१०. खाणुकोण्डञ्ञत्थेरवत्थु

यो च वस्ससतं जीवेति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो खाणुकोण्डञ्ञत्थेरं आरब्भ कथेसि.

सो किर थेरो सत्थु सन्तिके कम्मट्ठानं गहेत्वा अरञ्ञे विहरन्तो अरहत्तं पत्वा ‘‘सत्थु आरोचेस्सामी’’ति ततो आगच्छन्तो अन्तरामग्गे किलन्तो मग्गा ओक्कम्म एकस्मिं पिट्ठिपासाणे निसिन्नो झानं समापज्जि. अथेकं गामं विलुम्पित्वा पञ्चसता चोरा अत्तनो बलानुरूपेन भण्डिकं बन्धित्वा सीसेनादाय गच्छन्ता दूरं गन्त्वा किलन्तरूपा ‘‘दूरं आगताम्ह, इमस्मिं पिट्ठिपासाणे विस्समिस्सामा’’ति मग्गा ओक्कम्म पिट्ठिपासाणस्स सन्तिकं गन्त्वा थेरं दिस्वापि ‘‘खाणुको अय’’न्ति सञ्ञिनो अहेसुं. अथेको चोरो थेरस्स सीसे भण्डिकं ठपेसि, अपरोपि तं निस्साय भण्डिकं ठपेसि. एवं पञ्चसतापि चोरा पञ्चहि भण्डिकसतेहि थेरं परिक्खिपित्वा सयम्पि निसिन्ना निद्दायित्वा अरुणुग्गमनकाले पबुज्झित्वा अत्तनो अत्तनो भण्डिकं गण्हन्ता थेरं दिस्वा ‘‘अमनुस्सो’’ति सञ्ञाय पलायितुं आरभिंसु. अथ ने थेरो आह – ‘‘मा भायित्थ उपासका, पब्बजितो अह’’न्ति. ते थेरस्स पादमूले निपज्जित्वा ‘‘खमथ, भन्ते, मयं खाणुकसञ्ञिनो अहुम्हा’’ति थेरं खमापेत्वा चोरजेट्ठकेन ‘‘अहं अय्यस्स सन्तिके पब्बजिस्सामी’’ति वुत्ते सेसा ‘‘मयम्पि पब्बजिस्सामा’’ति वत्वा सब्बेपि एकच्छन्दा हुत्वा थेरं पब्बज्जं याचिंसु. थेरो संकिच्चसामणेरो विय सब्बेपि ते पब्बाजेसि. ततो पट्ठाय खाणुकोण्डञ्ञोति पञ्ञायि. सो तेहि भिक्खूहि सद्धिं सत्थु सन्तिकं गन्त्वा सत्थारा ‘‘किं, कोण्डञ्ञ, अन्तेवासिका ते लद्धा’’ति वुत्ते तं पवत्तिं आरोचेसि. सत्था ‘‘एवं किर, भिक्खवे’’ति पुच्छित्वा, ‘‘आम, भन्ते, न नो अञ्ञस्स एवरूपो आनुभावो दिट्ठपुब्बो, तेनम्हा पब्बजिता’’ति वुत्ते, ‘‘भिक्खवे, एवरूपे दुप्पञ्ञकम्मे पतिट्ठाय वस्ससतं जीवनतो इदानि वो पञ्ञासम्पदाय वत्तमानानं एकाहम्पि जीवितं सेय्यो’’ति वत्वा अनुसन्धिं घटेत्वा धम्मं देसेन्तो इमं गाथमाह –

१११. ‘‘यो च वस्ससतं जीवे, दुप्पञ्ञो असमाहितो;

एकाहं जीवितं सेय्यो, पञ्ञवन्तस्स झायिनो’’ति.

तत्थ दुप्पञ्ञो निप्पञ्ञो. पञ्ञवन्तस्साति सप्पञ्ञस्स. सेसं पुरिमसदिसमेवाति.

देसनावसाने पञ्चसतापि ते भिक्खू सह पटिसम्भिदाहि अरहत्तं पापुणिंसु. सम्पत्तमहाजनस्सापि सात्थिका धम्मदेसना अहोसीति.

खाणुकोण्डञ्ञत्थेरवत्थु दसमं.