८. निगण्ठनाटपुत्तसुत्तवण्णना

३५०. अट्ठमे तेनुपसङ्कमीति सयं आगतागमो विञ्ञातसासनो अनागामी अरियसावको समानो कस्मा नग्गभोग्गं निस्सिरिकं निगण्ठं उपसङ्कमीति? उपवादमोचनत्थञ्चेव वादारोपनत्थञ्च. निगण्ठा किर ‘‘समणस्स गोतमस्स सावका थद्धखदिरखाणुकसदिसा, केनचि सद्धिं पटिसन्थारम्पि न करोन्ती’’ति उपवदन्ति, तस्स उपवादस्स मोचनत्थञ्च, ‘‘वादञ्चस्स आरोपेस्सामी’’ति उपसङ्कमि. न ख्वाहं एत्थ भन्ते भगवतो सद्धाय गच्छामीति यस्स ञाणेन असच्छिकतं होति. सो ‘‘एवं किरेत’’न्ति अञ्ञस्स सद्धाय गच्छेय्य, मया पन ञाणेनेतं सच्छिकतं, तस्मा नाहं एत्थ भगवतो सद्धाय गच्छामीति दीपेन्तो एवमाह.

उल्लोकेत्वाति कायं उन्नामेत्वा कुच्छिं नीहरित्वा गीवं पग्गय्ह सब्बं दिसं पेक्खमानो उल्लोकेत्वा. बाधेतब्बं मञ्ञेय्याति यथा विनिविज्झित्वा न निक्खमति, एवं पटिबाहितब्बं मञ्ञेय्य बन्धितब्बं वा. सहधम्मिकाति सकारणा. अथ मं पटिहरेय्यासि सद्धिं निगण्ठपरिसायाति एतेसं अत्थे ञाते अथ मे निगण्ठपरिसाय सद्धिं अभिगच्छेय्यासि, पतीहारस्स मे सन्तिकं आगन्त्वा अत्तनो आगतभावं जानापेय्यासीति अत्थो. एको पञ्होति एको पञ्हमग्गो, एकं पञ्हगवेसनन्ति अत्थो. एको उद्देसोति एकं नाम किन्ति? अयं एको उद्देसो. एकं वेय्याकरणन्ति ‘‘सब्बे सत्ता आहारट्ठितिका’’ति (खु. पा. ४.१; अ. नि. १०.२७) इदं एकं वेय्याकरणं. एवं सब्बत्थ अत्थो वेदितब्बो.