३. घटसुत्तवण्णना

२३७. ततिये एकविहारेति एकस्मिं गब्भे. तदा किर बहू आगन्तुका भिक्खू सन्निपतिंसु. तस्मिं परिवेणग्गेन वा विहारग्गेन वा सेनासनेसु अपापुणन्तेसु द्विन्नं थेरानं एको गब्भो सम्पत्तो. ते दिवा पाटियेक्केसु ठानेसु निसीदन्ति, रत्तिं पन नेसं अन्तरे चीवरसाणिं पसारेन्ति. ते अत्तनो अत्तनो पत्तपत्तट्ठानेयेव निसीदन्ति. तेन वुत्तं ‘‘एकविहारे’’ति. ओळारिकेनाति इदं ओळारिकारम्मणतं सन्धाय वुत्तं. दिब्बचक्खुदिब्बसोतधातुविहारेन हि सो विहासि, तेसञ्च रूपायतनसद्दायतनसङ्खातं ओळारिकं आरम्मणं. इति दिब्बचक्खुना रूपस्स दिट्ठत्ता दिब्बाय च सोतधातुया सद्दस्स सुतत्ता सो विहारो ओळारिको नाम जातो. दिब्बचक्खु विसुज्झीति भगवतो रूपदस्सनत्थाय विसुद्धं अहोसि. दिब्बा च सोतधातूति सापि भगवतो सद्दसुणनत्थं विसुज्झि. भगवतोपि थेरस्स रूपदस्सनत्थञ्चेव सद्दसुणनत्थञ्च तदुभयं विसुज्झि. तदा किर थेरो ‘‘कथं नु खो एतरहि सत्था विहरती’’ति आलोकं वड्ढेत्वा दिब्बेन चक्खुना सत्थारं जेतवने विहारे गन्धकुटियं निसिन्नं दिस्वा तस्स दिब्बाय सोतधातुया सद्दं सुणि. सत्थापि तथेव अकासि. एवं ते अञ्ञमञ्ञं पस्सिंसु चेव, सद्दञ्च अस्सोसुं.

आरद्धवीरियोति परिपुण्णवीरियो पग्गहितवीरियो. यावदेव उपनिक्खेपनमत्तायाति तियोजनसहस्सवित्थारस्स हिमवतो सन्तिके ठपिता सासपमत्ता पासाणसक्खरा ‘‘हिमवा नु खो महा, अयं नु खो पासाणसक्खरा’’ति एवं याव उपनिक्खेपनमत्तस्सेव अत्थाय भवेय्याति वुत्तं होति. परतोपि एसेव नयो. कप्पन्ति आयुकप्पं. लोणघटायाति चक्कवाळमुखवट्टिया आधारकं कत्वा मुखवट्टिया ब्रह्मलोकं आहच्च ठिताय लोणचाटियाति दस्सेति.

इमे पन थेरा उपमं आहरन्ता सरिक्खकेनेव च विज्जमानगुणेन च आहरिंसु. कथं? अयञ्हि इद्धि नाम अच्चुग्गतट्ठेन चेव विपुलट्ठेन च हिमवन्तसदिसा, पञ्ञा चतुभूमकधम्मे अनुपविसित्वा ठितट्ठेन सब्बब्यञ्जनेसु अनुपविट्ठलोणरससदिसा. एवं ताव सरिक्खकट्ठेन आहरिंसु. समाधिलक्खणं पन महामोग्गल्लानत्थेरस्स विभूतं पाकटं. किञ्चापि सारिपुत्तत्थेरस्स अविज्जमानइद्धि नाम नत्थि, भगवता पन ‘‘एतदग्गं, भिक्खवे, मम सावकानं भिक्खूनं इद्धिमन्तानं यदिदं महामोग्गल्लानो’’ति अयमेव एतदग्गे ठपितो. विपस्सनालक्खणं पन सारिपुत्तत्थेरस्स विभूतं पाकटं. किञ्चापि महामोग्गल्लानत्थेरस्सापि पञ्ञा अत्थि, भगवता पन ‘‘एतदग्गं, भिक्खवे, मम सावकानं भिक्खूनं महापञ्ञानं यदिदं सारिपुत्तो’’ति (अ. नि. १.१८९) अयमेव एतदग्गे ठपितो. तस्मा यथा एते अञ्ञमञ्ञस्स धुरं न पापुणन्ति, एवं विज्जमानगुणेन आहरिंसु. समाधिलक्खणस्मिञ्हि महामोग्गल्लानो निप्फत्तिं गतो, विपस्सनालक्खणे सारिपुत्तत्थेरो, द्वीसुपि एतेसु सम्मासम्बुद्धोति. ततियं.