२. छब्बग्गियवत्थु

न तेन पण्डितो होतीति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो छब्बग्गिये आरब्भ कथेसि.

ते किर विहारेपि गामेपि भत्तग्गं आकुलं करोन्ता विचरन्ति. अथेकदिवसे भिक्खू गामे भत्तकिच्चं कत्वा आगते दहरे सामणेरे च पुच्छिंसु – ‘‘कीदिसं, आवुसो, भत्तग्ग’’न्ति? भन्ते, मा पुच्छथ, छब्बग्गिया ‘‘मयमेव वियत्ता, मयमेव पण्डिता, इमे पहरित्वा सीसे कचवरं आकिरित्वा नीहरिस्सामा’’ति वत्वा अम्हे पिट्ठियं गहेत्वा कचवरं ओकिरन्ता भत्तग्गं आकुलं अकंसूति. भिक्खू सत्थु सन्तिकं गन्त्वा तमत्थं आरोचेसुं. सत्था ‘‘नाहं, भिक्खवे, बहुं भासित्वा परे विहेठयमानं ‘पण्डितो’ति वदामि, खेमिनं पन अवेरीनं अभयमेव पण्डितोति वदामी’’ति वत्वा इमं गाथमाह –

२५८. ‘‘न तेन पण्डितो होति, यावता बहु भासति;

खेमी अवेरी अभयो, पण्डितोति पवुच्चती’’ति.

तत्थ यावताति यत्तकेन कारणेन सङ्घमज्झादीसु बहुं कथेति, तेन पण्डितो नाम न होति. यो पन सयं खेमी पञ्चन्नं वेरानं अभावेन अवेरी निब्भयो, यं वा आगम्म महाजनस्स भयं न होति, सो पण्डितो नाम होतीति अत्थो.

देसनावसाने बहू सोतापत्तिफलादीनि पापुणिंसूति.

छब्बग्गियवत्थु दुतियं.