४. कुण्डधानवग्गो
१. कुण्डधानत्थेरअपदानं
१. ‘‘सत्ताहं पटिसल्लीनं, सयम्भुं अग्गपुग्गलं;
पसन्नचित्तो सुमनो, बुद्धसेट्ठं उपट्ठहिं.
२. ‘‘वुट्ठितं कालमञ्ञाय, पदुमुत्तरं महामुनिं;
महन्तिं कदलीकण्णिं, गहेत्वा उपगच्छहं.
३. ‘‘पटिग्गहेत्वा [पटिग्गहेसि (स्या. क.)] भगवा, सब्बञ्ञू [तं फलं (सी.)] लोकनायको;
मम चित्तं पसादेन्तो, परिभुञ्जि महामुनि.
४. ‘‘परिभुञ्जित्वा सम्बुद्धो, सत्थवाहो अनुत्तरो;
सकासने निसीदित्वा, इमा गाथा अभासथ.
५. ‘‘‘ये च सन्ति समितारो [ये वसन्ति समेतारो (सी.)], यक्खा इमम्हि पब्बते;
अरञ्ञे भूतभब्यानि [भूतगणा सब्बे (स्या.)], सुणन्तु वचनं मम’.
६. ‘‘यो सो बुद्धं उपट्ठासि, मिगराजंव केसरिं [मिगराजाव केसरी (सी.)];
तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो.
७. ‘‘‘एकादसञ्चक्खत्तुं, सो [सोयमेकादसक्खत्तुं (सी.)] देवराजा भविस्सति;
चतुतिंसतिक्खत्तुञ्च, चक्कवत्ती भविस्सति.
८. ‘‘‘कप्पसतसहस्सम्हि, ओक्काककुलसम्भवो;
गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति.
९. ‘‘‘अक्कोसित्वान समणे, सीलवन्ते अनासवे;
पापकम्मविपाकेन, नामधेय्यं लभिस्सति [भविस्सति (क.)].
१०. ‘‘‘तस्स धम्मेसु दायादो, ओरसो धम्मनिम्मितो;
कुण्डधानोति नामेन, सावको सो भविस्सति’.
११. ‘‘पविवेकमनुयुत्तो, झायी झानरतो अहं;
तोसयित्वान सत्थारं, विहरामि अनासवो.
१२. ‘‘सावकेहि [सावकग्गेहि (सी.)] परिवुतो, भिक्खुसङ्घपुरक्खतो;
भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, सलाकं गाहयी जिनो.
१३. ‘‘एकंसं चीवरं कत्वा, वन्दित्वा लोकनायकं;
वदतं वरस्स पुरतो, पठमं अग्गहेसहं.
१४. ‘‘तेन कम्मेन भगवा, दससहस्सीकम्पको;
भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, अग्गट्ठाने ठपेसि मं.
१५. ‘‘वीरियं मे धुरधोरय्हं, योगक्खेमाधिवाहनं;
धारेमि अन्तिमं देहं, सम्मासम्बुद्धसासने.
१६. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे;
छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा कुण्डधानो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.
कुण्डधानत्थेरस्सापदानं पठमं.
२. सागतत्थेरअपदानं
१७. ‘‘सोभितो नाम नामेन, अहोसिं ब्राह्मणो तदा;
पुरक्खतो ससिस्सेहि, आरामं अगमासहं.
१८. ‘‘भगवा तम्हि समये, भिक्खुसङ्घपुरक्खतो;
आरामद्वारा निक्खम्म, अट्ठासि पुरिसुत्तमो.
१९. ‘‘तमद्दसासिं सम्बुद्धं, दन्तं दन्तपुरक्खतं;
सकं चित्तं पसादेत्वा, सन्थविं लोकनायकं.
२०. ‘‘ये केचि पादपा सब्बे, महिया ते विरूहरे;
बुद्धिमन्तो तथा सत्ता, रुहन्ति जिनसासने.
२१. ‘‘सत्थवाहोसि सप्पञ्ञो, महेसि बहुके जने;
विपथा उद्धरित्वान, पथं आचिक्खसे तुवं.
२२. ‘‘दन्तो दन्तपरिकिण्णो [पुरक्खतो (स्या.)], झायी झानरतेहि च;
आतापी पहितत्तेहि, उपसन्तेहि तादिभि.
२३. ‘‘अलङ्कतो परिसाहि, पुञ्ञञाणेहि सोभति;
पभा निद्धावते तुय्हं, सूरियोदयने यथा.
२४. ‘‘पसन्नचित्तं दिस्वान, महेसी पदुमुत्तरो;
भिक्खुसङ्घे ठितो सत्था, इमा गाथा अभासथ.
२५. ‘‘‘यो सो हासं जनेत्वान, ममं कित्तेसि ब्राह्मणो;
कप्पानं सतसहस्सं, देवलोके रमिस्सति.
२६. ‘‘‘तुसिता हि चवित्वान, सुक्कमूलेन चोदितो;
गोतमस्स भगवतो, सासने पब्बजिस्सति.
२७. ‘‘‘तेन कम्मेन सुकतेन, अरहत्तं [तुट्ठहट्ठं (स्या. क.)] लभिस्सति;
सागतो नाम नामेन, हेस्सति सत्थु सावको’.
२८. ‘‘पब्बजित्वान कायेन, पापकम्मं विवज्जयिं;
वचीदुच्चरितं हित्वा, आजीवं परिसोधयिं.
२९. ‘‘एवं विहरमानोहं, तेजोधातूसु कोविदो;
सब्बासवे परिञ्ञाय, विहरामि अनासवो.
३०. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा सागतो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.
सागतत्थेरस्सापदानं दुतियं.
३. महाकच्चानत्थेरअपदानं
३१. ‘‘पदुमुत्तरनाथस्स, पदुमं नाम चेतियं;
सिलासनं [सीहासनं (क.)] कारयित्वा, सुवण्णेनाभिलेपयिं.
३२. ‘‘रतनामयछत्तञ्च, पग्गय्ह वाळबीजनिं [वाळबीजनी (सी. स्या.)];
बुद्धस्स अभिरोपेसिं, लोकबन्धुस्स तादिनो.
३३. ‘‘यावता देवता भुम्मा [भूमा (क.)], सब्बे सन्निपतुं तदा;
रतनामयछत्तानं, विपाकं कथयिस्सति.
३४. ‘‘तञ्च सब्बं सुणिस्साम, कथयन्तस्स सत्थुनो;
भिय्यो हासं जनेय्याम, सम्मासम्बुद्धसासने.
३५. ‘‘हेमासने निसीदित्वा, सयम्भू अग्गपुग्गलो;
भिक्खुसङ्घपरिब्यूळ्हो [परिब्बूळ्हो (सी.)], इमा गाथा अभासथ.
३६. ‘‘‘येनिदं आसनं दिन्नं, सोवण्णं रतनामयं;
तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो.
३७. ‘‘‘तिंसकप्पानि देविन्दो, देवरज्जं करिस्सति;
समन्ता योजनसतं, आभायाभिभविस्सति.
३८. ‘‘‘मनुस्सलोकमागन्त्वा, चक्कवत्ती भविस्सति;
पभस्सरोति नामेन, उग्गतेजो भविस्सति.
३९. ‘‘‘दिवा वा यदि वा रत्तिं, सतरंसीव उग्गतो;
समन्ता अट्ठरतनं, उज्जोतिस्सति खत्तियो.
४०. ‘‘‘कप्पसतसहस्सम्हि, ओक्काककुलसम्भवो;
गोतमो नाम गोत्तेन, सत्था लोके भविस्सति.
४१. ‘‘‘तुसिता हि चवित्वान, सुक्कमूलेन चोदितो;
कच्चानो नाम नामेन, ब्रह्मबन्धु भविस्सति.
४२. ‘‘‘सो पच्छा पब्बजित्वान, अरहा हेस्सतिनासवो;
गोतमो लोकपज्जोतो, अग्गट्ठाने ठपेस्सति.
४३. ‘‘‘संखित्तपुच्छितं [संखित्तं पुच्छितं (स्या. क.)] पञ्हं, वित्थारेन कथेस्सति;
कथयन्तो च तं पञ्हं, अज्झासयं [अज्झासं (सी.), अब्भासं (क.)] पूरयिस्सति’.
४४. ‘‘अड्ढे कुले अभिजातो, ब्राह्मणो मन्तपारगू;
ओहाय धनधञ्ञानि, पब्बजिं अनगारियं.
४५. ‘‘संखित्तेनपि पुच्छन्ते, वित्थारेन कथेमहं;
अज्झासयं तेसं पूरेमि, तोसेमि द्विपदुत्तमं.
४६. ‘‘तोसितो मे महावीरो, सयम्भू अग्गपुग्गलो;
भिक्खुसङ्घे निसीदित्वा, एतदग्गे ठपेसि मं.
४७. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा महाकच्चानो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.
महाकच्चानत्थेरस्सापदानं ततियं.
४. काळुदायित्थेरअपदानं
४८. ‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स, लोकजेट्ठस्स तादिनो;
अद्धानं पटिपन्नस्स, चरतो चारिकं तदा.
४९. ‘‘सुफुल्लं पदुमं गय्ह, उप्पलं मल्लिकञ्चहं;
परमन्नं गहेत्वान, अदासिं सत्थुनो अहं.
५०. ‘‘परिभुञ्जि महावीरो, परमन्नं सुभोजनं;
तञ्च पुप्फं गहेत्वान, जनस्स सम्पदस्सयि.
५१. ‘‘इट्ठं कन्तं [कन्तयिदं (स्या.)], पियं लोके, जलजं पुप्फमुत्तमं;
सुदुक्करं कतं तेन, यो मे पुप्फं अदासिदं.
५२. ‘‘यो पुप्फमभिरोपेसि, परमन्नञ्चदासि मे;
तमहं कित्तयिस्सामि, सुणाथ मम भासतो.
५३. ‘‘‘दस अट्ठ चक्खत्तुं [दस चट्ठक्खत्तुं (सी.), दसमट्ठक्खत्तुं (स्या.)] सो, देवरज्जं करिस्सति;
उप्पलं पदुमञ्चापि, मल्लिकञ्च तदुत्तरि.
५४. ‘‘‘अस्स पुञ्ञविपाकेन, दिब्बगन्धसमायुतं;
आकासे छदनं कत्वा, धारयिस्सति तावदे.
५५. ‘‘‘पञ्चवीसतिक्खत्तुञ्च, चक्कवत्ती भविस्सति;
पथब्या रज्जं पञ्चसतं, वसुधं आवसिस्सति.
५६. ‘‘‘कप्पसतसहस्सम्हि, ओक्काककुलसम्भवो;
गोतमो नाम गोत्तेन [नामेन (सी. स्या. क.)], सत्था लोके भविस्सति.
५७. ‘‘‘सककम्माभिरद्धो सो, सुक्कमूलेन चोदितो;
सक्यानं नन्दिजननो, ञातिबन्धु भविस्सति.
५८. ‘‘‘सो पच्छा पब्बजित्वान, सुक्कमूलेन चोदितो;
सब्बासवे परिञ्ञाय, निब्बायिस्सतिनासवो.
५९. ‘‘‘पटिसम्भिदमनुप्पत्तं, कतकिच्चमनासवं;
गोतमो लोकबन्धु तं [सो (सी.)], एतदग्गे ठपेस्सति.
६०. ‘‘‘पधानपहितत्तो सो, उपसन्तो निरूपधि;
उदायी नाम नामेन, हेस्सति सत्थु सावको’.
६१. ‘‘रागो दोसो च मोहो च, मानो मक्खो च धंसितो;
सब्बासवे परिञ्ञाय, विहरामि अनासवो.
६२. ‘‘तोसयिञ्चापि सम्बुद्धं, आतापी निपको अहं;
पसादितो [पमोदितो (सी.)] च सम्बुद्धो, एतदग्गे ठपेसि मं.
६३. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा काळुदायी थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति;
काळुदायीथेरस्सापदानं चतुत्थं.
५. मोघराजत्थेरअपदानं
६४. ‘‘अत्थदस्सी तु भगवा, सयम्भू अपराजितो;
भिक्खुसङ्घपरिब्यूळ्हो, रथियं पटिपज्जथ.
६५. ‘‘सिस्सेहि सम्परिवुतो, घरम्हा अभिनिक्खमिं;
निक्खमित्वानहं तत्थ, अद्दसं लोकनायकं.
६६. ‘‘अभिवादिय सम्बुद्धं, सिरे कत्वान अञ्जलिं;
सकं चित्तं पसादेत्वा, सन्थविं लोकनायकं.
६७. ‘‘यावता रूपिनो सत्ता, अरूपी वा असञ्ञिनो;
सब्बे ते तव ञाणम्हि, अन्तो होन्ति समोगधा.
६८. ‘‘सुखुमच्छिकजालेन, उदकं यो परिक्खिपे;
ये केचि उदके पाणा, अन्तोजाले भवन्ति ते.
६९. ‘‘येसञ्च चेतना अत्थि, रूपिनो च अरूपिनो;
सब्बे ते तव ञाणम्हि, अन्तो होन्ति समोगधा.
७०. ‘‘समुद्धरसिमं लोकं, अन्धकारसमाकुलं;