मारयाचनकथावण्णना
१६८. मारो पापिमाति एत्थ मारोति सत्ते अनत्थे नियोजेन्तो मारेतीति मारो. पापिमाति तस्सेव वेवचनं. सो हि पापधम्मसमन्नागतत्ता ‘‘पापिमा’’ति वुच्चति. कण्हो, अन्तको, नमुचि, पमत्तबन्धूतिपि तस्सेव नामानि. भासिता खो पनेसाति अयञ्हि भगवतो सम्बोधिपत्तिया अट्ठमे सत्ताहे बोधिमण्डेयेव आगन्त्वा – ‘‘भगवा यदत्थं तुम्हेहि पारमियो पूरिता, सो वो अत्थो अनुप्पत्तो, पटिविद्धं सब्बञ्ञुतञ्ञाणं, किं ते लोकविचारणेना’’ति वत्वा, यथा अज्ज, एवमेव ‘‘परिनिब्बातु दानि, भन्ते, भगवा’’ति याचि. भगवा चस्स – ‘‘न तावाह’’न्तिआदीनि वत्वा पटिक्खिपि. तं सन्धाय ‘‘भासिता खो पनेसा भन्ते’’तिआदिमाह.
तत्थ वियत्ताति मग्गवसेन वियत्ता. तथेव विनीता तथा विसारदा. बहुस्सुताति तेपिटकवसेन बहु सुतमेतेसन्ति बहुस्सुता. तमेव धम्मं धारेन्तीति धम्मधरा. अथवा परियत्तिबहुस्सुता चेव पटिवेधबहुस्सुता च. परियत्तिपटिवेधधम्मानंयेव धारणतो धम्मधराति एवमेत्थ अत्थो दट्ठब्बो. धम्मानुधम्मपटिपन्नाति अरियधम्मस्स अनुधम्मभूतं विपस्सनाधम्मं पटिपन्ना. सामीचिप्पटिपन्नाति अनुच्छविकपटिपदं पटिपन्ना. अनुधम्मचारिनोति अनुधम्मचरणसीला. सकं आचरियकन्ति अत्तनो आचरियवादं. आचिक्खिस्सन्तीतिआदीनि सब्बानि अञ्ञमञ्ञस्स वेवचनानि. सहधम्मेनाति सहेतुकेन सकारणेन वचनेन. सप्पाटिहारियन्ति याव न निय्यानिकं कत्वा धम्मं देसेस्सन्ति.
ब्रह्मचरियन्ति सिक्खत्तयसङ्गहितं सकलं सासनब्रह्मचरियं. इद्धन्ति समिद्धं झानस्सादवसेन. फीतन्ति वुद्धिप्पत्तं सब्बफालिफुल्लं विय अभिञ्ञाय सम्पत्तिवसेन. वित्थारिकन्ति वित्थतं तस्मिं तस्मिं दिसाभागे पतिट्ठितवसेन. बाहुजञ्ञन्ति बहुजनेहि ञातं पटिविद्धं महाजनाभिसमयवसेन. पुथुभूतन्ति सब्बाकारवसेन पुथुलभावप्पत्तं. कथं? याव देवमनुस्सेहि सुप्पकासितन्ति यत्तका विञ्ञुजातिका देवा चेव मनुस्सा च अत्थि सब्बेहि सुट्ठु पकासितन्ति अत्थो.
अप्पोस्सुक्कोति निरालयो. त्वञ्हि पापिम, अट्ठमसत्ताहतो पट्ठाय – ‘‘परिनिब्बातु दानि, भन्ते, भगवा परिनिब्बातु, सुगतो’’ति विरवन्तो आहिण्डित्थ. अज्ज दानि पट्ठाय विगतुस्साहो होहि; मा मय्हं परिनिब्बानत्थं वायामं करोहीति वदति.