४. किरियवारो

७४३. तिस्सो पटिसम्भिदा – अत्थपटिसम्भिदा, निरुत्तिपटिसम्भिदा, पटिभानपटिसम्भिदा.

कतमे धम्मा अब्याकता? यस्मिं समये मनोधातु उप्पन्ना होति किरिया नेव कुसला नाकुसला न च कम्मविपाका उपेक्खासहगता रूपारम्मणा वा…पे… फोट्ठब्बारम्मणा वा यं यं वा पनारब्भ, तस्मिं समये फस्सो होति, वेदना होति, सञ्ञा होति, चेतना होति, चित्तं होति, वितक्को होति, विचारो होति, उपेक्खा होति, चित्तस्सेकग्गता होति, मनिन्द्रियं होति, उपेक्खिन्द्रियं होति, जीवितिन्द्रियं होति, ये वा पन तस्मिं समये अञ्ञेपि अत्थि पटिच्चसमुप्पन्ना अरूपिनो धम्मा. इमे धम्मा अब्याकता. इमेसु धम्मेसु ञाणं अत्थपटिसम्भिदा. याय निरुत्तिया तेसं धम्मानं पञ्ञत्ति होति तत्र धम्मनिरुत्ताभिलापे ञाणं निरुत्तिपटिसम्भिदा. येन ञाणेन तानि ञाणानि जानाति – ‘‘इमानि ञाणानि इदमत्थजोतकानी’’ति, ञाणेसु ञाणं पटिभानपटिसम्भिदा.

७४४. तिस्सो पटिसम्भिदा – अत्थपटिसम्भिदा, निरुत्तिपटिसम्भिदा, पटिभानपटिसम्भिदा.

कतमे धम्मा अब्याकता? यस्मिं समये मनोविञ्ञाणधातु उप्पन्ना होति किरिया नेव कुसला नाकुसला न च कम्मविपाका सोमनस्ससहगता रूपारम्मणा वा…पे… धम्मारम्मणा वा…पे… मनोविञ्ञाणधातु उप्पन्ना होति किरिया नेव कुसला नाकुसला न च कम्मविपाका उपेक्खासहगता रूपारम्मणा वा…पे… धम्मारम्मणा वा यं यं वा पनारब्भ, तस्मिं समये फस्सो होति, वेदना होति, सञ्ञा होति, चेतना होति, चित्तं होति, वितक्को होति, विचारो होति, उपेक्खा होति, चित्तस्सेकग्गता होति, वीरियिन्द्रियं होति, समाधिन्द्रियं होति, मनिन्द्रियं होति, उपेक्खिन्द्रियं होति, जीवितिन्द्रियं होति, ये वा पन तस्मिं समये अञ्ञेपि अत्थि पटिच्चसमुप्पन्ना अरूपिनो धम्मा. इमे धम्मा अब्याकता. इमेसु धम्मेसु ञाणं अत्थपटिसम्भिदा. याय निरुत्तिया तेसं धम्मानं पञ्ञत्ति होति तत्र धम्मनिरुत्ताभिलापे ञाणं निरुत्तिपटिसम्भिदा. येन ञाणेन तानि ञाणानि जानाति – ‘‘इमानि ञाणानि इदमत्थजोतकानी’’ति, ञाणेसु ञाणं पटिभानपटिसम्भिदा.

७४५. तिस्सो पटिसम्भिदा – अत्थपटिसम्भिदा, निरुत्तिपटिसम्भिदा, पटिभानपटिसम्भिदा.

कतमे धम्मा अब्याकता? यस्मिं समये मनोविञ्ञाणधातु उप्पन्ना होति किरिया नेव कुसला नाकुसला न च कम्मविपाका सोमनस्ससहगता ञाणसम्पयुत्ता…पे… सोमनस्ससहगता ञाणसम्पयुत्ता ससङ्खारेन…पे… सोमनस्ससहगता ञाणविप्पयुत्ता…पे… सोमनस्ससहगता ञाणविप्पयुत्ता ससङ्खारेन…पे… उपेक्खासहगता ञाणसम्पयुत्ता…पे… उपेक्खासहगता ञाणसम्पयुत्ता ससङ्खारेन…पे… उपेक्खासहगता ञाणविप्पयुत्ता…पे… उपेक्खासहगता ञाणविप्पयुत्ता ससङ्खारेन…पे… रूपावचरं झानं भावेति…पे… अरूपावचरं झानं भावेति किरियं नेव कुसलं नाकुसलं न च कम्मविपाकं दिट्ठधम्मसुखविहारं…पे… सब्बसो आकिञ्चञ्ञायतनं समतिक्कम्म नेवसञ्ञानासञ्ञायतनसञ्ञासहगतं सुखस्स च पहाना…पे… चतुत्थं झानं उपसम्पज्ज विहरति, तस्मिं समये फस्सो होति…पे… अविक्खेपो होति. इमे धम्मा अब्याकता. इमेसु धम्मेसु ञाणं अत्थपटिसम्भिदा. याय निरुत्तिया तेसं धम्मानं पञ्ञत्ति होति तत्र धम्मनिरुत्ताभिलापे ञाणं निरुत्तिपटिसम्भिदा. येन ञाणेन तानि ञाणानि जानाति – ‘‘इमानि ञाणानि इदमत्थजोतकानी’’ति, ञाणेसु ञाणं पटिभानपटिसम्भिदा.

७४६. चतस्सो पटिसम्भिदा – अत्थपटिसम्भिदा, धम्मपटिसम्भिदा, निरुत्तिपटिसम्भिदा, पटिभानपटिसम्भिदा. तिस्सो पटिसम्भिदा कामावचरकुसलतो चतूसु ञाणसम्पयुत्तेसु चित्तुप्पादेसु, किरियतो चतूसु ञाणसम्पयुत्तेसु चित्तुप्पादेसु उप्पज्जन्ति. अत्थपटिसम्भिदा एतेसु चेव उप्पज्जति, चतूसु मग्गेसु चतूसु फलेसु च उप्पज्जति.

अभिधम्मभाजनीयं.