४. सेवितब्बासेवितब्बसुत्तवण्णना
१०९. एवं मे सुतन्ति सेवितब्बासेवितब्बसुत्तं. तत्थ तञ्च अञ्ञमञ्ञं कायसमाचारन्ति अञ्ञं सेवितब्बं कायसमाचारं, अञ्ञं असेवितब्बं वदामि, सेवितब्बमेव केनचि परियायेन असेवितब्बन्ति, असेवितब्बं वा सेवितब्बन्ति च न वदामीति अत्थो. वचीसमाचारादीसु एसेव नयो. इति भगवा सत्तहि पदेहि मातिकं ठपेत्वा वित्थारतो अविभजित्वाव देसनं निट्ठापेसि. कस्मा? सारिपुत्तत्थेरस्स ओकासकरणत्थं.
११३. मनोसमाचारे मिच्छादिट्ठिसम्मादिट्ठियो दिट्ठिपटिलाभवसेन विसुं अङ्गं हुत्वा ठिताति न गहिता.
११४. चित्तुप्पादे अकम्मपथप्पत्ता अभिज्झादयो वेदितब्बा.
११५. सञ्ञापटिलाभवारे अभिज्झासहगताय सञ्ञायातिआदीनि कामसञ्ञादीनं दस्सनत्थं वुत्तानि.
११७. सब्याबज्झन्ति सदुक्खं. अपरिनिट्ठितभावायाति भवानं अपरिनिट्ठितभावाय. एत्थ च सब्याबज्झत्तभावा नाम चत्तारो होन्ति. पुथुज्जनोपि हि यो तेनत्तभावेन भवं परिनिट्ठापेतुं न सक्कोति, तस्स पटिसन्धितो पट्ठाय अकुसला धम्मा वड्ढन्ति, कुसला धम्मा च परिहायन्ति, सदुक्खमेव अत्तभावं अभिनिब्बत्तेति नाम. तथा सोतापन्नसकदागामिअनागामिनो. पुथुज्जनादयो ताव होन्तु, अनागामी कथं सब्याबज्झं अत्तभावं अभिनिब्बत्तेति, कथञ्चस्स अकुसला धम्मा अभिवड्ढन्ति, कुसला धम्मा परिहायन्तीति. अनागामीपि हि सुद्धावासे निब्बत्तो उय्यानविमानकप्परुक्खे ओलोकेत्वा ‘‘अहो सुखं अहो सुख’’न्ति उदानं उदानेति, अनागामिनो भवलोभो भवतण्हा अप्पहीनाव होन्ति, तस्स अप्पहीनतण्हताय अकुसला वड्ढन्ति नाम, कुसला परिहायन्ति नाम, सदुक्खमेव अत्तभावं अभिनिब्बत्तेति, अपरिनिट्ठितभवोयेव होतीति वेदितब्बो.
अब्याबज्झन्ति अदुक्खं. अयम्पि चतुन्नं जनानं वसेन वेदितब्बो. यो हि पुथुज्जनोपि तेनत्तभावेन भवं परिनिट्ठापेतुं सक्कोति, पुन पटिसन्धिं न गण्हाति, तस्स पटिसन्धिग्गहणतो पट्ठाय अकुसला परिहायन्ति, कुसलायेव वड्ढन्ति, अदुक्खमेव अत्तभावं निब्बत्तेति, परिनिट्ठितभवोयेव नाम होति. तथा सोतापन्नसकदागामिअनागामिनो. सोतापन्नादयो ताव होन्तु, पुथुज्जनो कथं अब्याबज्झअत्तभावं निब्बत्तेति, कथञ्चस्स अकुसलपरिहानिआदीनि होन्तीति. पुथुज्जनोपि पच्छिमभविको तेनत्तभावेन भवं परिनिट्ठापेतुं समत्थो होति. तस्स अङ्गुलिमालस्स विय एकेनूनपाणसहस्सं घातेन्तस्सापि अत्तभावो अब्याबज्झोयेव नाम, भवं परिनिट्ठापेतियेव नाम. अकुसलमेव हायति, विपस्सनमेव गब्भं गण्हापेति नाम.
११९. चक्खुविञ्ञेय्यन्तिआदीसु यस्मा एकच्चस्स तस्मिंयेव रूपे रागादयो उप्पज्जन्ति, अभिनन्दति अस्सादेति, अभिनन्दन्तो अस्सादेन्तो अनयब्यसनं पापुणाति, एकच्चस्स नुप्पज्जन्ति, निब्बिन्दति विरज्जति, निब्बिन्दन्तो विरज्जन्तो निब्बुतिं पापुणाति, तस्मा ‘‘तञ्च अञ्ञमञ्ञ’’न्ति न वुत्तं. एस नयो सब्बत्थ.
एवं वित्थारेन अत्थं आजानेय्युन्ति एत्थ के भगवतो इमस्स भासितस्स अत्थं आजानन्ति, के न आजानन्तीति? ये ताव इमस्स सुत्तस्स पाळिञ्च अट्ठकथञ्च उग्गण्हित्वा तक्करा न होन्ति, यथावुत्तं अनुलोमपटिपदं न पटिपज्जन्ति, ते न आजानन्ति नाम. ये पन तक्करा होन्ति, यथावुत्तं अनुलोमपटिपदं पटिपज्जन्ति, ते आजानन्ति नाम. एवं सन्तेपि सपटिसन्धिकानं ताव दीघरत्तं हिताय सुखाय होतु, अप्पटिसन्धिकानं कथं होतीति. अप्पटिसन्धिका अनुपादाना विय जातवेदा परिनिब्बायन्ति, कप्पसतसहस्सानम्पि अच्चयेन तेसं पुन दुक्खं नाम नत्थि. इति एकंसेन तेसंयेव दीघरत्तं हिताय सुखाय होति. सेसं सब्बत्थ उत्तानमेवाति.
पपञ्चसूदनिया मज्झिमनिकायट्ठकथाय
सेवितब्बासेवितब्बसुत्तवण्णना निट्ठिता.