो.

२२. ‘‘‘उपपज्जति यं योनिं, देवत्तं अथ मानुसं;

सब्बत्थ सुखितो हुत्वा, मनुस्सत्तं गमिस्सति.

२३. ‘‘‘अज्झायको मन्तधरो, तिण्णं वेदान पारगू;

सम्बुद्धं उपगन्त्वान, अरहा सो भविस्सति’.

२४. ‘‘यतो सरामि अत्तानं, यतो पत्तोस्मि विञ्ञुतं;

भोगे मे ऊनता नत्थि, फलदानस्सिदं फलं.

२५. ‘‘वरधम्ममनुप्पत्तो, रागदोसे समूहनिं;

सब्बासवपरिक्खीणो, नत्थि दानि पुनब्भवो.

२६. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं, भवा सब्बे समूहता;

नागोव बन्धनं छेत्वा, विहरामि अनासवो.

२७. ‘‘स्वागतं वत मे आसि, मम बुद्धस्स सन्तिके;

तिस्सो विज्जा अनुप्पत्ता, कतं बुद्धस्स सासनं.

२८. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे;

छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा तिस्समेत्तेय्यो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

तिस्समेत्तेय्यत्थेरस्सापदानं पठमं.

२. पुण्णकत्थेरअपदानं

२९. ‘‘पब्भारकूटं निस्साय, सयम्भू अपराजितो;

आबाधिको च सो [आबाधिको गरु (सी.)] बुद्धो, वसति पब्बतन्तरे.

३०. ‘‘मम अस्समसामन्ता, पनादो आसि तावदे;

बुद्धे निब्बायमानम्हि, आलोको उदपज्जथ [आसि तावदे (स्या. क.)].

३१. ‘‘यावता वनसण्डस्मिं, अच्छकोकतरच्छका;

वाळा च [ब्यग्घा (सी.)] केसरी सब्बे, अभिगज्जिंसु तावदे.

३२. ‘‘उप्पातं तमहं दिस्वा, पब्भारं अगमासहं;

तत्थद्दस्सासिं सम्बुद्धं, निब्बुतं अपराजितं.

३३. ‘‘सुफुल्लं सालराजंव, सतरंसिंव उग्गतं;

वीतच्चिकंव अङ्गारं, निब्बुतं अपराजितं.

३४. ‘‘तिणं कट्ठञ्च पूरेत्वा, चितकं तत्थकासहं;

चितकं सुकतं कत्वा, सरीरं झापयिं अहं.

३५. ‘‘सरीरं झापयित्वान, गन्धतोयं समोकिरिं;

अन्तलिक्खे ठितो यक्खो, नाममग्गहि तावदे.

३६. ‘‘यं पूरितं [तं पूरितं (स्या.), सप्पुरिस (क.)] तया किच्चं, सयम्भुस्स महेसिनो;

पुण्णको नाम नामेन, सदा होहि तुवं [यदा होसि तुवं (स्या.), सदा होहिति त्वं (क.)] मुने.

३७. ‘‘तम्हा काया चवित्वान, देवलोकं अगच्छहं;

तत्थ दिब्बमयो गन्धो, अन्तलिक्खा पवस्सति [अन्तलिक्खे पवायति (सी.)].

३८. ‘‘तत्रापि नामधेय्यं मे, पुण्णकोति अहू तदा;

देवभूतो मनुस्सो वा, सङ्कप्पं पूरयामहं.

३९. ‘‘इदं पच्छिमकं मय्हं, चरिमो वत्तते भवो;

इधापि पुण्णको नाम, नामधेय्यं पकासति.

४०. ‘‘तोसयित्वान सम्बुद्धं, गोतमं सक्यपुङ्गवं;

सब्बासवे परिञ्ञाय, विहरामि अनासवो.

४१. ‘‘एकनवुतितो कप्पे, यं कम्ममकरिं तदा;

दुग्गतिं नाभिजानामि, तनुकिच्चस्सिदं फलं.

४२. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं…पे… विहरामि अनासवो.

४३. ‘‘स्वागतं वत मे आसि…पे… कतं बुद्धस्स सासनं.

४४. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा पुण्णको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.

पुण्णकत्थेरस्सापदानं दुतियं.

३. मेत्तगुत्थेरअपदानं

४५. ‘‘हिमवन्तस्साविदूरे, असोको नाम पब्बतो;

तत्थासि अस्समो मय्हं, विस्सकम्मेन [विसुकम्मेन (सी. स्या. क.)] मापितो.

४६. ‘‘सुमेधो नाम सम्बुद्धो, अग्गो कारुणिको मुनि;

निवासयित्वा पुब्बण्हे, पिण्डाय मे [मं (सी.)] उपागमि.

४७. ‘‘उपागतं महावीरं, सुमेधं लोकनायकं;

पग्गय्ह सुगतपत्तं [सुगतं पत्तं (सी.), सुभकं पत्तं (पी.)], सप्पितेलं अपूरयिं [सप्पितेलेन पूरयिं (सी.), सप्पितेलस्स’पूरयिं (?)].

४८. ‘‘दत्वानहं बुद्धसेट्ठे, सुमेधे लोकनायके;

अञ्जलिं पग्गहेत्वान, भिय्यो [भीयो (सी.), भीय्यो (पी.)] हासं जनेसहं.

४९. ‘‘इमिना सप्पिदानेन, चेतनापणिधीहि च;

देवभूतो मनुस्सो वा, लभामि विपुलं सुखं.

५०. ‘‘विनिपातं विवज्जेत्वा, संसरामि भवाभवे;

तत्थ चित्तं पणिधित्वा, लभामि अचलं पदं.

५१. ‘‘लाभा तुय्हं सुलद्धं ते, यं मं अद्दक्खि ब्राह्मण;

मम दस्सनमागम्म, अरहत्तं भविस्सति [अरहा त्वं भविस्ससि (सी. पी.), अरहत्तं गमिस्ससि (स्या.)].

५२. ‘‘विस्सत्थो [विस्सट्ठो (स्या. पी.), विसट्ठो (क.)] होहि मा भायि, अधिगन्त्वा महायसं;

ममञ्हि सप्पिं दत्वान, परिमोक्खसि जातिया.

५३. ‘‘इमिना सप्पिदानेन, चेतनापणिधीहि च;

देवभूतो मनुस्सो वा, लभसे विपुलं सुखं.

५४. ‘‘इमिना सप्पिदानेन, मेत्तचित्तवताय च;

अट्ठारसे कप्पसते, देवलोके रमिस्ससि.

५५. ‘‘अट्ठतिंसतिक्खत्तुञ्च, देवराजा भविस्ससि;

पदेसरज्जं विपुलं, गणनातो असङ्खियं.

५६. ‘‘एकपञ्ञासक्खत्तुञ्च, चक्कवत्ती भविस्ससि;

चातुरन्तो विजितावी, जम्बुमण्डस्स [जम्बुसण्डस्स (सी. पी.)] इस्सरो.

५७. ‘‘महासमुद्दोवक्खोभो, दुद्धरो पथवी यथा;

एवमेव च ते भोगा, अप्पमेय्या भविस्सरे.

५८. ‘‘सट्ठिकोटी हिरञ्ञस्स, चजित्वा [चत्वान (सी. क.), दत्वान (स्या. पी.)] पब्बजिं अहं;

किं कुसलं गवेसन्तो, बावरिं उपसङ्कमिं.

५९. ‘‘तत्थ मन्ते अधीयामि, छळङ्गं नाम लक्खणं;

तमन्धकारं विधमं, उप्पज्जि त्वं महामुनि.

६०. ‘‘तव दस्सनकामोहं, आगतोम्हि महामुनि;

तव धम्मं सुणित्वान, पत्तोम्हि अचलं पदं.

६१. ‘‘तिंसकप्पसहस्सम्हि, सप्पिं बुद्धस्सदासहं;

एत्थन्तरे नाभिजाने, सप्पिं विञ्ञापितं [विञ्ञापिता (?)] मया.

६२. ‘‘मम सङ्कप्पमञ्ञाय, उप्पज्जति यदिच्छकं;

चित्तमञ्ञाय निब्बत्तं, सब्बे सन्तप्पयामहं.

६३. ‘‘अहो बुद्धा अहो धम्मा [अहो बुद्धो अहो धम्मो (सी.) थेरगा. २०१ थेरगाथाय तदट्ठकथाय च संसन्देतब्बं], अहो नो सत्थु सम्पदा;

थोकञ्हि सप्पिं दत्वान, अप्पमेय्यं लभामहं.

६४. ‘‘महासमुद्दे उदकं, यावता नेरुपस्सतो;

मम सप्पिं उपादाय, कलभागं न हेस्सति [हिस्सति (स्या. क.), एस्सति (सी.)].

६५. ‘‘यावता चक्कवाळस्स, करियन्तस्स [कारयन्तस्स (स्या.), कयिरन्तस्स (पी.), आहरन्तस्स (क.)] रासितो;

मम निब्बत्तवत्थानं [मया निवत्थवत्थानं (पी.)], ओकासो सो न सम्मति.

६६. ‘‘पब्बतराजा हिमवा, पवरोपि सिलुच्चयो;

ममानुलित्तगन्धस्स, उपनिधिं [उपनिधं (सी. स्या. क.), उपनीयं (पी.)] न हेस्सति.

६७. ‘‘वत्थं गन्धञ्च सप्पिञ्च, अञ्ञञ्च दिट्ठधम्मिकं;

असङ्खतञ्च निब्बानं, सप्पिदानस्सिदं फलं.

६८. ‘‘सतिपट्ठानसयनो, समाधिझानगोचरो;

बोज्झङ्गभोजनो [… जननो (स्या. क.)] अज्ज, सप्पिदानस्सिदं फलं.

६९. ‘‘किलेसा झापिता मय्हं…पे… विहरामि अनासवो.

७०. ‘‘स्वागतं वत मे आसि…पे… कतं बुद्धस्स सासनं.

७१. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.

इत्थं सुदं आयस्मा मेत्तगू थेरो इमा गाथायो

अभासित्थाति.

मेत्तगुत्थेरस्सापदानं ततियं.

४. धोतकत्थेरअपदानं

७२. ‘‘गङ्गा भागीरथी नाम, हिमवन्ता पभाविता [हिमवन्तप्पभाविता (सी.)];

हंसवतिया द्वारेन, अनुसन्दति तावदे.