६. सुरुसुरुवग्गवण्णना

६२७. सुरुसुरुकारकन्ति सुरुसुरूति एवं सद्दं कत्वा कत्वा. दवोति परिहासवचनं; तं येन केनचि परियायेन ‘‘किं बुद्धो, सिलकबुद्धो, पटिबुद्धो; किं धम्मो, गोधम्मो, अजधम्मो; किं सङ्घो, मिगसङ्घो, पसुसङ्घो’’तिआदिना नयेन तीणि रतनानि आरब्भ न कातब्बन्ति अत्थो.

६२८. हत्थनिल्लेहकन्ति हत्थं निल्लेहित्वा निल्लेहित्वा. भुञ्जन्तेन हि अङ्गुलिमत्तम्पि निल्लेहितुं न वट्टति. घनयागुफाणितपायासादिके पन अङ्गुलीहि गहेत्वा अङ्गुलियो मुखे पवेसेत्वा भुञ्जितुं वट्टति. पत्तनिल्लेहकओट्ठनिल्लेहकेसुपि एसेव नयो. तस्मा एकङ्गुलियापि पत्तो न निल्लेहितब्बो, एकओट्ठोपि जिव्हाय न निल्लेहितब्बो, ओट्ठमंसेहि एव पन गहेत्वा अन्तो पवेसेतुं वट्टति.

६३१. कोकनदेति एवंनामके. कोकनदन्ति पदुमं वुच्चति, सो च पासादो पदुमसण्ठानो, तेनस्स कोकनदोत्वेव नामं अकंसु. न सामिसेन हत्थेन पानीयथालकन्ति एतं पटिक्कूलवसेन पटिक्खित्तं, तस्मा सङ्घिकम्पि पुग्गलिकम्पि गिहिसन्तकम्पि अत्तनो सन्तकम्पि सङ्खम्पि सरावम्पि थालकम्पि न गहेतब्बमेव, गण्हन्तस्स दुक्कटं. सचे पन हत्थस्स एकदेसो आमिसमक्खितो न होति, तेन पदेसेन गहेतुं वट्टति.

६३२. उद्धरित्वा वाति सित्थानि उदकतो उद्धरित्वा एकस्मिं ठाने रासिं कत्वा उदकं छड्डेति. भिन्दित्वा वाति सित्थानि भिन्दित्वा उदकगतिकानि कत्वा छड्डेति. पटिग्गहे वाति पटिग्गहेन पटिच्छन्तो नं पटिग्गहे छड्डेति. नीहरित्वाति बहि नीहरित्वा छड्डेति; एवं छड्डेन्तस्स अनापत्ति.

६३४. सेतच्छत्तन्ति वत्थपलिगुण्ठितं पण्डरच्छत्तं. किलञ्जच्छत्तन्ति विलीवच्छत्तं. पण्णच्छत्तन्ति तालपण्णादीहि येहि केहिचि कतं. मण्डलबद्धं सलाकबद्धन्ति इदं पन तिण्णम्पि छत्तानं पञ्जरदस्सनत्थं वुत्तं. तानि हि मण्डलबद्धानि चेव होन्ति सलाकबद्धानि च. यम्पि तत्थजातकदण्डकेन कतं एकपण्णच्छत्तं होति, तम्पि छत्तमेव. एतेसु यंकिञ्चि छत्तं पाणिम्हि अस्साति छत्तपाणि. सो तं छत्तं धारयमानो वा अंसे वा कत्वा ऊरुम्हि वा ठपेत्वा याव हत्थेन न मुच्चति, तावस्स धम्मं देसेतुं न वट्टति, देसेन्तस्स वुत्तनयेन दुक्कटं. सचे पनस्स अञ्ञो छत्तं धारेति, छत्तपादुकाय वा ठितं होति, हत्थतो अपगतमत्ते छत्तपाणि नाम न होति. तस्स धम्मं देसेतुं वट्टति. धम्मपरिच्छेदो पनेत्थ पदसोधम्मे वुत्तनयेनेव वेदितब्बो.

६३५. दण्डपाणिस्साति एत्थ दण्डो नाम मज्झिमस्स पुरिसस्स चतुहत्थप्पमाणो दण्डपाणिभावो पनस्स छत्तपाणिम्हि वुत्तनयेनेव वेदितब्बो.

६३६. सत्थपाणिम्हिपि एसेव नयो. असिं सन्नहित्वा ठितोपि हि सत्थपाणिसङ्ख्यं न गच्छति.

६३७. आवुधपाणिस्साति एत्थ किञ्चापि वुत्तं – ‘‘आवुधं नाम चापो कोदण्डो’’ति, अथ खो सब्बापि धनुविकति सद्धिं सरविकतिया आवुधन्ति वेदितब्बं. तस्मा सद्धिं वा सरेन धनुं गहेत्वा सुद्धधनुं वा सुद्धसरं वा सजियधनुं वा निज्जियधनुं वा गहेत्वा ठितस्स वा निसिन्नस्स वा धम्मो देसेतुं न वट्टति. सचे पनस्स धनुं कण्ठेपि पटिमुक्कं होति, याव हत्थेन न गण्हाति, ताव धम्मं देसेतुं वट्टतियेवाति.

छट्ठो वग्गो.