५. उदायित्थेरवत्थु

यावजीवम्पि चे बालोति इमं धम्मदेसनं सत्था जेतवने विहरन्तो उदायित्थेरं आरब्भ कथेसि.

सो किर महाथेरेसु पटिक्कन्तेसु धम्मसभं गन्त्वा धम्मासने निसीदि. अथ नं एकदिवसं आगन्तुका भिक्खू दिस्वा ‘‘अयं बहुस्सुतो महाथेरो भविस्सती’’ति मञ्ञमाना खन्धादिपटिसंयुत्तं पञ्हं पुच्छित्वा किञ्चि अजानमानं ‘‘को एसो, बुद्धेहि सद्धिं एकविहारे वसमानो खन्धधातुआयतनमत्तम्पि न जानाती’’ति गरहित्वा तं पवत्तिं तथागतस्स आरोचेसुं. सत्था तेसं धम्मं देसेन्तो इमं गाथमाह –

६४. ‘‘यावजीवम्पि चे बालो, पण्डितं पयिरुपासति;

न सो धम्मं विजानाति, दब्बी सूपरसं यथा’’ति.

तस्सत्थो – बालो नामेस यावजीवम्पि पण्डितं उपसङ्कमन्तो पयिरुपासन्तो ‘‘इदं बुद्धवचनं, एत्तकं बुद्धवचन’’न्ति एवं परियत्तिधम्मं वा ‘‘अयं चारो, अयं विहारो, अयं आचारो, अयं गोचरो, इदं सावज्जं, इदं अनवज्जं, इदं सेवितब्बं, इदं न सेवितब्बं, इदं पटिविज्झितब्बं, इदं सच्छिकातब्ब’’न्ति एवं पटिपत्तिपटिवेधधम्मं वा न जानाति. यथा किं? दब्बी सूपरसं यथाति. यथा हि दब्बी याव परिक्खया नानप्पकाराय सूपविकतिया सम्परिवत्तमानापि ‘‘इदं लोणिकं, इदं अलोणिकं, इदं तित्तकं, इदं खारिकं, इदं कटुकं, इदं अम्बिलं, इदं अनम्बिलं, इदं कसाव’’न्ति सूपरसं न जानाति, एवमेव बालो यावजीवम्पि पण्डितं पयिरुपासमानो वुत्तप्पकारं धम्मं न जानातीति.

देसनावसाने आगन्तुका भिक्खू आसवेहि चित्तानि विमुच्चिंसूति.

उदायित्थेरवत्थु पञ्चमं.