उच्छेदवादवण्णना

८४. उच्छेदवादे सतोति विज्जमानस्स. उच्छेदन्ति उपच्छेदं. विनासन्ति अदस्सनं. विभवन्ति भावविगमं. सब्बानेतानि अञ्ञमञ्ञवेवचनानेव. तत्थ द्वे जना उच्छेददिट्ठिं गण्हन्ति, लाभी च अलाभी च. लाभी अरहतो दिब्बेन चक्खुना चुतिं दिस्वा उपपत्तिं अपस्सन्तो, यो वा चुतिमत्तमेव दट्ठुं सक्कोति, न उपपातं; सो उच्छेददिट्ठिं गण्हाति. अलाभी च ‘‘को परलोकं न जानाती’’ति कामसुखगिद्धताय वा. ‘‘यथा रुक्खतो पण्णानि पतितानि न पुन विरुहन्ति, एवमेव सत्ता’’तिआदिना तक्केन वा उच्छेदं गण्हाति. इध पन तण्हादिट्ठीनं वसेन तथा च अञ्ञथा च विकप्पेत्वाव इमा सत्त दिट्ठियो उप्पन्नाति वेदितब्बा.

८५. तत्थ रूपीति रूपवा. चातुमहाभूतिकोति चतुमहाभूतमयो. मातापितूनं एतन्ति मातापेत्तिकं. किं तं? सुक्कसोणितं. मातापेत्तिके सम्भूतो जातोति मातापेत्तिकसम्भवो. इति रूपकायसीसेन मनुस्सत्तभावं ‘‘अत्ता’’ति वदति. इत्थेकेति इत्थं एके एवमेकेति अत्थो.

८६. दुतियो तं पटिक्खिपित्वा दिब्बत्तभावं वदति. दिब्बोति देवलोके सम्भूतो. कामावचरोति छ कामावचरदेवपरियापन्नो. कबळीकारं आहारं भक्खतीति कबळीकाराहारभक्खो.

८७. मनोमयोति झानमनेन निब्बत्तो. सब्बङ्गपच्चङ्गीति सब्बङ्गपच्चङ्गयुत्तो. अहीनिन्द्रियोति परिपुण्णिन्द्रियो. यानि ब्रह्मलोके अत्थि, तेसं वसेन इतरेसञ्च सण्ठानवसेनेतं वुत्तं.

८८-९२. सब्बसो रूपसञ्ञानं समतिक्कमातिआदीनं अत्थो विसुद्धिमग्गे वुत्तो. आकासानञ्चायतनूपगोतिआदीसु पन आकासानञ्चायतनभवं उपगतोति, एवमत्थो वेदितब्बो. सेसमेत्थ उत्तानमेवाति.