२. कम्मकथावण्णना

६३३-६३५. इदानि कम्मकथा नाम होति. तत्थ ‘‘नाहं, भिक्खवे, सञ्चेतनिकानं कम्मान’’न्ति (अ. नि. १०.२१७) सुत्तपदं निस्साय ‘‘सब्बं कम्मं सविपाक’’न्ति येसं लद्धि, सेय्यथापि महासंघिकानं; तेसं ‘‘चेतनाहं, भिक्खवे, कम्मं वदामी’’ति (अ. नि. ६.६३) सत्थारा अविसेसेन चेतना ‘‘कम्म’’न्ति वुत्ता; सा च कुसलाकुसलाव सविपाका, अब्याकता अविपाकाति इमं विभागं दस्सेतुं सब्बं कम्मन्ति पुच्छा सकवादिस्स, पटिञ्ञा इतरस्स. पुन सब्बा चेतनाति पञ्हेसु अब्याकतं सन्धाय पटिक्खेपो, कुसलाकुसले सन्धाय पटिञ्ञा वेदितब्बा. विपाकाब्याकतातिआदि सविपाकाविपाकचेतनं सरूपेन दस्सेतुं वुत्तं. सेसमेत्थ उत्तानत्थमेव. ‘‘नाहं, भिक्खवे’’ति सुत्तं सति पच्चये दिट्ठधम्मादीसु विपाकपटिसंवेदनं सन्धाय वुत्तं, तस्मा असाधकन्ति.

कम्मकथावण्णना.