६. अप्पस्सुतसुत्तवण्णना

६. छट्ठे अनुपपन्नोति अनुपागतो. सुत्तन्तिआदीसु उभतोविभङ्गनिद्देसखन्धकपरिवारसुत्तनिपातमङ्गलसुत्तरतनसुत्त- नाळकसुत्ततुवटकसुत्तानि, अञ्ञम्पि च सुत्तनामकं तथागतवचनं सुत्तन्ति वेदितब्बं. सब्बम्पि सगाथकं सुत्तं गेय्यन्ति वेदितब्बं, विसेसेन संयुत्तके सकलोपि सगाथावग्गो. सकलम्पि अभिधम्मपिटकं, निग्गाथकसुत्तं, यञ्च अञ्ञम्पि अट्ठहि अङ्गेहि असङ्गहितं बुद्धवचनं, तं वेय्याकरणन्ति वेदितब्बं. धम्मपद-थेरगाथा-थेरिगाथा सुत्तनिपाते नोसुत्तनामिका सुद्धिकगाथा च गाथाति वेदितब्बा. सोमनस्सञाणमयिकगाथापटिसंयुत्ता द्वेअसीति सुत्तन्ता उदानन्ति वेदितब्बा. ‘‘वुत्तञ्हेतं भगवता’’तिआदिनयप्पवत्ता दसुत्तरसतसुत्तन्ता इतिवुत्तकन्ति वेदितब्बा. अपण्णकजातकादीनि पञ्ञासाधिकानि पञ्च जातकसतानि जातकन्ति वेदितब्बानि. ‘‘चत्तारोमे, भिक्खवे, अच्छरिया अब्भुता धम्मा आनन्दे’’तिआदिनयप्पवत्ता सब्बेपि अच्छरियअब्भुतधम्मपटिसंयुत्ता सुत्तन्ता अब्भुतधम्मन्ति वेदितब्बा. चूळवेदल्लमहावेदल्लसम्मादिट्ठिसक्कपञ्हसङ्खारभाजनियमहापुण्णमसुत्तादयो सब्बेपि वेदञ्च तुट्ठिञ्च लद्धा लद्धा पुच्छिता सुत्तन्ता वेदल्लन्ति वेदितब्बा. न अत्थमञ्ञाय न धम्ममञ्ञायाति अट्ठकथञ्च पाळिञ्च अजानित्वा. धम्मानुधम्मप्पटिपन्नोति नवलोकुत्तरधम्मस्स अनुरूपधम्मं सहसीलं पुब्बभागपटिपदं न पटिपन्नो होति. इमिना उपायेन सब्बवारेसु अत्थो वेदितब्बो. पठमवारे पनेत्थ अप्पस्सुतदुस्सीलो कथितो, दुतिये अप्पस्सुतखीणासवो, ततिये बहुस्सुतदुस्सीलो, चतुत्थे बहुस्सुतखीणासवो.

सीलेसु असमाहितोति सीलेसु अपरिपूरकारी. सीलतो च सुतेन चाति सीलभागेन च सुतभागेन च ‘‘अयं दुस्सीलो अप्पस्सुतो’’ति एवं तं गरहन्तीति अत्थो. तस्स सम्पज्जते सुतन्ति तस्स पुग्गलस्स यस्मा तेन सुतेन सुतकिच्चं कतं, तस्मा तस्स सुतं सम्पज्जति नाम. नास्स सम्पज्जतेति सुतकिच्चस्स अकतत्ता न सम्पज्जति. धम्मधरन्ति सुतधम्मानं आधारभूतं. सप्पञ्ञन्ति सुपञ्ञं. नेक्खं जम्बोनदस्सेवाति जम्बुनदं वुच्चति जातिसुवण्णं, तस्स जम्बुनदस्स नेक्खं विय, पञ्चसुवण्णपरिमाणं सुवण्णघटिकं वियाति अत्थो.