छट्ठगाथावण्णना

६. एवं भगवा ‘‘सुखिनो वा’’तिआदीहि अड्ढतेय्याहि गाथाहि नानप्पकारतो तेसं भिक्खूनं हितसुखागमपत्थनावसेन सत्तेसु मेत्ताभावनं दस्सेत्वा इदानि अहितदुक्खानागमपत्थनावसेनापि तं दस्सेन्तो आह ‘‘न परो परं निकुब्बेथा’’ति. एस पोराणो पाठो, इदानि पन ‘‘परं ही’’तिपि पठन्ति, अयं न सोभनो.

तत्थ परोति परजनो. परन्ति परजनं. न निकुब्बेथाति न वञ्चेय्य. नातिमञ्ञेथाति न अतिक्कमित्वा मञ्ञेय्य. कत्थचीति कत्थचि ओकासे, गामे वा गामखेत्ते वा ञातिमज्झे वा पूगमज्झे वातिआदि. नन्ति एतं. कञ्चीति यं कञ्चि खत्तियं वा ब्राह्मणं वा गहट्ठं वा पब्बजितं वा सुखितं वा दुक्खितं वातिआदि. ब्यारोसना पटिघसञ्ञाति कायवचीविकारेहि ब्यारोसनाय च मनोविकारेन पटिघसञ्ञाय च. ‘‘ब्यारोसनाय पटिघसञ्ञाया’’ति हि वत्तब्बे ‘‘ब्यारोसना पटिघसञ्ञा’’ति वुच्चति, यथा ‘‘सम्मदञ्ञाय विमुत्ता’’ति वत्तब्बे ‘‘सम्मदञ्ञा विमुत्ता’’ति, यथा च ‘‘अनुपुब्बसिक्खाय अनुपुब्बकिरियाय अनुपुब्बपटिपदाया’’ति वत्तब्बे ‘‘अनुपुब्बसिक्खा अनुपुब्बकिरिया अनुपुब्बपटिपदा’’ति. नाञ्ञमञ्ञस्स दुक्खमिच्छेय्याति अञ्ञमञ्ञस्स दुक्खं न इच्छेय्य. किं वुत्तं होति? न केवलं ‘‘सुखिनो वा खेमिनो वा होन्तू’’तिआदिमनसिकारवसेनेव मेत्तं भावेय्य, किन्तु ‘‘अहोवत यो कोचि परपुग्गलो यं कञ्चि परपुग्गलं वञ्चनादीहि निकतीहि न निकुब्बेथ, जातिआदीहि च नवहि मानवत्थूहि कत्थचि पदेसे कञ्चि परपुग्गलं नातिमञ्ञेय्य, अञ्ञमञ्ञस्स च ब्यारोसनाय वा पटिघसञ्ञाय वा दुक्खं न इच्छेय्या’’ति एवम्पि मनसिकरोन्तो भावेय्याति.