४. लिच्छवीवत्थु
रतिया जायतीति इमं धम्मदेसनं सत्था वेसालिं निस्साय कूटागारसालायं विहरन्तो लिच्छवी आरब्भ कथेसि.
ते किर एकस्मिं छणदिवसे अञ्ञमञ्ञं असदिसेहि अलङ्कारेहि अलङ्करित्वा उय्यानगमनत्थाय नगरा निक्खमिंसु. सत्था पिण्डाय पविसन्तो ते दिस्वा भिक्खू आमन्तेसि – ‘‘पस्सथ, भिक्खवे, लिच्छवयो, येहि देवा तावतिंसा न दिट्ठपुब्बा, ते इमे ओलोकेन्तू’’ति वत्वा नगरं पाविसि. तेपि उय्यानं गच्छन्ता एकं नगरसोभिनिं इत्थिं आदाय गन्त्वा तं निस्साय इस्साभिभूता अञ्ञमञ्ञं पहरित्वा लोहितं नदिं विय पवत्तयिंसु. अथ ने मञ्चेनादाय उक्खिपित्वा आगमंसु. सत्थापि कतभत्तकिच्चो नगरा निक्खमि. भिक्खूपि लिच्छवयो तथा नीयमाने दिस्वा सत्थारं आहंसु – ‘‘भन्ते, लिच्छविराजानो पातोव अलङ्कतपटियत्ता देवा विय नगरा निक्खमित्वा इदानि एकं इत्थिं निस्साय इमं ब्यसनं पत्ता’’ति. सत्था, ‘‘भिक्खवे, सोको वा भयं वा उप्पज्जमानं रतिं निस्साय उप्पज्जतियेवा’’ति वत्वा इमं गाथमाह –
२१४. ‘‘रतिया जायती सोको, रतिया जायती भयं;
रतिया विप्पमुत्तस्स, नत्थि सोको कुतो भय’’न्ति.
तत्थ रतियाति पञ्चकामगुणरतितो, तं निस्सायाति अत्थो.
देसनावसाने बहू सोतापत्तिफलादीनि पापुणिंसूति.
लिच्छवीवत्थु चतुत्थं.