१. समाधिसुत्तवण्णना

१०७१. सच्चसंयुत्तस्स पठमे समाधिं, भिक्खवेति ते किर भिक्खू चित्तेकग्गताय परिहायन्ति, अथ नेसं सत्था – ‘‘एवमेते चित्तेकग्गतं लभित्वा, कम्मट्ठानं वड्ढेत्वा, विसेसं पापुणिस्सन्ती’’ति इमं देसनं आरभि. तस्मातिह, भिक्खवे, ‘‘इदं दुक्ख’’न्ति योगो करणीयोति एत्थ यथाभूतादिवसेन कारणच्छेदो वेदितब्बो. इदञ्हि वुत्तं होति – भिक्खवे, यस्मा समाहितो भिक्खु चत्तारि सच्चानि यथाभूतं पजानाति, तस्मा तुम्हेहि च समाहितेहि चतुन्नं सच्चानं यथाभूतं पजाननत्थाय ‘‘इदं दुक्ख’’न्ति योगो करणीयो. तथा यस्मा चत्तारि सच्चानि तथागतस्सेव पातुभावा पाकटानि होन्ति, यस्मा च तथागतेन सुविभत्तानि, यस्मा च तेसु अपरिमाणा वण्णा अपरिमाणानि पदब्यञ्जनानि, यस्मा च तेसं अप्पटिविद्धत्ता वट्टं वड्ढति, तेसं पटिविद्धकालतो पट्ठाय न वड्ढति, तस्मा ‘‘एवं नो वट्टं न वड्ढिस्सती’’ति तुम्हेहि ‘‘इदं दुक्ख’’न्ति योगो करणीयो.