७. चित्तगहपतिवत्थु

सद्धोति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो चित्तगहपतिं आरब्भ कथेसि. वत्थु बालवग्गे ‘‘असन्तं भावनमिच्छेय्या’’ति गाथावण्णनाय वित्थारितं. गाथापि तत्थेव वुत्ता. वुत्तञ्हेतं तत्थ (ध. प. अट्ठ. १.७४) –

‘‘किं पन, भन्ते, एतस्स तुम्हाकं सन्तिकं आगच्छन्तस्सेवायं लाभसक्कारो उप्पज्जति, उदाहु अञ्ञत्थ गच्छन्तस्सापि उप्पज्जती’’ति. ‘‘आनन्द, मम सन्तिकं आगच्छन्तस्सापि अञ्ञत्थ गच्छन्तस्सापि तस्स उप्पज्जतेव. अयञ्हि उपासको सद्धो पसन्नो सम्पन्नसीलो, एवरूपो पुग्गलो यं यं पदेसं भजति, तत्थ तत्थेवस्स लाभसक्कारो निब्बत्तती’’ति वत्वा इमं गाथमाह –

३०३. ‘‘सद्धो सीलेन सम्पन्नो, यसोभोगसमप्पितो;

यं यं पदेसं भजति, तत्थ तत्थेव पूजितो’’ति. (ध. प. अट्ठ. १.७४);

तत्थ सद्धोति लोकियलोकुत्तरसद्धाय समन्नागतो. सीलेनाति आगारियसीलं, अनागारियसीलन्ति दुविधं सीलं. तेसु इध आगारियसीलं अधिप्पेतं, तेन समन्नागतोति अत्थो. यसोभोगसमप्पितोति यादिसो अनाथपिण्डिकादीनं पञ्चउपासकसतपरिवारसङ्खातो आगारिययसो, तादिसेनेव यसेन धनधञ्ञादिको चेव सत्तविधअरियधनसङ्खातो चाति दुविधो भोगो, तेन समन्नागतोति अत्थो. यं यं पदेसन्ति पुरत्थिमादीसु दिसासु एवरूपो कुलपुत्तो यं यं पदेसं भजति, तत्थ तत्थ एवरूपेन लाभसक्कारेन पूजितोव होतीति अत्थो.

देसनावसाने बहू सोतापत्तिफलादीनि पापुणिंसूति.

चित्तगहपतिवत्थु सत्तमं.