१. अञ्ञतराथेरीगाथावण्णना

पञ्चकनिपाते पण्णवीसति वस्सानीतिआदिका अञ्ञतराय थेरिया गाथा. अयम्पि पुरिमबुद्धेसु कताधिकारा तत्थ तत्थ भवे विवट्टूपनिस्सयं कुसलं उपचिनन्ती इमस्मिं बुद्धुप्पादे देवदहनगरे महापजापतिगोतमिया धाती हुत्वा वड्ढेसि. नामगोत्ततो पन अपञ्ञाता अहोसि. सा महापजापतिगोतमिया पब्बजितकाले सयम्पि पब्बजित्वा पञ्चवीसति संवच्छरानि कामरागेन उपद्दुता अच्छरासङ्घातमत्तम्पि कालं चित्तेकग्गतं अलभन्ती बाहा पग्गय्ह कन्दमाना धम्मदिन्नाथेरिया सन्तिके धम्मं सुत्वा कामेहि विनिवत्तितमानसा कम्मट्ठानं गहेत्वा भावनमनुयञ्जन्ती न चिरस्सेव छळभिञ्ञा हुत्वा अत्तनो पटिपत्तिं पच्चवेक्खित्वा उदानवसेन –

६७. ‘‘पण्णवीसति वस्सानि, यतो पब्बजिता अहं;

नाच्छरासङ्घातमत्तम्पि, चित्तस्सूपसमज्झगं.

६८. ‘‘अलद्धा चेतसो सन्तिं, कामरागेनवस्सुता;

बाहा पग्गय्ह कन्दन्ती, विहारं पाविसिं अहं.

६९. ‘‘सा भिक्खुनिं उपागच्छिं, या मे सद्धायिका अहु;

सा मे धम्ममदेसेसि, खन्धायतनधातुयो.

७०. ‘‘तस्सा धम्मं सुणित्वान, एकमन्ते उपाविसिं;

पुब्बेनिवासं जानामि, दिब्बचक्खु विसोधितं.

७१. ‘‘चेतोपरिच्चञाणञ्च, सोतधातु विसोधिता;

इद्धीपि मे सच्छिकता, पत्तो मे आसवक्खयो;

छळभिञ्ञा सच्छिकता, कतं बुद्धस्स सासन’’न्ति. –

इमा गाथा अभासि.

तत्थ नाच्छरासङ्घातमत्तम्पीति अच्छराघटितमत्तम्पि खणं अङ्गुलिफोटनमत्तम्पि कालन्ति अत्थो. चित्तस्सूपसमज्झगन्ति चित्तस्स उपसमं चित्तेकग्गं न अज्झगन्ति योजना, न पटिलभिन्ति अत्थो.

कामरागेनवस्सुताति कामगुणसङ्खातेसु वत्थुकामेसु दळ्हतराभिनिवेसिताय बहलेन छन्दरागेन तिन्तचित्ता.

भिक्खुनिन्ति धम्मदिन्नत्थेरिं सन्धाय वदति.

चेतोपरिच्चञाणञ्चाति चेतोपरियञाणञ्च विसोधितन्ति सम्बन्धो, अधिगतन्ति अत्थो. सेसं वुत्तनयमेव.

अञ्ञतराथेरीगाथावण्णना निट्ठिता.