६. चतुब्यूहहारसम्पातवण्णना

६८. रक्खीयतीति रक्खितं. इदं पदवसेन निब्बचनं. यस्मा पन अत्थवसेन निब्बचने वुत्ते पदवसेन निब्बचनं वुत्तमेव होति, तस्मा ‘‘रक्खितं परिपालीयतीति एसा निरुत्ती’’ति वुत्तं. तत्थ इति-सद्दो आद्यत्थो, पकारे वा. तेन एवमादिका एवंपकारा वा एसा निरुत्तीति वुत्तं होति. तस्मा चिन्तेतीति चित्तं. अत्तनो सन्तानं चिनोतीति चित्तं, पच्चयेहि चितन्ति चित्तं, चित्तविचित्तट्ठेन चित्तं, चित्तकरणट्ठेन चित्तं. सम्मा सङ्कप्पेतीति सम्मासङ्कप्पोतिआदिना निरुत्ति वेदितब्बा.

अयं एत्थ भगवतो अधिप्पायोति ‘‘रक्खितचित्तो अस्सा’’तिआदिना इन्द्रियसंवरादयो दुग्गतिपहानञ्च वदतो भगवतो एत्थ गाथायं अधिप्पायो. कोकालिको हीतिआदि निदाननिद्देसो. तत्थ हि-सद्दो कारणे. इदं वुत्तं होति – यस्मा कोकालिको (सं. नि. १.१८१; अ. नि. १०.८९; सु. नि. कोकालिकसुत्त) अरक्खितचित्तताय अग्गसावकेसु चित्तं पदोसेत्वा पदुमनिरयं उपपन्नो, तस्मा दुग्गतियो जहितुकामो रक्खितचित्तो अस्साति भगवा सतिआरक्खेन चेतसा समन्नागतो सब्बा दुग्गतियो जहतीति अत्थो. सुत्तम्हि वुत्तं ‘‘सतिया चित्तं रक्खितब्ब’’न्ति देसनानुसन्धिदस्सनं.

चतुब्यूहहारसम्पातवण्णना निट्ठिता.