३. चूळमालुक्यसुत्तवण्णना
१२२. एवं मे सुतन्ति मालुक्यसुत्तं. तत्थ मालुक्यपुत्तस्साति एवंनामकस्स थेरस्स. ठपितानि पटिक्खित्तानीति दिट्ठिगतानि नाम न ब्याकातब्बानीति एवं ठपितानि चेव पटिक्खित्तानि च. तथागतोति सत्तो. तं मे न रुच्चतीति तं अब्याकरणं मय्हं न रुच्चति. सिक्खं पच्चक्खायाति सिक्खं पटिक्खिपित्वा.
१२५. को सन्तो कं पच्चाचिक्खसीति याचको वा हि याचितकं पच्चाचिक्खेय्य, याचितको वा याचकं. त्वं नेव याचको न याचितको, सो दानि त्वं को सन्तो कं पच्चाचिक्खसीति अत्थो.
१२६. विद्धो अस्साति परसेनाय ठितेन विद्धो भवेय्य. गाळ्हपलेपनेनाति बहललेपनेन. भिसक्कन्ति वेज्जं. सल्लकत्तन्ति सल्लकन्तनं सल्लकन्तियसुत्तवाचकं. अक्कस्साति अक्कवाके गहेत्वा जियं करोन्ति. तेन वुत्तं ‘‘अक्कस्सा’’ति. सण्हस्साति वेणुविलीवस्स. मरुवाखीरपण्णीनम्पि वाकेहियेव करोन्ति. तेन वुत्तं यदि वा मरुवाय यदि वा खीरपण्णिनोति. गच्छन्ति पब्बतगच्छनदीगच्छादीसु जातं. रोपिमन्ति रोपेत्वा वड्ढितं सरवनतो सरं गहेत्वा कतं. सिथिलहनुनोति एवंनामकस्स पक्खिनो. भेरवस्साति काळसीहस्स. सेम्हारस्साति मक्कटस्स. एवं नोति एताय दिट्ठिया सति न होतीति अत्थो.
१२७. अत्थेव जातीति एताय दिट्ठिया सति ब्रह्मचरियवासोव नत्थि, जाति पन अत्थियेव. तथा जरामरणादीनीति दस्सेति. येसाहन्ति येसं अहं. निघातन्ति उपघातं विनासं. मम सावका हि एतेसु निब्बिन्ना इधेव निब्बानं पापुणन्तीति अधिप्पायो.
१२८. तस्मातिहाति यस्मा अब्याकतमेतं, चतुसच्चमेव मया ब्याकतं, तस्माति अत्थो. न हेतं मालुक्यपुत्त अत्थसंहितन्ति एतं दिट्ठिगतं वा एतं ब्याकरणं वा कारणनिस्सितं न होति. न आदिब्रह्मचरियकन्ति ब्रह्मचरियस्स आदिमत्तम्पि पुब्बभागसीलमत्तम्पि न होति. न निब्बिदायातिआदीसु वट्टे निब्बिन्दनत्थाय वा विरज्झनत्थाय वा वट्टनिरोधाय वा रागादिवूपसमनत्थाय वा अभिञ्ञेय्ये धम्मे अभिजाननत्थाय वा चतुमग्गसङ्खातसम्बोधत्थाय वा असङ्खतनिब्बानसच्छिकिरियत्थाय वा न होति. एतं हीति एतं चतुसच्चब्याकरणं. आदिब्रह्मचरियकन्ति ब्रह्मचरियस्स आदिभूतं पुब्बपदट्ठानं. सेसं वुत्तपटिविपक्खनयेन वेदितब्बं. इमम्पि देसनं भगवा नेय्यपुग्गलवसेन निट्ठापेसीति.
पपञ्चसूदनिया मज्झिमनिकायट्ठकथाय
चूळमालुक्यसुत्तवण्णना निट्ठिता.