४. नीवरणवग्गो

३-४. उपक्किलेससुत्तादिवण्णना

२१४-२१५. चतुत्थवग्गस्स ततिये न च पभस्सरन्ति न च पभावन्तं. पभङ्गु चाति पभिज्जनसभावं. अयोति काळलोहं. ठपेत्वा इध वुत्तानि चत्तारि अवसेसं लोहं नाम. सज्झूति रजतं. चित्तस्साति चतुभूमकचित्तस्स. लोकियस्स ताव उपक्किलेसो होतु, लोकुत्तरस्स कथं होतीति? उप्पज्जितुं अप्पदानेन. यदग्गेन हि उप्पज्जितुं न देन्ति, तदग्गेनेव ते लोकियस्सापि लोकुत्तरस्सापि उपक्किलेसा नाम होन्ति. पभङ्गु चाति आरम्मणे चुण्णविचुण्णभावूपगमनेन भिज्जनसभावं. अनावरणा अनीवरणाति कुसलधम्मे न आवरन्तीति अनावरणा, न नीवरन्ति न पटिच्छादेन्तीति अनीवरणा. चेतसो अनुपक्किलेसाति चतुभूमकचित्तस्स अनुपक्किलेसा.

८. आवरणनीवरणसुत्तवण्णना

२१९. अट्ठमे पञ्ञाय दुब्बलीकरणाति पञ्ञाय मन्दभावकरा. नीवरणानञ्हि अभिण्हुप्पादे सति अन्तरन्तरा उप्पज्जमाना पञ्ञा दुब्बला होति मन्दा अविसदा.

पञ्च नीवरणा तस्मिं समये न होन्ति. सत्तबोज्झङ्गा तस्मिं समये भावनापारिपूरिं गच्छन्तीति अरियसावकस्स हि सप्पायधम्मस्सवनं सुणन्तस्स पञ्च नीवरणा दूरे होन्ति. सो सचे तस्मिंयेव ठाने विसेसं निब्बत्तेतुं सक्कोति, एवमस्स सत्त बोज्झङ्गा भावनापारिपूरिं गच्छन्ति. नो चे सक्कोति, ततो वुट्ठाय रत्तिट्ठानदिवाट्ठानं गतो तमेव पीतिं अविजहन्तो पञ्च नीवरणे विक्खम्भेत्वा विसेसं निब्बत्तेस्सति. तत्थ असक्कोन्तोपि याव सत्तदिवसब्भन्तरा तमेव पीतिं अविजहन्तो नीवरणे विक्खम्भेत्वा विसेसं निब्बत्तेस्सतीति इदं सन्धायेतं वुत्तं. धम्मस्सवनवसेन सकिं पीतिपामोज्जपक्खिया पटिलद्धबोज्झङ्गा हि कम्मारामतादीनि आगम्म नस्सन्ति, तथारूपं पन उतुसप्पायादिं लभित्वा पुन उप्पज्जन्तापि तस्मिं समये भावनापारिपूरिं गच्छन्ति इच्चेव वुच्चति.

९. रुक्खसुत्तवण्णना

२२०. नवमे अज्झारुहाति अभिरुहनका. कच्छकोति अट्ठिकच्छको. कपित्थनोति मक्कटथनसदिसफलो विजातपिलक्खो.

१०. नीवरणसुत्तवण्णना

२२१. दसमे अन्धकरणाति अन्धभावकरणा. अचक्खुकरणाति पञ्ञाचक्खुस्स अकरणा. पञ्ञानिरोधिकाति पञ्ञाय निरोधना. विघातपक्खियाति दुक्खपक्खिका. अनिब्बानसंवत्तनिकाति निब्बानत्थाय असंवत्तनिका. सेसं सब्बत्थ उत्तानत्थमेव. सकलेपि इमस्मिं वग्गे मिस्सकबोज्झङ्गाव कथिताति.

नीवरणवग्गो.