७. सम्बहुलभिक्खुवत्थु
नगरं यथाति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो सम्बहुले आगन्तुके भिक्खू आरब्भ कथेसि.
ते किर एकस्मिं पच्चन्ते वस्सं उपगन्त्वा पठममासे सुखं विहरिंसु. मज्झिममासे चोरा आगन्त्वा तेसं गोचरगामं पहरित्वा करमरे गहेत्वा अगमंसु. ततो पट्ठाय मनुस्सा चोरानं पटिबाहनत्थाय तं पच्चन्तनगरं अभिसङ्खरोन्ता ते भिक्खू सक्कच्चं उपट्ठातुं ओकासं न लभिंसु. ते अफासुकं वस्सं वसित्वा वुत्थवस्सा सत्थु दस्सनाय सावत्थिं गन्त्वा सत्थारं वन्दित्वा एकमन्तं निसीदिंसु. सत्था तेहि सद्धिं कतपटिसन्थारो ‘‘किं, भिक्खवे, सुखं वसित्था’’ति पुच्छित्वा, ‘‘भन्ते, मयं पठममासमेव सुखं वसिम्हा, मज्झिममासे चोरा गामं पहरिंसु, ततो पट्ठाय मनुस्सा नगरं अभिसङ्खरोन्ता सक्कच्चं उपट्ठातुं ओकासं न लभिंसु. तस्मा अफासुकं वस्सं वसिम्हा’’ति वुत्ते ‘‘अलं, भिक्खवे, मा चिन्तयित्थ, फासुविहारो नाम निच्चकालं दुल्लभो, भिक्खुना नाम यथा ते मनुस्सा नगरं गोपयिंसु, एवं अत्तभावमेव गोपयितुं वट्टती’’ति वत्वा इमं गाथमाह –
३१५. ‘‘नगरं यथा पच्चन्तं, गुत्तं सन्तरबाहिरं;
एवं गोपेथ अत्तानं, खणो वो मा उपच्चगा;
खणातीता हि सोचन्ति, निरयम्हि समप्पिता’’ति.
तत्थ सन्तरबाहिरन्ति, भिक्खवे, यथा तेहि मनुस्सेहि तं पच्चन्तनगरं द्वारपाकारादीनि थिरानि करोन्तेहि सअन्तरं, अट्टालकपरिखादीनि थिरानि करोन्तेहि सबाहिरन्ति सन्तरबाहिरं सुगुत्तं कतं, एवं तुम्हेपि सतिं उपट्ठपेत्वा अज्झत्तिकानि छ द्वारानि पिदहित्वा द्वाररक्खिकं सतिं अविस्सज्जेत्वा यथा गय्हमानानि बाहिरानि छ आयतनानि अज्झत्तिकानं उपघाताय संवत्तन्ति, तथा अग्गहणेन तानिपि थिरानि कत्वा तेसं अप्पवेसाय द्वाररक्खिकं सतिं अप्पहाय विचरन्ता अत्तानं गोपेथाति अत्थो. खणो वो मा उपच्चगाति यो हि एवं अत्तानं न गोपेति, तं पुग्गलं अयं बुद्धुप्पादखणो मज्झिमदेसे उप्पत्तिखणो सम्मादिट्ठिया पटिलद्धखणो छन्नं आयतनानं अवेकल्लखणोति सब्बोपि अयं खणो अतिक्कमति, सो खणो तुम्हे मा अतिक्कमतु. खणातीताति ये हि तं खणं अतीता, ते च पुग्गले सो च खणो अतीतो, ते निरयम्हि समप्पिता हुत्वा तत्थ निब्बत्तित्वा सोचन्तीति अत्थो.
देसनावसाने ते भिक्खू उप्पन्नसंवेगा अरहत्ते पतिट्ठहिंसूति.
सम्बहुलभिक्खुवत्थु सत्तमं.