४. दीघजाणुसुत्तवण्णना

५४. चतुत्थे ब्यग्घपज्जाति इदमस्स पवेणि नाम वसेन आलपनं. तस्स हि पुब्बपुरिसा ब्यग्घपथे जाताति तस्मिं कुले मनुस्सा ब्यग्घपज्जाति वुच्चन्ति. इस्सत्थेनाति इस्सासकम्मेन. तत्रुपायायाति ‘‘इमस्मिं काले इदं नाम कातुं वट्टती’’ति जानने उपायभूताय. वुद्धसीलिनोति वड्ढितसीला वुद्धसमाचारा. आयन्ति आगमनं. नाच्चोगाळ्हन्ति नातिमहन्तं. नातिहीनन्ति नातिकसिरं. परियादायाति गहेत्वा खेपेत्वा. तत्थ यस्स वयतो दिगुणो आयो, तस्स वयो आयं परियादातुं न सक्कोति.

‘‘चतुधा विभजे भोगे, पण्डितो घरमावसं;

एकेन भोगे भुञ्जेय्य, द्वीहि कम्मं पयोजये;

चतुत्थञ्च निधापेय्य, आपदासु भविस्सती’’ति. (दी. नि. ३.२६५) –

एवं पटिपज्जतो पन वयो आयं परियादातुं न सक्कोतियेव.

उदुम्बरखादीवाति यथा उदुम्बरानि खादितुकामेन पक्के उदुम्बररुक्खे चालिते एकप्पहारेनेव बहूनि फलानि पतन्ति, सो खादितब्बयुत्तकानि खादित्वा इतरानि बहुतरानि पहाय गच्छति, एवमेवं यो आयतो वयं बहुतरं कत्वा विप्पकिरन्तो भोगे परिभुञ्जति, सो ‘‘उदुम्बरखादिकंवायं कुलपुत्तो भोगे खादती’’ति वुच्चति. अजेट्ठमरणन्ति अनायकमरणं. समं जीविकं कप्पेतीति सम्मा जीविकं कप्पेति. समजीविताति समजीविताय जीविता. अपायमुखानीति विनासस्स ठानानि.

उट्ठाता कम्मधेय्येसूति कम्मकरणट्ठानेसु उट्ठानवीरियसम्पन्नो. विधानवाति विदहनसम्पन्नो. सोत्थानं सम्परायिकन्ति सोत्थिभूतं सम्परायिकं. सच्चनामेनाति बुद्धत्तायेव बुद्धोति एवं अवितथनामेन. चागो पुञ्ञं पवड्ढतीति चागो च सेसपुञ्ञञ्च पवड्ढति. इमस्मिं सुत्ते सद्धादयो मिस्सका कथिता. पञ्चमं उत्तानमेव.