३. सङ्खारसुत्तवण्णना

२३. ततिये सब्याबज्झन्ति सदुक्खं. कायसङ्खारन्ति कायद्वारे चेतनारासिं. अभिसङ्खरोतीति आयूहति रासिं करोति पिण्डं करोति. वचीमनोद्वारेसुपि एसेव नयो. सब्याबज्झं लोकन्ति सदुक्खं लोकं. सब्याबज्झा फस्सा फुसन्तीति सदुक्खा विपाकफस्सा फुसन्ति. सब्याबज्झं वेदनं वेदियतीति सदुक्खं विपाकवेदनं वेदियति, साबाधं निरस्सादन्ति अत्थो. सेय्यथापि सत्ता नेरयिकाति यथा निरये निब्बत्तसत्ता एकन्तदुक्खं वेदनं वेदियन्ति, एवं वेदियतीति अत्थो. किं पन तत्थ उपेक्खावेदना नत्थीति? अत्थि, दुक्खवेदनाय पन बलवभावेन सा अब्बोहारिकट्ठाने ठिता. इति निरयोव निरयस्स उपमं कत्वा आहटो. तत्र पटिभागउपमा नाम किर एसा.

सेय्यथापि देवा सुभकिण्हाति इधापि देवलोकोव देवलोकस्स उपमं कत्वा आहटो. यस्मा पन हेट्ठिमेसु ब्रह्मलोकेसु सप्पीतिकज्झानविपाको वत्तति, सुभकिण्हेसु निप्पीतिको एकन्तसुखोव, तस्मा ते अग्गहेत्वा सुभकिण्हाव कथिता. इति अयम्पि तत्र पटिभागउपमा नामाति वेदितब्बा.

वोकिण्णसुखदुक्खन्ति वोमिस्सकसुखदुक्खं. सेय्यथापि मनुस्साति मनुस्सानं हि कालेन सुखं होति, कालेन दुक्खं. एकच्चे च देवाति कामावचरदेवा. तेसम्पि कालेन सुखं होति, कालेन दुक्खं. तेसं हि हीनतरानं महेसक्खतरा देवता दिस्वा आसना वुट्ठातब्बं होति, मग्गा उक्कमितब्बं, पारुतवत्थं अपनेतब्बं, अञ्जलिकम्मं कातब्बन्ति तं सब्बम्पि दुक्खं नाम होति. एकच्चे च विनिपातिकाति वेमानिकपेता. ते हि कालेन सम्पत्तिं अनुभवन्ति कालेन कम्मन्ति वोकिण्णसुखदुक्खाव होन्ति. इति इमस्मिं सुत्ते तीणि सुचरितानि लोकियलोकुत्तरमिस्सकानि कथितानीति वेदितब्बानि.