२. संसन्दनब्रह्मचरियवण्णना
२७३. इदानि यदि अञ्ञत्थ भावितेन मग्गेन अञ्ञत्थ फलसच्छिकिरिया होति, सोतापन्नादीनम्पि सियाति एतमत्थं दस्सेतुं पुन अनागामीतिआदीनं संसन्दनपुच्छा सकवादिस्स. तत्थ अनागामिस्स फलसच्छिकिरियाय पटिञ्ञा, सेसानं फलसच्छिकिरियाय पटिक्खेपो परवादिस्स. इध भावितमग्गो हि अनागामी इधविहायनिट्ठो नाम होति. सो इध अनागामिमग्गं भावेत्वा ‘‘ओपपातिको तत्थपरिनिब्बायी’’ति वचनतो ‘‘पुन मग्गभावनं विना उपपत्तिवसेनेव अरहत्तफलं सच्छिकरोती’’ति तस्स लद्धि. सोतापन्नसकदागामिनो पन तत्थ मग्गं भावेत्वा तत्रुपपत्तिका नाम होन्तीति तेसं इधागमनञ्ञेव नत्थि. इति सो अनागामिस्स फलसच्छिकिरियं पुट्ठो पटिजानाति. इतरेसं पटिक्खिपति.
अनागामी पुग्गलो तत्थ भावितेन मग्गेनाति पञ्हे ‘‘अनागामिनो तत्थ मग्गभावनाव नत्थी’’ति लद्धिया पटिक्खिपति. मग्गो च भावीयति, न च किलेसा पहीयन्तीति पुच्छा सकवादिस्स, रूपावचरमग्गं सन्धाय पटिञ्ञा इतरस्स. रूपावचरमग्गेन हि सो इधविहायनिट्ठो नाम जातो.
अनागामी पुग्गलो कतकरणीयोति पञ्हे ‘‘ओपपातिको तत्थपरिनिब्बायी’’ति वचनतो उपपत्तियावस्स कतकरणीयादिभावं सन्धाय पटिजानाति. अरहाति पञ्हे इधपरिनिब्बायिनो अरहतो वसेनेव पटिक्खिपति. पुन पुट्ठो तत्थपरिनिब्बायिनो वसेन पटिजानाति.
अत्थि अरहतो पुनब्भवोतिआदीसुपि तत्थपरिनिब्बायी इधपरिनिब्बायीनं वसेनेव अत्थो वेदितब्बो. अप्पटिविद्धाकुप्पोव तत्थपरिनिब्बायतीति पुट्ठो इधेव भावितेन मग्गेन तस्स अकुप्पपटिवेधं इच्छन्तो पटिक्खिपति.
यथा मिगोति पठमं उदाहरणं परवादिस्स, दुतियं सकवादिस्स. सेसं सब्बत्थ उत्तानत्थमेवाति.
ब्रह्मचरियकथा निट्ठिता.