४. सम्बहुलअधिमानिकभिक्खुवत्थु
यानिमानीति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो सम्बहुले अधिमानिके भिक्खू आरब्भ कथेसि.
पञ्चसता किर भिक्खू सत्थु सन्तिके कम्मट्ठानं गहेत्वा अरञ्ञं पविसित्वा घटेन्ता वायमन्ता झानं निब्बत्तेत्वा ‘‘किलेसानं असमुदाचारेन पब्बजितकिच्चं नो निप्फन्नं, अत्तना पटिलद्धगुणं सत्थु आरोचेस्सामा’’ति आगमिंसु. सत्था तेसं बहिद्वारकोट्ठकं पत्तकालेयेव आनन्दत्थेरं आह – ‘‘आनन्द, एतेसं भिक्खूनं पविसित्वा मया दिट्ठेन कम्मं नत्थि, आमकसुसानं गन्त्वा ततो आगन्त्वा मं पस्सन्तू’’ति. थेरो गन्त्वा तेसं तमत्थं आरोचेसि. ते ‘‘किं अम्हाकं आमकसुसानेना’’ति अवत्वाव ‘‘दीघदस्सिना बुद्धेन कारणं दिट्ठं भविस्सती’’ति आमकसुसानं गन्त्वा तत्थ कुणपानि पस्सन्ता एकाहद्वीहपतितेसु कुणपेसु आघातं पटिलभित्वा तं खणं पतितेसु अल्लसरीरेसु रागं उप्पादयिंसु, तस्मिं खणे अत्तनो सकिलेसभावं जानिंसु. सत्था गन्धकुटियं निसिन्नोव ओभासं फरित्वा तेसं भिक्खूनं सम्मुखे कथेन्तो विय ‘‘नप्पतिरूपं नु खो, भिक्खवे, तुम्हाकं एवरूपं अट्ठिसङ्घातं दिस्वा रागरतिं उप्पादेतु’’न्ति वत्वा इमं गाथमाह –
१४९. ‘‘यानिमानि अपत्थानि, अलाबूनेव सारदे;
कापोतकानि अट्ठीनि, तानि दिस्वान का रती’’ति.
तत्थ अपत्थानीति छड्डितानि. सारदेति सरदकाले वातातपपहतानि तत्थ तत्थ विप्पकिण्णअलाबूनि विय. कापोतकानीति कपोतकवण्णानि. तानि दिस्वानाति तानि एवरूपानि अट्ठीनि दिस्वा तुम्हाकं का रति, ननु अप्पमत्तकम्पि कामरतिं कातुं न वट्टतियेवाति अत्थो.
देसनावसाने ते भिक्खू यथाठिताव अरहत्तं पत्वा भगवन्तं अभित्थवमाना आगन्त्वा वन्दिंसूति.
सम्बहुलअधिमानिकभिक्खुवत्थु चतुत्थं.