कम्मारपुत्तचुन्दवत्थुवण्णना
१८९. कम्मारपुत्तस्साति सुवण्णकारपुत्तस्स. सो किर अड्ढो महाकुटुम्बिको भगवतो पठमदस्सनेनेव सोतापन्नो हुत्वा अत्तनो अम्बवने विहारं कारापेत्वा निय्यातेसि. तं सन्धाय वुत्तं – ‘‘अम्बवने’’ति.
सूकरमद्दवन्ति नातितरुणस्स नातिजिण्णस्स एकजेट्ठकसूकरस्स पवत्तमंसं. तं किर मुदु चेव सिनिद्धञ्च होति, तं पटियादापेत्वा साधुकं पचापेत्वाति अत्थो. एके भणन्ति – ‘‘सूकरमद्दवन्ति पन मुदुओदनस्स पञ्चगोरसयूसपाचनविधानस्स नामेतं, यथा गवपानं नाम पाकनाम’’न्ति. केचि भणन्ति – ‘‘सूकरमद्दवं नाम रसायनविधि, तं पन रसायनसत्थे आगच्छति, तं चुन्देन – ‘भगवतो परिनिब्बानं न भवेय्या’ति रसायनं पटियत्त’’न्ति. तत्थ पन द्विसहस्सदीपपरिवारेसु चतूसु महादीपेसु देवता ओजं पक्खिपिंसु.
नाहं तन्ति इमं सीहनादं किमत्थं नदति? परूपवादमोचनत्थं. अत्तना परिभुत्तावसेसं नेव भिक्खूनं, न मनुस्सानं दातुं अदासि, आवाटे निखणापेत्वा विनासेसीति हि वत्तुकामानं इदं सुत्वा वचनोकासो न भविस्सतीति परेसं उपवादमोचनत्थं सीहनादं नदतीति.
१९०. भुत्तस्स च सूकरमद्दवेनाति भुत्तस्स उदपादि, न पन भुत्तपच्चया. यदि हि अभुत्तस्स उप्पज्जिस्सथ, अतिखरो भविस्सति. सिनिद्धभोजनं भुत्तत्ता पनस्स तनुवेदना अहोसि. तेनेव पदसा गन्तुं असक्खि. विरेचमानोति अभिण्हं पवत्तलोहितविरेचनोव समानो. अवोचाति अत्तना पत्थितट्ठाने परिनिब्बानत्थाय एवमाह. इमा पन धम्मसङ्गाहकत्थेरेहि ठपितगाथायोति वेदितब्बा.