३३. उमापुप्फियवग्गो
१. उमापुप्फियत्थेरअपदानं
१. ‘‘समाहितं समापन्नं, सिद्धत्थमपराजितं;
समाधिना उपविट्ठं, अद्दसाहं नरुत्तमं.
२. ‘‘उमापुप्फं गहेत्वान, बुद्धस्स अभिरोपयिं;
सब्बपुप्फा एकसीसा, उद्धंवण्टा अधोमुखा.
३. ‘‘सुचित्ता विय तिट्ठन्ते, आकासे पुप्फसन्थरा;
तेन चित्तप्पसादेन, तुसितं उपपज्जहं.
४. ‘‘चतुन्नवुतितो कप्पे, यं पुप्फमभिपूजयिं;
दुग्गतिं नाभिजानामि, बुद्धपूजायिदं फलं.
५. ‘‘पञ्चपञ्ञासितो कप्पे, एको आसिं महीपति;
समन्तछदनो नाम, चक्कवत्ती महब्बलो.
६. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो, विमोक्खापि च अट्ठिमे;
छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासनं.
इत्थं सुदं आयस्मा उमापुप्फियो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.
उमापुप्फियत्थेरस्सापदानं पठमं.
२. पुलिनपूजकत्थेरअपदानं
७. ‘‘ककुधं विलसन्तंव, निसभाजानियं यथा;
ओसधिंव विरोचन्तं, ओभासन्तं नरासभं.
८. ‘‘अञ्जलिं पग्गहेत्वान, अवन्दिं सत्थुनो अहं;
सत्थारं परिवण्णेसिं, सककम्मेन तोसयिं [तोसितो (सी.)].
९. ‘‘सुसुद्धं पुलिनं गय्ह, गतमग्गे समोकिरिं;
उच्छङ्गेन गहेत्वान, विपस्सिस्स महेसिनो.
१०. ‘‘ततो उपड्ढपुलिनं, विप्पसन्नेन चेतसा;
दिवाविहारे ओसिञ्चिं, द्विपदिन्दस्स तादिनो.
११. ‘‘एकनवुतितो कप्पे, पुलिनं यमसिञ्चहं;
दुग्गतिं नाभिजानामि, पुलिनस्स इदं फलं.
१२. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा पुलिनपूजको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.
पुलिनपूजकत्थेरस्सापदानं दुतियं.
३. हासजनकत्थेरअपदानं
१३. ‘‘दुमग्गे पंसुकूलकं [पंसुकूलिकं (स्या. क.)], लग्गं दिस्वान सत्थुनो;
अञ्जलिं पग्गहेत्वान, भिय्यो उच्चारितं मया.
१४. ‘‘दूरतो पन दिस्वान [पतिदिस्वान (सी. स्या.)], हासो मे उदपज्जथ;
अञ्जलिं पग्गहेत्वान, भिय्यो चित्तं पसादयिं.
१५. ‘‘एकनवुतितो कप्पे, यं सञ्ञमलभिं तदा;
दुग्गतिं नाभिजानामि, बुद्धसञ्ञायिदं फलं.
१६. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा हासजनको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.
हासजनकत्थेरस्सापदानं ततियं.
४. यञ्ञसामिकत्थेरअपदानं
१७. ‘‘जातिया सत्तवस्सोहं, अहोसिं मन्तपारगू;
कुलवत्तं [कुलवंसं (सी. स्या.)] अधारेसिं, यञ्ञो उस्साहितो मया.
१८. ‘‘चुल्लासीतिसहस्सानि, पसू हञ्ञन्ति मे तदा;
सारथम्भुपनीतानि [तारस्मीहि उपनीतानि (क.), सारस्मिंहि उपनीतानि (स्या.)], यञ्ञत्थाय उपट्ठिता.
१९. ‘‘उक्कामुखपहट्ठोव, खदिरङ्गारसन्निभो;
उदयन्तोव सूरियो, पुण्णमायेव [पुण्णमासेव (सी.)] चन्दिमा.
२०. ‘‘सिद्धत्थो सब्बसिद्धत्थो, तिलोकमहितो हितो;
उपगन्त्वान सम्बुद्धो, इदं वचनमब्रवि.
२१. ‘‘‘अहिंसा सब्बपाणीनं, कुमार मम रुच्चति;
थेय्या च अतिचारा च, मज्जपाना च आरति.
२२. ‘‘‘रति च समचरियाय, बाहुसच्चं कतञ्ञुता;
दिट्ठे धम्मे परत्थ च, धम्मा एते पसंसिया.
२३. ‘‘‘एते धम्मे भावयित्वा, सब्बसत्तहिते रतो [हितेसितो (क.)];
बुद्धे चित्तं पसादेत्वा, भावेहि मग्गमुत्तमं’.
२४. ‘‘इदं वत्वान सब्बञ्ञू, लोकजेट्ठो नरासभो;
ममेवं अनुसासित्वा, वेहासं उग्गतो गतो.
२५. ‘‘पुब्बे चित्तं विसोधेत्वा, पच्छा चित्तं पसादयिं;
तेन चित्तप्पसादेन, तुसितं उपपज्जहं.
२६. ‘‘चतुन्नवुतितो कप्पे, यदा चित्तं पसादयिं;
दुग्गतिं नाभिजानामि, बुद्धसञ्ञायिदं फलं.
२७. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा यञ्ञसामिको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.
यञ्ञसामिकत्थेरस्सापदानं चतुत्थं.
५. निमित्तसञ्ञकत्थेरअपदानं
२८. ‘‘चन्दभागानदीतीरे, वसामि अस्समे अहं;
सुवण्णमिगमद्दक्खिं, चरन्तं विपिने अहं.
२९. ‘‘मिगे चित्तं पसादेत्वा, लोकजेट्ठं अनुस्सरिं;
तेन चित्तप्पसादेन, अञ्ञे बुद्धे अनुस्सरिं.
३०. ‘‘अब्भतीता च ये बुद्धा, वत्तमाना अनागता;
एवमेवं विरोचन्ति, मिगराजाव ते तयो.
३१. ‘‘चतुन्नवुतितो कप्पे, यं सञ्ञमलभिं तदा;
दुग्गतिं नाभिजानामि, बुद्धसञ्ञायिदं फलं.
३२. ‘‘सत्तवीसे इतो कप्पे, एको आसिं महीपति;
अरञ्ञसत्थो नामेन, चक्कवत्ती महब्बलो.
३३. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा निमित्तसञ्ञको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.
निमित्तसञ्ञकत्थेरस्सापदानं पञ्चमं.
६. अन्नसंसावकत्थेरअपदानं
३४. ‘‘सुवण्णवण्णं सम्बुद्धं, गच्छन्तं अन्तरापणे;
कञ्चनग्घियसङ्कासं, बात्तिंसवरलक्खणं.
३५. ‘‘सिद्धत्थं सब्बसिद्धत्थं, अनेजं अपराजितं;
सम्बुद्धं अतिनामेत्वा, भोजयिं तं महामुनिं.
३६. ‘‘मुनि कारुणिको लोके, ओभासयि ममं तदा;
बुद्धे चित्तं पसादेत्वा, कप्पं सग्गम्हि मोदहं.
३७. ‘‘चतुन्नवुतितो कप्पे, यं दानमददिं तदा;
दुग्गतिं नाभिजानामि, भिक्खादानस्सिदं फलं.
३८. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा अन्नसंसावको थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति;
अन्नसंसावकत्थेरस्सापदानं छट्ठं.
७. निग्गुण्डिपुप्फियत्थेरअपदानं
३९. ‘‘यदा देवो देवकाया, चवते आयुसङ्खया;
तयो सद्दा निच्छरन्ति, देवानं अनुमोदतं.
४०. ‘‘‘इतो भो सुगतिं गच्छ, मनुस्सानं सहब्यतं;
मनुस्सभूतो सद्धम्मे, लभ सद्धं अनुत्तरं.
४१. ‘‘‘सा ते सद्धा निविट्ठास्स, मूलजाता पतिट्ठिता;
यावजीवं असंहीरा, सद्धम्मे सुप्पवेदिते.
४२. ‘‘‘कायेन कुसलं कत्वा, वाचाय कुसलं बहुं;
मनसा कुसलं कत्वा, अब्यापज्जं निरूपधिं.
४३. ‘‘‘ततो ओपधिकं पुञ्ञं, कत्वा दानेन तं बहुं;
अञ्ञेपि मच्चे सद्धम्मे, ब्रह्मचरिये निवेसय’.
४४. ‘‘इमाय अनुकम्पाय, देवादेवं यदा विदू;
चवन्तं अनुमोदन्ति, एहि देव पुनप्पुनं [देवपुरं पुन (सी.)].
४५. ‘‘संवेगो मे [संविग्गोहं (स्या.)] तदा आसि, देवसङ्घे समागते;
कंसु नाम अहं योनिं, गमिस्सामि इतो चुतो.
४६. ‘‘मम संवेगमञ्ञाय, समणो भावितिन्द्रियो;
ममुद्धरितुकामो सो, आगच्छि मम सन्तिकं.
४७. ‘‘सुमनो नाम नामेन, पदुमुत्तरसावको;
अत्थधम्मानुसासित्वा, संवेजेसि ममं तदा.
द्वादसमं भाणवारं.
४८. ‘‘तस्साहं वचनं सुत्वा, बुद्धे चित्तं पसादयिं;
तं धीरं अभिवादेत्वा, तत्थ कालंकतो अहं.
४९. ‘‘उपपज्जिं स [उपपज्जिस्सं (सी.)] तत्थेव, सुक्कमूलेन चोदितो;
वसन्तो मातुकुच्छिम्हि, पुन धारेति मातुया.
५०. ‘‘तम्हा काया चवित्वान, तिदसे उपपज्जहं;
एत्थन्तरे न पस्सामि, दोमनस्समहं तदा.
५१. ‘‘तावतिंसा चवित्वान, मातुकुच्छिं समोक्कमिं;
निक्खमित्वान कुच्छिम्हा, कण्हसुक्कं अजानहं.
५२. ‘‘जातिया सत्तवस्सोव [जातिया सत्तवस्सेन (स्या.)], आरामं पाविसिं अहं;
गोतमस्स भगवतो, सक्यपुत्तस्स तादिनो.
५३. ‘‘वित्थारिके [वित्थारिते (सी. क.)] पावचने, बाहुजञ्ञम्हि सासने;
अद्दसं सासनकरे, भिक्खवो तत्थ सत्थुनो.
५४. ‘‘सावत्थि नाम नगरं, राजा तत्थासि कोसलो;
रथेन नागयुत्तेन, उपेसि बोधिमुत्तमं.
५५. ‘‘तस्साहं नागं दिस्वान, पुब्बकम्मं अनुस्सरिं;
अञ्जलिं पग्गहेत्वान, समयं अगमासहं.
५६. ‘‘जातिया सत्तवस्सोव, पब्बजिं अनगारियं;
यो सो बुद्धं उपट्ठासि, आनन्दो नाम सावको.
५७. ‘‘गतिमा धितिमा चेव, सतिमा च बहुस्सुतो;
रञ्ञो चित्तं पसादेन्तो, निय्यादेसि महाजुति.
५८. ‘‘तस्साहं धम्मं सुत्वान, पुब्बकम्मं अनुस्सरिं;
तत्थेव ठितको सन्तो, अरहत्तमपापुणिं.
५९. ‘‘एकंसं चीवरं कत्वा, सिरे कत्वान अञ्जलिं;
सम्बुद्धं अभिवादेत्वा, इमं वाचं उदीरयिं.
६०. ‘‘‘पदुमुत्तरबुद्धस्स, द्विपदिन्दस्स सत्थुनो;
निग्गुण्डिपुप्फं पग्गय्ह, सीहासने ठपेसहं.
६१. ‘‘‘तेन कम्मेन द्विपदिन्द, लोकजेट्ठ नरासभ;
पत्तोम्हि अचलं ठानं, हित्वा जयपराजयं’.
६२. ‘‘पञ्चवीससहस्सम्हि, कप्पानं मनुजाधिपा;
अब्बुदनिरब्बुदानि, अट्ठट्ठासिंसु खत्तिया.
६३. ‘‘पटिसम्भिदा चतस्सो…पे… कतं बुद्धस्स सासनं’’.
इत्थं सुदं आयस्मा निग्गुण्डिपुप्फियो थेरो इमा गाथायो अभासित्थाति.
निग्गुण्डिपुप्फियत्थेरस्सापदानं सत्तमं.
८. सुमनावेळियत्थेरअपदानं
६४. ‘‘वेस्सभुस्स भगवतो, लोकजेट्ठस्स तादिनो;
सब्बे जना समागम्म, महापूजं करोन्ति ते.
६५. ‘‘सुधाय पिण्डं कत्वान, आवेळं सुमनायहं;
सीहासनस्स पुरतो, अभिरोपेसहं तदा.
६६. ‘‘सब्बे जना समागम्म, पेक्खन्ति पुप्फमुत्तमं;
केनिदं पूजितं पुप्फं, बुद्धसेट्ठस्स तादिनो.