६. हत्थकवत्थु

न मुण्डकेन समणोति इमं धम्मदेसनं सत्था सावत्थियं विहरन्तो हत्थकं आरब्भ कथेसि.

सो किर वादक्खित्तो ‘‘तुम्हे असुकवेलाय असुकट्ठानं नाम आगच्छेय्याथ, वादं करिस्सामा’’ति वत्वा पुरेतरमेव तत्थ गन्त्वा ‘‘पस्सथ, तित्थिया मम भयेन नागता, एसोव पन नेसं पराजयो’’तिआदीनि वत्वा वादक्खित्तो अञ्ञेनञ्ञं पटिचरन्तो विचरति. सत्था ‘‘हत्थको किर एवं करोती’’ति सुत्वा तं पक्कोसापेत्वा ‘‘सच्चं किर त्वं, हत्थक, एवं करोसी’’ति पुच्छित्वा ‘‘सच्च’’न्ति वुत्ते, ‘‘कस्मा एवं करोसि? एवरूपञ्हि मुसावादं करोन्तो सीसमुण्डनादिमत्तेनेव समणो नाम न होति. यो पन अणूनि वा थूलानि वा पापानि समेत्वा ठितो, अयमेव समणो’’ति वत्वा इमा गाथा अभासि –

२६४. ‘‘न मुण्डकेन समणो, अब्बतो अलिकं भणं;

इच्छालोभसमापन्नो, समणो किं भविस्सति.

२६५. ‘‘यो च समेति पापानि, अणुं थूलानि सब्बसो;

समितत्ता हि पापानं, समणोति पवुच्चती’’ति.

तत्थ मुण्डकेनाति सीसमुण्डनमत्तेन. अब्बतोति सीलवतेन च धुतङ्गवतेन च विरहितो. अलिकं भणन्ति मुसावादं भणन्तो असम्पत्तेसु आरम्मणेसु इच्छाय पत्तेसु च लोभेन समन्नागतो समणो नाम किं भविस्सति? समेतीति यो च परित्तानि वा महन्तानि वा पापानि वूपसमेति, सो तेसं समितत्ता समणोति पवुच्चतीति अत्थो.

देसनावसाने बहू सोतापत्तिफलादीनि पापुणिंसूति.

हत्थकवत्थु छट्ठं.