१-२. इच्छानङ्गलसुत्तादिवण्णना

९८७-९८८. दुतियवग्गस्स पठमे एवं ब्याकरेय्याथाति कस्मा अत्तनो विहारसमापत्तिं आचिक्खति? उपारम्भमोचनत्थं. सचे हि ते ‘‘न जानामा’’ति वदेय्युं, अथ नेसं तित्थिया ‘‘तुम्हे ‘असुकसमापत्तिया नाम नो सत्था तेमासं विहासी’तिपि न जानाथ, अथ कस्मा नं उपट्ठहन्ता विहरथा’’ति उपारम्भं आरोपेय्युं, ततो मोचनत्थं एवमाह.

अथ कस्मा यथा अञ्ञत्थ ‘‘सतोव अस्ससति, दीघं वा अस्ससन्तो’’ति (दी. नि. २.३७४; म. नि. १.१०७; सं. नि. ५.९७७) एव-वाकारो वुत्तो. एवं इध न वुत्तोति? एकन्तसन्तत्ता. अञ्ञेसञ्हि अस्सासो वा पाकटो होति पस्सासो वा, भगवतो उभयम्पेतं पाकटमेव निच्चं उपट्ठितस्सतितायाति एकन्तसन्तत्ता न वुत्तो. अथ ‘‘सिक्खामी’’ति अवत्वा कस्मा ‘‘अस्ससामी’’ति एत्तकमेव वुत्तन्ति? सिक्खितब्बाभावा. सत्त हि सेखा सिक्खितब्बभावा सेखा नाम, खीणासवा सिक्खितब्बाभावा असेखा नाम, तथागता असिक्खितब्बा असेक्खा नाम नत्थि तेसं सिक्खितब्बकिच्चन्ति सिक्खितब्बाभावा न वुत्तं. दुतियं उत्तानमेव.