५. राहुलोवादसुत्तवण्णना

४१६. एवं मे सुतन्ति राहुलोवादसुत्तं. तत्थ विमुत्तिपरिपाचनीयाति विमुत्तिं परिपाचेन्तीति विमुत्तिपरिपाचनीया. धम्माति पन्नरस धम्मा. ते सद्धिन्द्रियादीनं विसुद्धिकारणवसेन वेदितब्बा. वुत्तञ्हेतं –

‘‘अस्सद्धे पुग्गले परिवज्जयतो, सद्धे पुग्गले सेवतो भजतो पयिरुपासतो पसादनीये सुत्तन्ते पच्चवेक्खतो इमेहि तीहाकारेहि सद्धिन्द्रियं विसुज्झति. कुसीते पुग्गले परिवज्जयतो आरद्धवीरिये पुग्गले सेवतो भजतो पयिरुपासतो सम्मप्पधाने पच्चवेक्खतो इमेहि तीहाकारेहि वीरियिन्द्रियं विसुज्झति. मुट्ठस्सती पुग्गले परिवज्जयतो उपट्ठितस्सती पुग्गले सेवतो भजतो पयिरुपासतो सतिपट्ठाने पच्चवेक्खतो इमेहि तीहाकारेहि सतिन्द्रियं विसुज्झति. असमाहिते पुग्गले परिवज्जयतो समाहिते पुग्गले सेवतो भजतो पयिरुपासतो झानविमोक्खे पच्चवेक्खतो इमेहि तीहाकारेहि समाधिन्द्रियं विसुज्झति. दुप्पञ्ञे पुग्गले परिवज्जयतो पञ्ञवन्ते पुग्गले सेवतो भजतो पयिरुपासतो गम्भीरञाणचरियं पच्चवेक्खतो इमेहि तीहाकारेहि पञ्ञिन्द्रियं विसुज्झति. इति इमे पञ्च पुग्गले परिवज्जयतो पञ्च पुग्गले सेवतो भजतो पयिरुपासतो पञ्च सुत्तन्तक्खन्धे पच्चवेक्खतो इमेहि पन्नरसहि आकारेहि इमानि पञ्चिन्द्रियानि विसुज्झन्ती’’ति (पटि. म. १.१८५).

अपरेपि पन्नरस धम्मा विमुत्तिपरिपाचनीया – सद्धादीनि पञ्चिमानि इन्द्रियानि, अनिच्चसञ्ञा, अनिच्चे दुक्खसञ्ञा, दुक्खे अनत्तसञ्ञा, पहानसञ्ञा, विरागसञ्ञाति, इमा पञ्च निब्बेधभागिया सञ्ञा, मेघियत्थेरस्स कथिता कल्याणमित्ततादयो पञ्चधम्माति. काय पन वेलाय भगवतो एतदहोसीति. पच्चूससमये लोकं वोलोकेन्तस्स.

४१९. अनेकानं देवतासहस्सानन्ति आयस्मता राहुलेन पदुमुत्तरस्स भगवतो पादमूले पालितनागराजकाले पत्थनं पट्ठपेन्तेन सद्धिं पत्थनं पट्ठपितदेवतायेव. तासु पन काचि भूमट्ठका देवता, काचि अन्तलिक्खका, काचि चातुमहाराजिका, काचि देवलोके, काचि ब्रह्मलोके निब्बत्ता. इमस्मिं पन दिवसे सब्बा एकट्ठाने अन्धवनस्मिंयेव सन्निपतिता. धम्मचक्खुन्ति उपालिओवाद- (म. नि. २.६९) दीघनखसुत्तेसु (म. नि. २.२०६) पठममग्गो धम्मचक्खुन्ति वुत्तो, ब्रह्मायुसुत्ते (म. नि. २.३९५) तीणि फलानि, इमस्मिं सुत्ते चत्तारो मग्गा, चत्तारि च फलानि धम्मचक्खुन्ति वेदितब्बानि. तत्थ हि काचि देवता सोतापन्ना अहेसुं, काचि सकदागामी, अनागामी, खीणासवा. तासञ्च पन देवतानं एत्तकाति गणनवसेन परिच्छेदो नत्थि. सेसं सब्बत्थ उत्तानमेवाति.

पपञ्चसूदनिया मज्झिमनिकायट्ठकथाय

राहुलोवादसुत्तवण्णना निट्ठिता.