२. वीरियिद्धिपादो
४३५. कथञ्च भिक्खु वीरियसमाधिपधानसङ्खारसमन्नागतं इद्धिपादं भावेति? वीरियं चे भिक्खु अधिपतिं करित्वा लभति समाधिं लभति चित्तस्सेकग्गतं – अयं वुच्चति ‘‘वीरियसमाधि’’. सो अनुप्पन्नानं पापकानं अकुसलानं धम्मानं अनुप्पादाय छन्दं जनेति वायमति वीरियं आरभति चित्तं पग्गण्हाति पदहति, उप्पन्नानं पापकानं अकुसलानं धम्मानं पहानाय…पे… अनुप्पन्नानं कुसलानं धम्मानं उप्पादाय…पे… उप्पन्नानं कुसलानं धम्मानं ठितिया असम्मोसाय भिय्योभावाय वेपुल्लाय भावनाय पारिपूरिया छन्दं जनेति वायमति वीरियं आरभति चित्तं पग्गण्हाति पदहति. इमे वुच्चन्ति ‘‘पधानसङ्खारा’’. इति अयञ्च वीरियसमाधि, इमे च पधानसङ्खारा; तदेकज्झं अभिसञ्ञूहित्वा अभिसङ्खिपित्वा वीरियसमाधिपधानसङ्खारोत्वेव सङ्ख्यं गच्छति.
४३६. तत्थ कतमं वीरियं? यो चेतसिको वीरियारम्भो…पे… सम्मावायामो – इदं वुच्चति ‘‘वीरियं’’.
तत्थ कतमो समाधि? या चित्तस्स ठिति सण्ठिति अवट्ठिति अविसाहारो अविक्खेपो अविसाहटमानसता समथो समाधिन्द्रियं समाधिबलं सम्मासमाधि – अयं वुच्चति ‘‘समाधि’’.
तत्थ कतमो पधानसङ्खारो? यो चेतसिको वीरियारम्भो…पे… सम्मावायामो – अयं वुच्चति ‘‘पधानसङ्खारो’’. इति इमिना च वीरियेन, इमिना च समाधिना, इमिना च पधानसङ्खारेन उपेतो होति…पे… समन्नागतो. तेन वुच्चति ‘‘वीरियसमाधिपधानसङ्खारसमन्नागतो’’ति.
४३७. इद्धीति. या तेसं धम्मानं इद्धि समिद्धि इज्झना समिज्झना लाभो पटिलाभो पत्ति सम्पत्ति फुसना सच्छिकिरिया उपसम्पदा.
इद्धिपादोति. तथाभूतस्स वेदनाक्खन्धो…पे… विञ्ञाणक्खन्धो.
इद्धिपादं भावेतीति. ते धम्मे आसेवति भावेति बहुलीकरोति. तेन वुच्चति ‘‘इद्धिपादं भावेती’’ति.