८. गूथखादकपेतवत्थुवण्णना

गूथकूपतो उग्गन्त्वाति इदं सत्थरि जेतवने विहरन्ते एकं गूथखादकपेतं आरम्भ वुत्तं. सावत्थिया किर अविदूरे अञ्ञतरस्मिं गामके एको कुटुम्बिको अत्तनो कुलूपकं भिक्खुं उद्दिस्स विहारं कारेसि. तत्थ नानाजनपदतो भिक्खू आगन्त्वा पटिवसिंसु. ते दिस्वा मनुस्सा पसन्नचित्ता पणीतेन पच्चयेन उपट्ठहिंसु. कुलूपको भिक्खु तं असहमानो इस्सापकतो हुत्वा तेसं भिक्खूनं दोसं वदन्तो कुटुम्बिकं उज्झापेसि. कुटुम्बिको ते भिक्खू कुलूपकञ्च परिभवन्तो परिभासि. अथ कुलूपको कालं कत्वा तस्मिंयेव विहारे वच्चकुटियं पेतो हुत्वा निब्बत्ति, कुटुम्बिको पन कालं कत्वा तस्सेव उपरि पेतो हुत्वा निब्बत्ति. अथायस्मा महामोग्गल्लानो तं दिस्वा पुच्छन्तो –

७६६. ‘‘गूथकूपतो उग्गन्त्वा, को न दीनो पतिट्ठसि;

निस्संसयं पापकम्मन्तो, किं नु सद्दहसे तुव’’न्ति. –

गाथमाह. तं सुत्वा पेतो –

७६७. ‘‘अहं भदन्ते पेतोम्हि, दुग्गतो यमलोकिको;

पापकम्मं करित्वान, पेतलोकं इतो गतो’’ति. –

गाथाय अत्तानं आचिक्खि. अथ नं थेरो –

७६८. ‘‘किं नु कायेन वाचाय, मनसा दुक्कटं कतं;

किस्सकम्मविपाकेन, इदं दुक्खं निगच्छसी’’ति. –

गाथाय तेन कतकम्मं पुच्छि. सो पेतो –

७६९. ‘‘अहु आवासिको मय्हं, इस्सुकी कुलमच्छरी;

अज्झासितो मय्हं घरे, कदरियो परिभासको.

७७०. ‘‘तस्साहं वचनं सुत्वा, भिक्खवो परिभासिसं;

तस्सकम्मविपाकेन, पेतलोकं इतो गतो’’ति. –

द्वीहि गाथाहि अत्तना कतकम्मं कथेसि.

७६९. तत्थ अहु आवासिको मय्हन्ति मय्हं आवासे मया कतविहारे एको भिक्खु आवासिको निबद्धवसनको अहोसि. अज्झासितो मय्हं घरेति कुलूपकभावेन मम गेहे तण्हाभिनिवेसवसेन अभिनिविट्ठो.

७७०. तस्साति तस्स कुलूपकभिक्खुस्स. भिक्खवोति भिक्खू. परिभासिसन्ति अक्कोसिं. पेतलोकं इतो गतोति इमिना आकारेन पेतयोनिं उपगतो पेतभूतो.

तं सुत्वा थेरो इतरस्स गतिं पुच्छन्तो –

७७१. ‘‘अमित्तो मित्तवण्णेन, यो ते आसि कुलूपको;

कायस्स भेदा दुप्पञ्ञो, किं नु पेच्च गतिं गतो’’ति. –

गाथमाह. तत्थ मित्तवण्णेनाति मित्तपटिरूपेन मित्तपटिरूपताय.

पुन पेतो थेरस्स तमत्थं आचिक्खन्तो –

७७२. ‘‘तस्सेवाहं पापकम्मस्स, सीसे तिट्ठामि मत्थके;

सो च परविसयं पत्तो, ममेव परिचारको.

७७३. ‘‘यं भदन्ते हदन्तञ्ञे, एतं मे होति भोजनं;

अहञ्च खो यं हदामि, एतं सो उपजीवती’’ति. – गाथाद्वयमाह;

७७२. तत्थ तस्सेवाति तस्सेव मय्हं पुब्बे कुलूपकभिक्खुभूतस्स पेतस्स. पापकम्मस्साति पापसमाचारस्स. सीसे तिट्ठामि मत्थकेति सीसे तिट्ठामि, तिट्ठन्तो च मत्थके एव तिट्ठामि, न सीसप्पमाणे आकासेति अत्थो. परविसयं पत्तोति मनुस्सलोकं उपादाय परविसयभूतं पेत्तिविसयं पत्तो. ममेवाति मय्हं एव परिचारको अहोसीति वचनसेसो.

७७३. यं भदन्ते हदन्तञ्ञेति भदन्ते, अय्य महामोग्गलान, तस्सं वच्चकुटियं यं अञ्ञे उहदन्ति वच्चं ओस्सजन्ति. एतं मे होति भोजनन्ति एतं वच्चं मय्हं दिवसे दिवसे भोजनं होति. यं हदामीति तं पन वच्चं खादित्वा यम्पहं वच्चं करोमि. एतं सो उपजीवतीति एतं मम वच्चं सो कुलूपकपेतो दिवसे दिवसे खादनवसेन उपजीवति, अत्तभावं यापेतीति अत्थो.

तेसु कुटुम्बिको पेसले भिक्खू ‘‘एवं आहारपरिभोगतो वरं तुम्हाकं गूथखादन’’न्ति अक्कोसि. कुलूपको पन कुटुम्बिकम्पि तथावचने समादपेत्वा सयं तथा अक्कोसि, तेनस्स ततोपि पटिकुट्ठतरा जीविका अहोसि. आयस्मा महामोग्गल्लानो तं पवत्तिं भगवतो आरोचेसि. भगवा तमत्थं अट्ठुप्पत्तिं कत्वा उपवादे आदीनवं दस्सेत्वा सम्पत्तपरिसाय धम्मं देसेसि. सा देसना महाजनस्स सात्थिका अहोसीति.

गूथखादकपेतवत्थुवण्णना निट्ठिता.