२. अक्कोससुत्तवण्णना

१८८. दुतिये अक्कोसकभारद्वाजोति भारद्वाजोव सो, पञ्चमत्तेहि पन गाथा सतेहि तथागतं अक्कोसन्तो आगतोति. ‘‘अक्कोसकभारद्वाजो’’ति तस्स सङ्गीतिकारेहि नामं गहितं. कुपितो अनत्तमनोति ‘‘समणेन गोतमेन मय्हं जेट्ठकभातरं पब्बाजेन्तेन जानि कता, पक्खो भिन्नो’’ति कोधेन कुपितो दोमनस्सेन च अनत्तमनो हुत्वाति अत्थो. अक्कोसतीति ‘‘चोरोसि, बालोसि, मूळ्होसि, थेनोसि, ओट्ठोसि, मेण्डोसि, गोणोसि, गद्रभोसि, तिरच्छानगतोसि, नेरयिकोसी’’ति दसहि अक्कोसवत्थूहि अक्कोसति. परिभासतीति ‘‘होतु मुण्डकसमणक, ‘अदण्डो अह’न्ति करोसि, इदानि ते राजकुलं गन्त्वा दण्डं आरोपेस्सामी’’तिआदीनि वदन्तो परिभासति नाम.

सम्भुञ्जतीति एकतो भुञ्जति. वीतिहरतीति कतस्स पटिकारं करोति. भगवन्तं खो, गोतमन्ति कस्मा एवमाह? ‘‘तवेवेतं, ब्राह्मण, तवेवेतं, ब्राह्मणा’’ति किरस्स सुत्वा. ‘‘इसयो नाम कुपिता सपनं देन्ति किसवच्छादयो विया’’ति अनुस्सववसेन ‘‘सपति मं मञ्ञे समणो गोतमो’’ति भयं उप्पज्जि. तस्मा एवमाह.

दन्तस्साति निब्बिसेवनस्स. तादिनोति तादिलक्खणं पत्तस्स. तस्सेव तेन पापियोति तस्सेव पुग्गलस्स तेन कोधेन पापं होति. सतो उपसम्मतीति सतिया समन्नागतो हुत्वा अधिवासेति. उभिन्नं तिकिच्छन्तानन्ति उभिन्नं तिकिच्छन्तं. अयमेव वा पाठो. यो पुग्गलो सतो उपसम्मति, उभिन्नमत्थं चरति तिकिच्छति साधेति, तं पुग्गलं जना बालोति मञ्ञन्ति. कीदिसा जना? ये धम्मस्स अकोविदा. धम्मस्साति पञ्चक्खन्धधम्मस्स वा चतुसच्चधम्मस्स वा. अकोविदाति तस्मिं धम्मे अकुसला अन्धबालपुथुज्जना. दुतियं.