२. अञ्ञतरब्राह्मणवत्थु
अनुपुब्बेनाति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो अञ्ञतरब्राह्मणं आरब्भ कथेसि.
सो किर एकदिवसं पातोव निक्खमित्वा भिक्खूनं चीवरपारुपनट्ठाने भिक्खू चीवरं पारुपन्ते ओलोकेन्तो अट्ठासि. तं पन ठानं विरूळ्हतिणं होति. अथेकस्स भिक्खुनो चीवरं पारुपन्तस्स चीवरकण्णो तिणेसु पवट्टेन्तो उस्सावबिन्दूहि तेमि. ब्राह्मणो ‘‘इमं ठानं अप्पहरितं कातुं वट्टती’’ति पुनदिवसे कुद्दालं आदाय गन्त्वा तं ठानं तच्छेत्वा खलमण्डलसदिसं अकासि. पुनदिवसेपि तं ठानं आगन्त्वा भिक्खूसु चीवरं पारुपन्तेसु एकस्स चीवरकण्णं भूमियं पतित्वा पंसुम्हि पवट्टमानं दिस्वा ‘‘इध वालुकं ओकिरितुं वट्टती’’ति चिन्तेत्वा वालुकं आहरित्वा ओकिरि.
अथेकदिवसं पुरेभत्तं चण्डो आतपो अहोसि, तदापि भिक्खूनं चीवरं पारुपन्तानं गत्ततो सेदे मुच्चन्ते दिस्वा ‘‘इध मया मण्डपं कारेतुं वट्टती’’ति चिन्तेत्वा मण्डपं कारेसि. पुनदिवसे पातोव वस्सं वस्सि, वद्दलिकं अहोसि. तदापि ब्राह्मणो भिक्खू ओलोकेन्तोव ठितो तिन्तचीवरके भिक्खू दिस्वा ‘‘एत्थ मया सालं कारेतुं वट्टती’’ति सालं कारेत्वा ‘‘इदानि सालमहं करिस्सामी’’ति चिन्तेत्वा बुद्धप्पमुखं भिक्खुसङ्घं निमन्तेत्वा अन्तो च बहि च भिक्खू निसीदापेत्वा भत्तकिच्चावसाने अनुमोदनत्थाय सत्थु पत्तं गहेत्वा, ‘‘भन्ते, अहं भिक्खूनं चीवरपारुपनकाले इमस्मिं ठाने ओलोकेन्तो ठितो इदञ्चिदञ्च दिस्वा इदञ्चिदञ्च कारेसि’’न्ति आदितो पट्ठाय सब्बं तं पवत्तिं आरोचेसि. सत्था तस्स वचनं सुत्वा, ‘‘ब्राह्मण, पण्डिता नाम खणे खणे थोकं कुसलं करोन्ता अनुपुब्बेन अत्तनो अकुसलमलं नीहरन्तियेवा’’ति वत्वा इमं गाथमाह –
२३९. ‘‘अनुपुब्बेन मेधावी, थोकं थोकं खणे खणे;
कम्मारो रजतस्सेव, निद्धमे मलमत्तनो’’ति.
तत्थ अनुपुब्बेनाति अनुपटिपाटिया. मेधावीति धम्मोजपञ्ञाय समन्नागतो. खणे खणेति ओकासे ओकासे कुसलं करोन्तो. कम्मारो रजतस्सेवाति यथा सुवण्णकारो एकवारमेव सुवण्णं तापेत्वा कोट्टेत्वा मलं नीहरित्वा पिलन्धनविकतिं कातुं न सक्कोति, पुनप्पुनं तापेन्तो कोट्टेन्तो पन मलं नीहरति, ततो अनेकविधं पिलन्धनविकतिं करोति, एवमेव पुनप्पुनं कुसलं करोन्तो पण्डितो अत्तनो रागादिमलं निद्धमेय्य, एवं निद्धन्तमलो निक्किलेसोव होतीति अत्थो.
देसनावसाने ब्राह्मणो सोतापत्तिफले पतिट्ठति, महाजनस्सापि सात्थिका धम्मदेसना अहोसीति.
अञ्ञतरब्राह्मणवत्थु दुतियं.