३. चित्तिद्धिपादो

४५१. कथञ्च भिक्खु चित्तसमाधिपधानसङ्खारसमन्नागतं इद्धिपादं भावेति? इध भिक्खु यस्मिं समये लोकुत्तरं झानं भावेति निय्यानिकं अपचयगामिं दिट्ठिगतानं पहानाय पठमाय भूमिया पत्तिया विविच्चेव कामेहि…पे… पठमं झानं उपसम्पज्ज विहरति दुक्खपटिपदं दन्धाभिञ्ञं, तस्मिं समये चित्तसमाधिपधानसङ्खारसमन्नागतं इद्धिपादं भावेति.

४५२. तत्थ कतमं चित्तं? यं चित्तं मनो मानसं…पे… तज्जामनोविञ्ञाणधातु – इदं वुच्चति ‘‘चित्तं’’.

तत्थ कतमो समाधि? या चित्तस्स ठिति सण्ठिति…पे… सम्मासमाधि समाधिसम्बोज्झङ्गो मग्गङ्गं मग्गपरियापन्नं – अयं वुच्चति ‘‘समाधि’’.

तत्थ कतमो पधानसङ्खारो? यो चेतसिको वीरियारम्भो…पे… सम्मावायामो वीरियसम्बोज्झङ्गो मग्गङ्गं मग्गपरियापन्नं – अयं वुच्चति ‘‘पधानसङ्खारो’’. इति इमिना च चित्तेन, इमिना च समाधिना, इमिना च पधानसङ्खारेन उपेतो होति…पे… समन्नागतो. तेन वुच्चति ‘‘चित्तसमाधिपधानसङ्खारसमन्नागतो’’ति.

४५३. इद्धीति. या तेसं धम्मानं इद्धि समिद्धि इज्झना समिज्झना लाभो पटिलाभो पत्ति सम्पत्ति फुसना सच्छिकिरिया उपसम्पदा.

इद्धिपादोति. तथाभूतस्स फस्सो…पे… पग्गाहो अविक्खेपो.

इद्धिपादं भावेतीति. ते धम्मे आसेवति भावेति बहुलीकरोति. तेन वुच्चति ‘‘इद्धिपादं भावेती’’ति.