९. अन्धसुत्तवण्णना
२९. नवमे चक्खु न होतीति पञ्ञाचक्खु न होति. फातिं करेय्याति फीतं वड्ढितं करेय्य. सावज्जानवज्जेति सदोसनिद्दोसे. हीनप्पणीतेति अधमुत्तमे. कण्हसुक्कसप्पटिभागेति कण्हसुक्कायेव अञ्ञमञ्ञं पटिबाहनतो पटिपक्खवसेन सप्पटिभागाति वुच्चन्ति. अयं पनेत्थ सङ्खेपो – कुसले धम्मे ‘‘कुसला धम्मा’’ति जानेय्य, अकुसले धम्मे ‘‘अकुसला धम्मा’’ति जानेय्य. सावज्जादीसुपि एसेव नयो. कण्हसुक्कसप्पटिभागेसु पन कण्हधम्मे ‘‘सुक्कसप्पटिभागा’’ति जानेय्य, सुक्कधम्मे ‘‘कण्हसप्पटिभागा’’ति येन पञ्ञाचक्खुना जानेय्य, तथारूपम्पिस्स चक्खु न होतीति. इमिना नयेन सेसवारेसुपि अत्थो वेदितब्बो.
न चेव भोगा तथारूपाति तथाजातिका भोगापिस्स न होन्ति. न च पुञ्ञानि कुब्बतीति पुञ्ञानि च न करोति. एत्तावता भोगुप्पादनचक्खुनो च पुञ्ञकरणचक्खुनो च अभावो वुत्तो. उभयत्थ कलिग्गाहोति इधलोके च परलोके चाति उभयस्मिम्पि अपरद्धग्गाहो, पराजयग्गाहो होतीति अत्थो. अथ वा उभयत्थ कलिग्गाहोति उभयेसम्पि दिट्ठधम्मिकसम्परायिकानं अत्थानं कलिग्गाहो, पराजयग्गाहोति अत्थो. धम्माधम्मेनाति दसकुसलकम्मपथधम्मेनपि दसअकुसलकम्मपथअधम्मेनपि. सठोति केराटिको. भोगानि परियेसतीति भोगे गवेसति. थेय्येन कूटकम्मेन, मुसावादेन चूभयन्ति थेय्यादीसु उभयेन परियेसतीति अत्थो. कथं? थेय्येन कूटकम्मेन च परियेसति, थेय्येन मुसावादेन च परियेसति, कूटकम्मेन मुसावादेन च परियेसति. सङ्घातुन्ति सङ्घरितुं. धम्मलद्धेहीति दसकुसलकम्मपथधम्मं अकोपेत्वा लद्धेहि. उट्ठानाधिगतन्ति वीरियेन अधिगतं. अब्यग्घमानसोति निब्बिचिकिच्छचित्तो. भद्दकं ठानन्ति सेट्ठं देवट्ठानं. न सोचतीति यस्मिं ठाने अन्तोसोकेन न सोचति.