४. कुसिनारसुत्तवण्णना
४४. पञ्चमस्स चतुत्थे कुसिनारायन्ति एवंनामके नगरे. देवतानं अत्थाय बलिं हरन्ति एत्थाति बलिहरणो, तस्मिं बलिहरणे. अच्छिद्देन अप्पटिमंसेनातिआदीसु येन केनचिदेव पहटो वा होति, वेज्जकम्मादीनि वा कतानि, तस्स कायसमाचारो उपचिकादीहि खायिततालपण्णं विय छिद्दो च, पटिमसितुं यत्थ कत्थचि गहेत्वा आकड्ढितुं सक्कुणेय्यताय पटिमंसो च होति, विपरीतो अच्छिद्दो अप्पटिमंसो नाम. वचीसमाचारो पन मुसावादओमसवादपेसुञ्ञअमूलकानुद्धंसनादीहि छिद्दो सप्पटिमंसो च होति, विपरीतो अच्छिद्दो अप्पटिमंसो. मेत्तं नु खो मे चित्तन्ति पलिबोधं छिन्दित्वा कम्मट्ठानभावनानुयोगेन अधिगतं मे मेत्तचित्तं. अनाघातन्ति आघातविरहितं, विक्खम्भनेन विहताघातन्ति अत्थो. कत्थ वुत्तन्ति इदं सिक्खापदं किस्मिं नगरे वुत्तं.
कालेन वक्खामीतिआदीसु एको एकं ओकासं कारेत्वा चोदेन्तो कालेन वदति नाम. सङ्घमज्झे वा गणमज्झे वा सलाकग्गयागग्गवितक्कमाळकभिक्खाचारमग्गआसनसालादीसु वा उपट्ठाकेहि परिवारितक्खणे वा चोदेन्तो अकालेन वदति नाम. तच्छेन वदन्तो भूतेन वदति नाम. ‘‘दहरमहल्लकपरिसावचरकपंसुकूलिकधम्मकथिकपतिरूपं तव इद’’न्ति वदन्तो फरुसेन वदति नाम. कारणनिस्सितं पन कत्वा, ‘‘भन्ते महल्लकत्थ, परिसावचरकत्थ, पंसुकूलिकत्थ, धम्मकथिकत्थपतिरूपं तुम्हाकमिद’’न्ति वदन्तो सण्हेन वदति नाम. कारणनिस्सितं कत्वा वदन्तो अत्थसंहितेन वदति नाम. मेत्तचित्तो वक्खामि नो दोसन्तरोति मेत्तचित्तं पच्चुपट्ठपेत्वा वक्खामि, न दुट्ठचित्तो हुत्वा.