११. किसागोतमीवत्थु

तं पुत्तपसुसम्मत्तन्ति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो किसागोतमिं आरब्भ कथेसि. वत्थु सहस्सवग्गे –

‘‘यो च वस्ससतं जीवे, अपस्सं अमतं पदं;

एकाहं जीवितं सेय्यो, पस्सतो अमतं पद’’न्ति. (ध. प. ११४) –

गाथावण्णनाय वित्थारेत्वा कथितं. तदा हि सत्था ‘‘किसागोतमि लद्धा ते एकच्छरमत्ता सिद्धत्थका’’ति आह. ‘‘न लद्धा, भन्ते, सकलगामे जीवन्तेहि किर मतका एव बहुतरा’’ति. अथ नं सत्था ‘‘त्वं ‘ममेव पुत्तो मतो’ति सल्लक्खेसि, धुवधम्मो एस सब्बसत्तानं. मच्चुराजा हि सब्बसत्ते अपरिपुण्णज्झासये एव महोघो विय परिकड्ढमानो अपायसमुद्दे पक्खिपती’’ति वत्वा धम्मं देसेन्तो इमं गाथमाह –

२८७. ‘‘तं पुत्तपसुसम्मत्तं, ब्यासत्तमनसं नरं;

सुत्तं गामं महोघोव, मच्चु आदाय गच्छती’’ति.

तत्थ तं पुत्तपसुसम्मत्तन्ति तं रूपबलादिसम्पन्ने पुत्ते च पसू च लभित्वा ‘‘मम पुत्ता अभिरूपा बलसम्पन्ना पण्डिता सब्बकिच्चसमत्था, मम गोणा अभिरूपा अरोगा महाभारवहा, मम गावी बहुखीरा’’ति एवं पुत्तेहि च पसूहि च सम्मत्तं नरं. ब्यासत्तमनसन्ति हिरञ्ञसुवण्णादीसु वा पत्तचीवरादीसु वा किञ्चिदेव लभित्वा ततो उत्तरितरं पत्थनताय आसत्तमानसं वा, चक्खुविञ्ञेय्यादीसु आरम्मणेसु वुत्तप्पकारेसु वा परिक्खारेसु यं यं लद्धं होति, तत्थ तत्थेव लग्गनताय ब्यासत्तमानसं वा. सुत्तं गामन्ति निद्दं उपगतं सत्तनिकायं. महोघोवाति यथा एवरूपं गामं गम्भीरवित्थतो महन्तो महानदीनं ओघो अन्तमसो सुनखम्पि असेसेत्वा सब्बं आदाय गच्छति, एवं वुत्तप्पकारं नरं मच्चु आदाय गच्छतीति अत्थो.

देसनावसाने किसागोतमी सोतापत्तिफले पतिट्ठहि, सम्पत्तानम्पि सात्थिका धम्मदेसना अहोसीति.

किसागोतमीवत्थु एकादसमं.